Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
2013 yılında özel eğitim öğretmeni olarak 657 sayılı Kanun kapsamında vazife yapmakta iken şahsî sebeplerle istifa etmek zorunda kaldığını, istifa sürecinde rastgele bir disiplin soruşturması, ceza yahut olumsuz sicil kaydı bulunmadığını; yaklaşık 10 yıl fiili kamu hizmeti yapmış ve özel eğitim üzere kritik bir alanda tecrübe kazanmış bir öğretmen olarak mesleğine geri dönmek istediğini, Milli Eğitim Bakanlığı ve İstanbul İl Ulusal Eğitim Müdürlüğü’ne müteaddit müracaatlarda bulunduğunu, lakin Bakanlık tarafından “açıktan öğretmen ataması yapılmadığı” gerekçesiyle talebinin reddedildiğini; CİMER müracaatına ise 15.01.2026 tarih ve sayılı yazı ile “daha evvel karşılık verilmiştir, eklenecek konu bulunmamaktadır” halinde içeriksiz ve gerekçesiz bir karşılık verildiğini belirterek; müracaatının gerekçeli süreç, eşitlik, ölçülülük ve hakkaniyet unsurları açısından incelenmesini ve Bakanlığa tavsiye kararı verilmesi talebi hakkında Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 22/04/2026 tarih ve 2026/6853-S.26.9538 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
I. BAŞVURANIN ARGÜMAN VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 2013 yılında özel eğitim öğretmeni olarak 657 sayılı Kanun kapsamında vazife yapmakta iken ferdî sebeplerle istifa etmek zorunda kaldığını, istifa sürecinde rastgele bir disiplin soruşturması, ceza yahut olumsuz sicil kaydı bulunmadığını; yaklaşık 10 yıl fiili kamu hizmeti yapmış ve özel eğitim üzere kritik bir alanda tecrübe kazanmış bir öğretmen olarak mesleğine geri dönmek istediğini, Milli Eğitim Bakanlığı ve
İstanbul Vilayet Ulusal Eğitim Müdürlüğü’ne müteaddit müracaatlarda bulunduğunu, lakin Bakanlık tarafından “açıktan öğretmen ataması yapılmadığı” gerekçesiyle talebinin reddedildiğini; CİMER müracaatına ise 15.01.2026 tarih ve sayılı yazı ile “daha evvel yanıt verilmiştir, eklenecek konu bulunmamaktadır” halinde içeriksiz ve gerekçesiz bir cevap verildiğini belirterek; müracaatının gerekçeli süreç, eşitlik, ölçülülük ve hakkaniyet unsurları açısından incelenmesini ve Bakanlığa tavsiye kararı verilmesini talep etmiştir.
II. YÖNETİMİN MÜRACAATA AİT AÇIKLAMALARI
2.1. Başvuranın, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Üsküdar Özel Eğitim Meslek Okulunda zihin engelliler sınıf öğretmeni olarak misyon yapmakta iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 94’üncü hususu kapsamında bir aylık yasal bekleme müddetine uymadan 02.09.2013 tarihinde vazifesinden çekildiği (istifa ettiği) 2.2. İlgilinin 09.01.2026 tarihli dilekçesi ile tekrar vazifeye dönme talebinde bulunduğu, fakat 657 sayılı
Kanun’un 92’nci hususu uyarınca memurluktan kendi isteğiyle çekilenlerin yine atanmalarının, yönetimin takdir yetkisi kapsamında olduğu; mevzuattaki “atanabilirler” tabirinin yönetime bu bahiste bir mecburilik yüklemediği,
2.3. Ulusal Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği kararları mucibince; tekrar atama süreçlerinin Bakanlığa tahsis edilen toplam atama müsaadesi kontenjanının en fazla %1’i ile sonlu olduğu ve bu atamaların makul periyotlarda yayımlanan duyurular doğrultusunda elektronik ortamda, hizmet mühleti üstünlüğüne nazaran yapıldığı,
2.4. Bakanlık bünyesinde öğretmen istihdam politikasının 2016 yılından itibaren değiştiği, alımların 657 sayılı Kanun’un 4/B hususu kapsamında “sözleşmeli” olarak gerçekleştirildiği; ayrıyeten 16.01.2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmelik ile istihdam sürecinin “Öğretmen Akademisi” ile ilişkilendirildiği,
2.5. Binlerce adayın kuvvetli imtihan süreçlerinden geçerek kontratlı olarak atandığı ve üç yıl fiilen çalıştıktan sonra takıma geçebildiği mevcut sistemde, kendi iradesiyle takımından ayrılan başvuranın direkt açıktan atanma talebinin, Anayasa’nın “eşitlik” unsuruna ve kamu faydasına karşıtlık teşkil edeceği,
2.6. Başvuranın ferdi ve devir dışı atama talebinin karşılanmasına imkan bulunmadığı, lakin Bakanlıkça yayımlanacak resmi duyuruları takip ederek kaideleri taşıması halinde müracaat yapabileceği, tesis edilen sürecin mevzuata ve hukuka uygun olduğu açıklamalarına yer verilmiştir
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurluktan çekilenlerin tekrar atanmaları” başlıklı 92 nci hususunda; “İki kezden fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden yahut bu Kanun kararlarına nazaran çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş takım bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak koşuluyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin birebir kademesine yahut 71 inci husus kararlarına uyulmak suretiyle öteki bir sınıfta eşit derecedeki takımlara atanabilirler.”
6. 09.01.2026 tarihli ve 33132 sayılı Resmi Gazete ‘de Yayımlanan Ulusal Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1inci unsurunda; “1) Bu Yönetmeliğin emeli, Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumlarının öğretmen kadrolarına yapılacak atamalar ile takımlı öğretmenlerin yer değiştirmelerine ait adap ve asılları düzenlemektir. (2) Bu Yönetmelik, Ulusal Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumlarına takımlı öğretmen olarak atanacaklar ile bu eğitim kurumlarında misyon yapan öğretmenleri kapsar.”
6.2. “Yeniden atama ve kurumlar ortası tekrar atama” başlıklı 6 ncı unsurunda; “(1) Bakanlık takımlarında eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dahil öğretmen ünvanlı kadrolarda ilgili mevzuatına nazaran adaylıkları kaldırılmış olanlar ile hazırlık eğitimini muvaffakiyetle tamamladıktan sonra eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında misyon yapmış olanlardan a) Devlet memurluğundan ayrılanlar, ilgili atama kararnamelerinde belirtilen alana takımlı öğretmen olarak atanmak üzere yine atama, b) Kamu kurum ve kuruluşlarında vazife yapmakta olanlar, ilgili atama kararnamelerinde belirtilen alana takımlı öğretmen olarak atanmak üzere kurumlar ortası tekrar atama, kapsamında müracaatta bulunabilir.
(2) Bu unsur kapsamında gerçekleştirilecek atamalar, Bakanlığa tahsis edilen atama müsaadesiyle sonlu olmak kaydıyla öğretmenlik mesleğinde geçen hizmet müddeti fazla olandan başlamak üzere ve müracaatta belirtilen
tercihler de dikkate alınarak alanında öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumuna yapılır. Hizmet müddetinin eşitliği halinde öbür unvanlarda Devlet memuru olarak geçen hizmet müddeti fazla olanın ataması yapılır. Eşitliğin devam etmesi halinde atama, bilgisayar kurası yoluyla belirlenir.” Düzenlemeleri bulunmaktadır.
V. KIYMETLENDİRME VE MÜNASEBET
9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurluktan çekilenlerin tekrar atanmaları” başlıklı 92’nci hususunda, memurluktan kendi isteğiyle çekilenlerin tekrar memuriyete atanabilecekleri karar altına alınmış olup, kelam konusu düzenlemede yer alan “atanabilirler” sözünün yönetime bu hususta takdir yetkisi tanıdığı, ilgililer bakımından mutlak bir atanma hakkı doğurmadığı anlaşılmaktadır.
10. Öbür yandan, öğretmen atamalarına ilişkin usul ve temellerin düzenlendiği Ulusal Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde, tekrar atama ve kurumlar ortası tekrar atama kapsamında yapılacak atamaların Bakanlığa tahsis edilen atama müsaadesi ile hudutlu olduğu, bu atamaların makul devirlerde yayımlanan duyurular çerçevesinde ve hizmet mühleti üstünlüğüne nazaran gerçekleştirildiği düzenlenmiştir. Bu çerçevede, tekrar atama kapsamında yapılacak atamaların hudutlu kontenjan dahilinde ve
belirli yordamlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi öngörülmüş olup, ferdi ve periyot dışı talepler doğrultusunda atama yapılmasına yönelik bir mecburilik bulunmadığı anlaşılmaktadır.
11. Öte yandan, Ulusal Eğitim Bakanlığı tarafından öğretmen istihdamına ilişkin olarak son yıllarda uygulanan siyasetler kapsamında, öğretmen alımlarının ağırlıklı olarak 657 sayılı Kanun’un 4/B hususu uyarınca kontratlı öğretmenlik statüsünde gerçekleştirildiği, ayrıyeten yürürlüğe giren yeni düzenlemeler ile öğretmen istihdam sürecinin farklı yordam ve temellere bağlandığı görülmektedir.
12. Somut olay bakımından yapılan değerlendirmede; 2002 ila 2013 yılları ortasında öğretmen olarak görev yapan başvuranın kendi isteğiyle vazifesinden ayrıldığı, ortadan geçen mühlet sonrasında tekrar öğretmen olarak atanma talebinde bulunduğu, lakin kelam konusu talebin yürürlükteki mevzuat çerçevesinde belirlenen atama tarzları ve kontenjan sınırlamaları kapsamında değerlendirildiği anlaşılmıştır.
13. Başvuran tarafından her ne kadar mesleksel tecrübesi, hizmet müddeti ve rastgele bir disiplin cezasının bulunmadığı konuları ileri sürülmüş ise de, kamu hizmetine alınmada ve yine atamalarda temel olanın sırf ferdi durumlar değil, birebir vakitte kamu faydası, hizmet gerekleri ve belirlenen istihdam siyasetleri olduğu açıktır.
14. Bu bağlamda, mevcut atama sisteminde öğretmen alımlarının merkezi sınav ve yerleştirme süreçleri temel alınarak yürütüldüğü dikkate alındığında, yönetimin istifa sonrası yine atanma taleplerini ferdî müracaatlar üzerinden değil, muhakkak yordam ve temeller çerçevesinde değerlendirmesinin, mevzuatla kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.
15. Sonuç olarak Kurumumuzca yapılan kıymetlendirme sonucunda; başvuranın tekrar öğretmen olarak atanma talebinin, ilgili mevzuat kararları, mevcut atama sistemi ve kontenjan sınırlamaları birlikte değerlendirildiğinde İdarece başvuranın talebinin reddedilmesine ait süreçte hukuka ve hakkaniyete karşıtlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
VII. KARAR
-Yukarıda açıklanan münasebet ve belge kapsamına nazaran; BAŞVURUNUN REDDİNE,
-Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
-Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
PBAhmet KANDEMİR/B/P
