Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Türkiye’nin doktora derecesine sahip birinci işitme engelli bilgisayar mühendisi olan 37 yaşındaki Dr. Burak Uyanık, savunma sanayiinde uzman mühendis olarak görev yaparken, birebir vakitte Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu’nda konuk öğretim elemanı olarak öğrencilerle bilgi ve tecrübelerini paylaşıyor. Eğitim hayatı boyunca karşısına çıkan manileri azmiyle aşan Dr. Uyanık, bugün işitme engelli gençlere hem akademik manada rehberlik ediyor hem de geleceğe dair güçlü bir rol model olarak örnek oluyor.
“Ben yaptıysam sizler de yapabilirsiniz”
Doğduğu günden itibaren ailesinin eğitimine büyük değer verdiğini belirten Dr. Burak Uyanık, İzmir’den Eskişehir’deki Anadolu Üniversitesi İşitme Engelli Çocuklar Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi’ne (İÇEM) uzanan eğitim seyahatini anlattı. Meslek lisesinden başlayan eğitim hayatını ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora ile taçlandıran Uyanık, bugün ulaştığı noktada azim, kararlılık ve eğitimin kıymetini öğrencilerine aktarmaya devam ediyor. Burak Uyanık hususla alakalı şöyle konuştu:
Bu muvaffakiyetim değerli bir örnek oldu
“Meslek lisesinde okurken hocam hangi kısımda okumak istediğimi sordu. Hayalim bilgisayar mühendisliğiydi lakin o periyot direkt geçiş imkanı yoktu, imkansızdı. Yılmadım; evvel iki yıllık ön lisansı dereceyle bitirdim, akabinde DGS ile bilgisayar mühendisliği kısmını kazandım ve oradan da kısım ikincisi olarak mezun oldum. KoçSistem ve TÜBİTAK’taki çalışmalarımın akabinde hocalarımın teşvikiyle akademik mesleğime devam ettim. Fakat akademik alanda işaret lisanı tercümanı eksikliği nedeniyle yaşanan bağlantı bariyerleri beni epey yormuştu, pes etmek üzereydim. Tam bu süreçte eşim bana en büyük takviyesi verdi. Bana, ‘Toplum sağır bireyleri maalesef eğitimsiz ya da zeka geriliği olan beşerler üzere görüyor. Gel, onların bu ön yargısını yıkalım. Doktorayı tamamlayarak herkese hoş bir örnek ol’ dedi. Eşimin bu önerisi üzerine doktora yapmaya karar verdim ve Türkiye’de doktorasını tamamlayan birinci işitme engelli bilgisayar mühendisi oldum. Bu muvaffakiyetim, işitme engelli öğrencilerin akademik alanda da başarılı olabileceğini gösteren değerli bir örnek oldu.”
“İşitme engelli çocukların hocalarımız da işaret lisanı bilirse çok daha güzel olur”
Kendi işitme engelli oğlunun da nitelikli bir eğitim alabilmesi için tekrar Eskişehir’e yerleştiğini tabir eden Dr. Burak Uyanık, hem savunma endüstrisinde yazılım mühendisi olarak ulusal projelere takviye verdiğini hem de üniversitedeki kürsüsünde çocuklara umut aşıladığı ile alakalı, “Şimdiki misyonum çocuklara neleri başarabileceklerini göstermek, kendilerine inanmalarını sağlamak ve benim üzere insanların bu yollardan daha kolay yürüyebileceğini onlara aşılamaktır. Benim bugün buralara gelmem ve öğrencilerin karşısına çıkmam, onlar için bir umut ışığı oluyor. Onlara, ‘Ben yaptıysam sizler de yapabilirsiniz’ diyorum. İşaret lisanıyla eğitim gördükleri ve işaret lisanıyla ne demek istedikleri çok net anlaşıldığı için öğrenme süreçleri daha sağlıklı ve kolay bir hale geliyor. Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu, işitme engellilere yönelik yükseköğretim alanında Türkiye’nin birinci ve tek eğitim kurumudur. Buradan Ulusal Eğitim Bakanlığımıza da seslenmek istiyorum, işitme engelli çocukların eğitim gördüğü okullardaki o değerli hocalarımız da işaret lisanı bilirse çok daha düzgün olur. Zira bizim ana lisanımız Türk İşaret Lisanı. Her ne kadar kendimi geliştirmiş olsam ve sözel bağlantı kurabilsem de her vakit işaret lisanını tercih ediyorum” dedi.
“Benim için hem öğrenci olmak hem de tercümanlık yapmak nitekim çok zorluydu”
Geçtiğimiz yıl sınıfta hem okumak hem de arkadaşları ile işiten hocalar ortasında köprü olmak zorunda kaldığını anlatan Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu öğrencisi Fatma Alıcı, “Geçen sene derslerimize giren hocalarımızın hepsi olağanda konuşan bireylerdi. Ben en azından hafif seviyede de olsa bağlantı kurabiliyordum ve bu sayede arkadaşlarıma tercümanlık yapıyordum. Benim için hem öğrenci olmak hem de tercümanlık yapmak sahiden çok zorluydu. Artık, bir sene sonra Burak hocamız geldi. Artık derslerde hem işaret lisanıyla konuşuyoruz hem de tüm öğrenciler hocayı çok rahat anlıyor. Ben o kadar rahatladım ki benim için çok hoş bir ders yılı oldu. Birinci kere Burak hocamızla karşılaştık ve ondan işaret lisanı öğreten bir ders gördük. Bu durum büsbütün farklı bir farkındalık oluşturdu. Keşke başka okullarda da işaret lisanı bilen hocalarımızın sayısı çoğalsa” dedi.
“Burak hoca üzere hocalarımız olmazsa kendimizi geliştirmemizin biraz güç olduğunu düşünüyorum”
Eğitim hayatı boyunca birinci sefer işitme engelli bir öğretmenden ders almanın getirdiği özgüveni anlatan öğrencilerden Ayşe Sude Öngen ise ortada tercüman olmadan direkt irtibat kurabilmenin kıymetine dikkat çekiyor. Öngen, “Doğduğumdan beri öğretmenlerimin hepsi işiten öğretmenlerdi. Az çok işaret lisanı biliyor, kendilerini bir formda söz ediyorlardı lakin Burak hocamızla karşılaşınca çok farklı hissettim. Onunla çok rahat irtibat kurabildim ve dersi çok âlâ anlayabildim. Sorularımı hiç çekinmeden, çok daha rahat bir halde sorabildim. Okulumuzdaki deneyimli hocalarımızın ve tercümanlarımızın emeği natürel ki çok yüksek; ancak sormak istediklerim tercüman aracılığıyla aktarıldığı için bazen yanlış anlaşılmalar yaşanabiliyordu. Burak hoca üzere hocalarımız olmazsa kendimizi geliştirmemizin biraz güç olduğunu düşünüyorum. Burak hocam gelince eğitimimizin ne kadar daha düzgün bir noktaya ulaştığını gördüm.” diye belirtti.
“Hayatta en çok istediğim şey işaret lisanıyla çok rahat irtibat kurabilmekti”
Dr. Burak Uyanık’ı kendisine rol model olarak seçtiğini ve gelecekte kendisinin de akademisyen olmak istediğini belirten öğrenci Mehmet Duman, “Bizim hocalarımız işiten bireyler olunca bağlantı kurma konusunda biraz zorlanıyordum. Kendimi geliştirmek konusunda da biraz zayıf kalmıştım. Üniversiteye geçip de birinci kez işitme engelli bir hocayla karşılaşınca çok şaşırmıştım. Hayatta en çok istediğim şey, işitme engelli bir hocamın olması ve onunla işaret lisanıyla çok rahat bağlantı kurabilmekti. Burak hocamız dersleri işaret lisanıyla anlattığı için irtibatımız çok kolay oldu. Bu sayede ben de çok süratli bir formda kendimi geliştirdim. Keşke öbür okullarda da bu türlü sağır hocalarımız, işaret lisanı bilen öğretmenlerimiz olsa. Hatta ilerleyen vakitlerde ben de bir hoca olmayı çok isterim” tabirlerini kullandı.
