Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Anadolu Lisesine takımlı müdür yardımcısı olarak atandığını, vazifesi kabul ettiğinde eşinin Kara Harp Okulunda vazifeli olması nedeniyle MSB Oran lojmanlarında ikamet ettiğini, eşinin vazife yerinin değişmesi üzerine 16.07.2025 tarihinde Ankara Etimesgut’ta bulunan kendi konutuna taşınmak zorunda kaldığını, bu tarihten sonra ikameti ile vazife yaptığı lise ortasındaki aralığın yaklaşık 45 km’ye çıkmış olduğunu, toplu taşımayla gidiş-dönüş müddetinin ağır trafikte en az iki aktarma ile 3 saate yaklaştığını, Özel Tıp Merkezinin 04.11.2025 tarihli tıbbi durum yazısında, uzun mühlet ayakta kalmaktan, uzun seyahat yapmaktan ve omurgayı zorlayıcı faaliyetlerden kaçınması gerektiğinin belirtildiğini, bu nedenle müdür yardımcılığı misyonundan ayrılarak ikametgahına yakın rastgele bir eğitim kurumuna İngilizce öğretmeni olarak atanmak için müracaatta bulunduğunu söz ederek atandığı tarihteki mevzuat kararları ile sıhhat durumu dikkate alınarak Etimesgut ilçesinde alanında boş norm takım bulunan uygun bir okula öğretmen olarak atanması talebi hakkındaKamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 27/04/2026 tarih ve 2026/7009-S.26.9757 sayılı kararı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
I. BAŞVURANIN TEZ VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 03.11.2023 tarihinde Anadolu Lisesine takımlı müdür
yardımcısı olarak atandığını, vazifesi kabul ettiğinde eşinin Kara Harp Okulunda misyonlu olması nedeniyle MSB Oran lojmanlarında ikamet ettiğini, eşinin misyon yerinin değişmesi üzerine 16.07.2025 tarihinde Ankara Etimesgut’ta bulunan kendi konutuna taşınmak zorunda kaldığını, bu tarihten sonra ikameti ile misyon yaptığı lise ortasındaki aranın yaklaşık 45 km’ye çıkmış olduğunu, toplu taşımayla gidiş-dönüş mühletinin ağır trafikte en az iki aktarma ile 3 saate yaklaştığını, Özel Tıp Merkezinin 04.11.2025 tarihli tıbbi durum yazısında, uzun müddet ayakta kalmaktan, uzun seyahat yapmaktan ve omurgayı zorlayıcı faaliyetlerden kaçınması gerektiğinin belirtildiğini, bu nedenle müdür yardımcılığı misyonundan ayrılarak ikametgahına yakın rastgele bir eğitim kurumuna İngilizce öğretmeni olarak atanmak için müracaatta bulunduğunu tabir ederek atandığı tarihteki mevzuat kararları ile sıhhat durumu dikkate alınarak Etimesgut ilçesinde alanında boş norm takım bulunan uygun bir okula öğretmen olarak atanmayı talep etmektedir.
II. YÖNETİMİN MÜRACAATA AİT AÇIKLAMALARI
2.1. Eğitim kurumu yöneticiliği vazifesinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca öğretmenlik asli vazifesinin yanında ikinci vazife niteliğinde olduğu, bu görevlendirmelerin özlük hakları, atama ve terfi istikametinden kazanılmış hak doğurmadığı,
2.2. Eğitim kurumu yöneticilerinin dört yıllık müddetle ve yürürlükte bulunan mevzuat kararları çerçevesinde valiliklerce görevlendirildiği, görevlendirme mühletinin tamamlanmadan sona ermesi halinde uygulanacak tarz ve asılların yürürlükte bulunan mevzuata tabi olduğu,
2.3. Yönetmelik değişikliklerinin yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren karar tabir ettiği, yürürlükten kaldırılan düzenlemelerin geriye yürütülerek uygulanmasının lakin açık bir süreksiz karar bulunması halinde mümkün olabileceği,
2.4. Bu kapsamda yöneticilik vazifesine başlanılan tarihte yürürlükte bulunan mevzuat kararlarının geriye yürütülerek uygulanarak ikamet adresi yahut sıhhat durumu temel alınmak suretiyle öğretmen olarak atanmasının mümkün bulunmadığı,
2.5. Ayrıyeten mevcut mevzuatta eğitim kurumu yöneticilerinin rastgele bir özür durumuna bağlı olarak yer değiştirmelerine imkan tanıyan bir düzenlemenin yer almadığı konuları tabir edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Mülga Ulusal Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği’nin;
5.1. “Yöneticilik misyonundan ayrılma” başlıklı 37 nci unsurunun 01.03.2024 tarih ve 32476 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik’in 10 uncu unsuruyla değiştirilen fıkrasında: ” Yöneticilik vazifelerinden istekleri üzerine ayrılanlar, bulundukları eğitim kurumunda alanlarında boş norm takım olması ve istemeleri halinde bu eğitim kurumuna; aksi durumda ise öncelikli olarak takımlarının bulunduğu ilçe içerisinde durumlarına uygun bir eğitim kurumuna, ilçe içerisinde durumlarına uygun norm takım bulunmaması halinde ise vilayet içerisinde istekleri de dikkate alınarak alanlarında boş norm takım bulunan eğitim kurumuna öğretmen olarak atanır.”,
5.2. 01.03.2024 tarihinden itibaren değişik fıkrasında; “Yöneticilik misyonundan; a) Dört yıllık misyon mühletini tamamlamadan istekleri üzerine ayrılanlar alanlarında boş norm takım olması halinde yöneticiliğe görevlendirilmeden evvelki eğitim kurumuna, bu kurumda alanında boş norm takım bulunmaması halinde yöneticiliğe görevlendirilmeden evvelki eğitim kurumunun bulunduğu ilçede alanlarında boş norm takım bulunan eğitim kurumuna,
b) Dört yıllık misyon müddetini tamamladıktan sonra ayrılanlar ile (a) bendi kapsamında ataması yapılamayanlar yöneticilik vazifesinde bulunduğu ilçe içerisinde durumlarına uygun bir eğitim kurumuna, ilçe içerisinde alanlarında boş norm takım bulunmaması halinde ise istekleri de dikkate alınarak vilayet içerisinde alanlarında boş norm takım bulunan eğitim kurumuna, öğretmen olarak atanır.”,
6. 30.01.2026 tarih ve 33153 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğü giren Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği’nin “Yöneticilik misyonundan ayrılma” başlıklı 34 üncü unsurunda; “(1) Yöneticilik vazifesinden; a) Dört ders yılı vazife mühletini tamamlamadan istekleri üzerine ayrılanlar alanlarında boş norm takım olması halinde yöneticiliğe görevlendirilmeden evvelki eğitim kurumuna, bu kurumda alanında boş norm takım bulunmaması halinde yöneticiliğe görevlendirilmeden evvelki eğitim kurumunun bulunduğu ilçede alanlarında boş norm takım bulunan eğitim kurumuna,
b) Dört ders yılı vazife müddetini tamamladıktan sonra ayrılanlar ile (a) bendi kapsamında ataması yapılamayanlar yöneticilik vazifesinde bulunduğu ilçe içerisinde durumlarına uygun bir eğitim kurumuna, ilçe içerisinde alanlarında boş norm takım bulunmaması halinde ise istekleri de dikkate alınarak sırasıyla ilçe kümesi, vilayet içerisinde olacak halde alanlarında boş norm takım bulunan eğitim kurumuna, öğretmen olarak atanır.” hükümleri yer almaktadır.
V. KIYMETLENDİRME VE MÜNASEBET
8. Başvuran Ankara vilayetinde öğretmen olarak görev yapmakta iken yürürlükte bulunan mevzuat kararlarına dayanarak ve bu mevzuatın yöneticilikten ayrılma halinde öğretmenliğe dönüşe ait öngördüğü sonuçlara güvenerek müdür yardımcılığı misyonunu kabul ettiğini, fakat sonradan yapılan yönetmelik
değişikliği temel alınarak yöneticilikten ayrılması halinde öğretmen olarak atanacağı yerin evvelki vazife yaptığı okul ve ilçe ile sonlandırıldığını, bu suretle evvelki mevzuata duyduğu itimadın boşa çıkarıldığını ileri sürmektedir.
9. Yönetim tarafından gönderilen karşılığı yazıda özetle; başvuranın yöneticilikten ayrılması halinde uygulanması gereken kararların, talep tarihinde yürürlükte bulunan Yönetmelik kararları olduğu, evvelki düzenlemelerin ileriye yürütülerek uygulanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle başvuranın talebinin
mevzuata uygun bulunmadığı tabir edilmiştir.
10. Bu prestijle uyuşmazlık, başvuranın yöneticilik misyonunu kabul ettiği tarihte yürürlükte bulunan düzenlemelere duyduğu inanca dayalı olarak oluşan hukuksal durumun, sonradan yürürlüğe giren yönetmelik kararları temel alınarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
11. Kazanılmış hak, yürürlükte olan hukuk kuralları çerçevesinde bireyler lehine ortaya çıkan ve elde edildikten sonra korunması gereken türel durumları söz eder. Bu çeşit haklar kazanıldıktan sonra, sonradan çıkarılan bir kanun ya da idari süreçle ortadan kaldırılamaz. Hukuk sistemi sadece genel hak ve menfaatleri değil, birebir vakitte bireylerin edindiği kazanılmış hakları da garanti altına alır. Bu kavram, genel ve soyut nitelikteki bir hukuksal durumun, bireye has bir süreç sonucunda ferdi bir hakka dönüşmesini anlatır. Ayrıyeten kazanılmış hak, yerine yeni bir düzenleme getirilmeden yahut eksiklik giderilmeden, tek taraflı süreçlerle geri alınamayacak bir yetki ve türel imkan olarak da bedellendirilmektedir.
12. Kazanılmış haktan kelam edebilmek için, öncelikle genel ve soyut bir hukuk kuralının ferdi bir süreçle somutlaşarak bireye has bir hakka dönüşmesi ve bu durumun büsbütün gerçekleşmiş olması gerekir. Bu hak, yürürlükteki hukuka uygun biçimde elde edilmeli ve Anayasa ile öteki mevzuat tarafından korunmaya
değer nitelik kazanmalıdır. Ayrıyeten hak sahibinin bu hakka dayanarak yönetimden ya da ilgili şahıslardan bir talepte bulunabilmesi ve bu hakkın önemli bir ihlal tehdidi altında olması değerlidir. Kazanılmış haklar, yönetim tarafından tek taraflı süreçlerle geri alınamaz ve sırf hukuka uygun durumlardan doğar; iyiniyet ise bu uygunluğun değerlendirilmesinde destekleyici bir öge olarak kabul edilir. Bunun yanında, hukuka uygun süreçler için makul bir müddet kuralı aranmazken, hukuka alışılmamış durumlarda idari istikrar gereği belirli bir süre
boyunca haktan yararlanılmış olması dikkate alınabilir.
13. Öteki taraftan, Türk hukuk doktrininde haklı beklenti, genel olarak bireylerin yönetimin hukuka uygun süreç, hareket, taahhüt ve yerleşik uygulamalarına güvenerek kendilerine de bu doğrultuda davranılacağına dair geliştirdikleri beklenti olarak tanımlanır. Bu kavram, hukuk güvenliği ve idari istikrar prensiplerinin bir sonucu olup yasal ve hukuka uygun olduğu sürece korunması gereken bir menfaati tabir eder. Şimdi tam manasıyla kazanılmış bir hak niteliği taşımamakla birlikte, gerçekleşme ihtimali bulunan ve birtakım durumlarda korunması, yerine getirilmesi yahut tazmin edilmesi gereken bir türel durumu söz eder.
14. Haklı beklenti kavramı, bireylerin yönetimin verdiği kelamlara, taahhütlere, yerleşik uygulamalara yahut ilan ettiği siyasetlere güvenerek lehlerine bir sonucun ortaya çıkacağını ummalarıyla ilgilidir ve bu beklentilerin korunması hukuk güvenliği ile yeterli idare unsurunun bir gereği olarak kabul edilir. Bu beklenti çoklukla yönetimin açık bir vaadi ya da süreklilik gösteren uygulamalarıyla ortaya çıkar ve fakat objektif, hukuka uygun ve öngörülemez bir değişiklikle zedelenmişse korunur. Bununla birlikte her beklenti korunmaz; beklentinin legal olması, yönetimin bir davranışına dayanması ve bireyde haklı bir itimat oluşturması gerekir. Ayrıyeten haklı beklentilerin korunup korunmayacağı değerlendirilirken ferdi fayda ile kamu faydası ortasında bir istikrar kurulur; şayet üstün bir kamu faydası varsa beklenti korunmayabilir.
15. Somut olayda başvuranın, müdür yardımcılığı misyonunu kabul ettiği tarihte yürürlükte bulunan Yönetmelik kararlarının, yöneticilikten ayrılma halinde öğretmenliğe dönüş bakımından vilayet ve ilçe içinde daha geniş bir kıymetlendirme imkanı tanıdığı; sonradan yürürlüğe giren Yönetmelik ile yöneticilikten
ayrılanların öğretmenliğe atanma yönteminin daha daraltıcı biçimde yine düzenlendiği, fakat bu değişikliğin evvelki düzenlemeye nazaran yöneticilik vazifesini kabul etmiş olanlar bakımından rastgele bir geçiş kararı öngörmediği görülmektedir.
16. Müracaat konusu kapsamında başvuranın talebinin kazanılmış hak olarak kıymetlendirilmesi mümkün görünmemektedir. Çünkü kazanılmış haktan kelam edilebilmesi için, bireyin yürürlükteki hukuk kurallarına uygun olarak elde ettiği hakkın tüm ögeleriyle tamamlanmış ve ferdî bir hukuksal duruma dönüşmüş
olması gerekir. Halbuki somut olayda başvuranın, yöneticilik vazifesinden ayrılması halinde evvelki yönetmelik kararlarına nazaran belli bir yere öğretmen olarak atanacağına ilişkin tamamlanmış ve mutlaklaşmış bir hakkı bulunmamaktadır. Atama süreçleri, yönetimin takdir yetkisi çerçevesinde ve yürürlükteki mevzuata nazaran tesis edilen süreçler olup şimdi doğmamış yahut koşulları oluşmamış bir durumun kazanılmış hak olarak ileri sürülmesi hukuken mümkün değildir. Bu nedenle, başvuranın evvelki düzenlemeye dayanarak makul bir yerde görevlendirilmeyi talep etmesi kazanılmış hak kapsamında bedellendirilemez.
17. Öte yandan, başvuranın talebinin haklı beklenti unsuru çerçevesinde de korunması gerektiği söylenemez. Her ne kadar başvuran, misyona başladığı tarihte yürürlükte bulunan düzenlemeye güvenerek ileride farklı bir kuruma atanabileceği istikametinde bir beklenti içine girmiş olsa da haklı beklentinin korunabilmesi için bu beklentinin yönetimin açık bir taahhüdüne yahut istikrarlı ve süreklilik arz eden uygulamalarına dayanması gerekir. Mevzuat kararları ise kural olarak değiştirilebilir nitelikte olup bireylere değişmeyeceği yönünde
kesin bir teminat sağlamaz. Bu bağlamda, sırf mevcut düzenlemeye dayanarak gelecekte tıpkı kararların uygulanacağı tarafında bir beklenti, tek başına korunması gereken haklı beklenti oluşturmaz.
18. Ayrıyeten yönetim hukukunda, kamu faydası gerektirdiği takdirde mevzuat değişiklikleri yapılabileceği ve bu değişikliklerin devam eden durumlara da uygulanabileceği kabul edilmektedir. Somut olayda da yönetmelik
hükmünde yapılan değişikliğin genel ve objektif nitelikte olduğu, muhakkak bir kişiyi gaye almadığı ve kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, başvuranın ferdi menfaati ile kamu faydası ortasında bir istikrar kurulduğundan yeni düzenlemenin uygulanmasının hukuka ters olduğu söylenemez.
19. Sonuç olarak başvuranın durumunda kazanılmış hak yahut haklı beklenti olabilmesi için gerekli şartların somut olayda oluşmadığı anlaşıldığından başvuran hakkında İdarece tesis edilen süreçte hukuka ve hakkaniyete terslik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
VII. KARAR
-Yukarıda açıklanan münasebetlerle; BAŞVURUNUN REDDİNE,
-Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
-Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Bu bilgiler haricinde hukuksal münasebetler ve mevzuat istikametinden mevzuyu ayrıntılı olarak inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 27/04/2026 tarih ve 2026/7009-S.26.9757 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için
Ahmet KANDEMİR
