Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Kınama cezası itiraz üzerine uyarmaya çevrilen İstanbul’daki sınıf öğretmeni KDK’ye başvurdu. Kurum, cezayı yol ve temel yönünden hukuka uygun buldu.
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), kendi sınıfında olmayan bir öğrenciyi öğretmenler odasına götürüp bağırarak korkuttuğu tespit edilen sınıf öğretmenine verilen uyarma cezasında hukuka karşıtlık görmedi. Öğretmen, bu görüşmeyi kendi sınıfındaki bir öğrenciyi akran zorbalığından korumak için yapmıştı. Kurum, 1 Ekim 2026 tarihli ve 2026/19932-S.26.27238 sayılı kararıyla öğretmenin 5 Temmuz 2026’da İstanbul Valiliğine karşı yaptığı başvuruyu reddetti. Öğretmene evvel kınama cezası verilmiş, ceza itiraz üzerine uyarmaya indirilmişti. Karardaki mesleksel görüş raporu, okulun zorbalık karşısında koordineli bir çalışma yürütüp yürütmediğinin anlaşılamadığını da kaydetti. Ombudsmanlık, yönetime karara karşı müracaat yollarını göstermesini önerdi.
Öğretmen öğrenciyi neden öğretmenler odasına götürdü?
Başvuran, Ümraniye’deki bir ilkokulda 3/A sınıf öğretmeni olarak misyon yapıyor. KDK kararına nazaran öğretmenin sınıfındaki bir öğrenci, 4/A sınıfında okuyan bir öğrencinin “akran nezaketsizliğine” maruz kaldı. Öğretmen, kendi öğrencisini korumak maksadıyla 24 Aralık 2025’te 4/A’daki öğrenciyi sınıfından aldı ve öğretmenler odasında yalnız görüştü. Okul idaresinin bu görüşmeden bilgisi yoktu.
Öğrencinin velisi şikayet dilekçesi verdi. Dilekçede, çocuğa kamerasız ortamda ruhsal şiddet uygulandığı, bağırılıp korkutulduğu ve altını ıslatmasına sebep olunduğu öne sürüldü. Veli ayrıyeten görüşme sırasında güvenlik kapılarının kilitlenerek alıkonulduğunu, eğitim durumu ve kılık kıyafeti hakkında küçümseyici kelam söylendiğini tez etti. Ümraniye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, 30 Aralık 2025 tarihli olurla soruşturma başlattı.
Okul akran zorbalığına karşı ne yaptı?
KDK’nin kendi meslek elemanından aldığı 17 Ağustos 2026 tarihli Mesleki Görüş ve Değerlendirme Raporu, bu soruya net bir karşılık bulamadı. Raporda, ailenin rehberlik servisiyle görüşmeyi kabul etmediği ve sunulan takviyeye çatışmacı bir tavırla karşılık verdiği yönündeki tez aktarıldı. Okul yönetiminin, sınıf öğretmeninin ve rehberlik ünitesinin birlikte ne yönde efor harcadığı ise evraktan anlaşılamadı.
Rapor, soruşturma raporunda yer almayan bir eksiğe de işaret etti: Okulda öğretmenlere ve işçiye akran zorbalığını tedbire eğitimi gerekip gerekmediği belirlenmeli, gerekiyorsa öğrenciler ve aileler de bu eğitime dahil edilmeli. Rapora nazaran husus sırf disiplin sorunu olarak görülmemeli. Rehber öğretmen, aile ve okul yönetimi süreci her iki çocuğun üstün faydasını gözeterek birlikte izlemeli.
Kınama cezası uyarma cezasına nasıl çevrildi?
Muhakkik, 8 Nisan 2026 tarihli raporunda iki fiili sübuta ermiş saydı: Öğretmen, kendi sınıfı olmayan bir öğrenciyi okul idaresinin bilgisi olmadan kamerasız ortama götürmüş ve burada bağırıp korkutarak psikolojik şiddet uygulamıştı. Rapor, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin B bendinin (a) alt bendi uyarınca kınama cezası teklif etti. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 29 Nisan 2026’da kınama cezası verdi.
Öğretmen 4 Mayıs 2026’da İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kuruluna itiraz etti. Heyet, 22 Mayıs 2026 tarihli kararında fiil ile teklif edilen cezayı uyumsuz buldu, itirazı kabul etti ve belgeyi disiplin amirine gönderdi. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü de 24 Haziran 2026’da cezayı tıpkı maddenin A bendinin (a) alt bendi uyarınca uyarmaya çevirdi. Bu bent, misyon mahallinde kurumlarca belirlenen yol ve temellerin yerine getirilmesinde “kayıtsızlık göstermek yahut sistemsiz davranmak” fiilini düzenliyor. Öğretmen bu cezayı da KDK’ye taşıdı.
KDK uyarma cezasını hangi münasebetle hukuka uygun buldu?
Kurum evvel metodu inceledi. Zamanaşımı müddetleri, savunmanın alınması, itiraz süreci ve cezayı veren makam yönünden süreçlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna vardı.
Esas yönünden soruşturma raporuna dayandı. Rapor, olay yerinde yapılan incelemeye ve şikayetçinin, öğretmenlerin, okul idarecisinin ve öğrencilerin tabirlerine nazaran hazırlanmıştı. Ombudsmanlık, fiilin sübuta erdiğini ve karşılığının uyarma cezası olduğunu belirtti.
Öğretmenin muhafaza maksadı sonucu değiştirmedi. Mesleki görüş raporu, öğretmenin öğrenciye “suç ceza mantığı” ile yaklaştığını değerlendirdi. Öğretmenin, zorbalığa uğrayan çocukların tabirlerinin tam alınmadığı yönündeki açıklamasını da bu yaklaşımın desteği saymadı. Raporda şu tespit yer aldı:
“Oysa mağdur çocuk kadar zorbalıkta bulunan 9 yaşındaki çocuğun da takviyeye, ilgiye, ihtimamlı yaklaşıma gereksinimi bulunmaktadır.”
Rapora nazaran öğretmen, çocuğun saldırgan davranışını önlemek yerine endişe, baskı ve gerilim yarattı ve koordineli iş birliği yükümlülüğüne uygun davranmadı. KDK de kararında öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği ihtimama vurgu yaptı:
“Öğretmenin öğrenciye yönelik ruhsal şiddet niteliğindeki davranışının, çocuğun üstün faydası ve ruhsal bütünlüğünün korunması unsurlarıyla bağdaşmadığı; öğretmenlik vazifesinin gerektirdiği mesleksel ihtimam, sorumluluk ve davranış standartlarına terslik oluşturduğu kıymetlendirilmektedir.”
Kurumun vardığı sonuç şu cümleyle tabir edildi:
“Başvuran hakkında yürütülen soruşturma sonucunda verilen disiplin cezasının yol ve temel açısından hukuken yerinde olduğu görüş ve sonucuna varılmıştır.”
Uyarma cezası alan memur hangi yollara başvurabilir?
Karar, disiplin cezası alan memurlar için izlenecek yolu da gösteriyor. 657 sayılı Kanun’un 135. maddesine nazaran uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin şurasına itiraz edilebiliyor. İtiraz mühleti, kararın bildiriminden itibaren yedi gün. Müddette itiraz edilmeyen cezalar kesinleşiyor. Disiplin kurulu, itiraz evrakı kendisine ulaştıktan sonra otuz gün içinde karar vermek zorunda. İtiraz kabul edilirse disiplin amiri cezayı hafifletebiliyor yahut büsbütün kaldırabiliyor. Bu belgede da kınama cezası bu yolla uyarmaya indi.
KDK’nin ret kararı yargı yolunu kapatmıyor. Kararda, 6328 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava açma müddetinden kalan mühletin, ret kararının bildiriminden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği hatırlatıldı.
Ombudsmanlık, yönetimin düzgün idare unsurlarına ahengini da kıymetlendirdi. İstenen bilgi ve evraklar Kuruma müddetinde ve gerekçeli olarak gönderilmişti. Lakin yönetim, başvurana verdiği karşılıkta hangi müddette hangi mercie başvurabileceğini göstermemişti. KDK, yönetime “karara karşı müracaat yollarının gösterilmesi” prensibine uymasını önerdi. Karar, Kamu Denetçisi Şerif Yılmaz’ın ret önerisi üzerine Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca tarafından verildi.
KDK’nin 1 Ekim 2026 tarihli ve 2026/16500 müracaat numaralı ret kararı (PDF)
