MEB’in yapay zeka takviyeli ‘DİLİM’ projesi tanıtıldı

Bakan Yusuf Tekin, Mogan Mesleksel ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Oteli’nde düzenlenen “Türkiye’nin Yabancı Lisan Öğrenme Platformu (DİLİM)” tanıtım programına katıldı.

Burada konuşan Tekin, platformun hayata geçmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek, hayırlar getirmesini diledi.

İçinden geçilen periyodun insanlık tarihinin sayılı eşiklerinden biri olduğuna işaret eden Tekin, yapay zekanın evvel kolay ve sıradan bir teknoloji uygulaması olarak hayata girdiğini, bugün ulaştığı kudretin ise onu sıradan bir araç olmaktan çıkardığını söyledi.

Gücü elinde tutan kitlelerin yapay zekayı kendi kıymetlerini ve kendi dünya tasavvurunu yaymak için kullandığına birçok sefer şahit olduklarını lisana getiren Tekin, yeni çağda da o eğilimin değişmiş olmasını beklemenin yanıltabileceğini kaydetti.

Çocukların eline aldığı ekranların hiçbirinin saf olmadığını, ardında işleyen bir aklın bulunduğunu söz eden Tekin, “Her aklın olduğu üzere onun da bir lisanı, kültürü, önceliği, terbiyesi ve hepsinden kıymetli tahminen bir ideolojisi var. O aklı kim kurdu? O içeriği kimin eli üretti? Çocuklarımızdan toplanan o bilgiler hangi hudutların ötesine akmaktadır ve nerede saklanıp, hangi maksatlar için kullanılmaktadır? Bir milletin geleceğini düşünen herkesin üzerine eğilmesi gereken ana sorular kanaatimce bunlar.” diye konuştu.

Bakan Tekin, geçmişte bir milletin bağımsızlığını, coğrafik hudutlarını, bayrağını ve ordusunu tayin ettiğini, bunların bugün de en değerli emanetler olduğunu fakat yeni yüzyılda bu emanetlere yeni kavramlar eklendiğini söyledi.

“En temel gereksinimlerin büyük çoğunluğunu geride bıraktık”

Bir milletin hür olup olmadığının kendi verisine sahip çıkabilmesiyle, çocuklarının zihnine ulaşan içeriğin denetlenebilmesiyle ve muhtaçlık duyduğu teknolojiyi oburunun insafına kalmadan, kendi eliyle üretebilmesiyle anlaşıldığına işaret eden Tekin, bağımsızlık kavramının form değiştirdiğini kaydetti.

“Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde AK Parti hükümetleri olarak 20 yılı aşkın bir müddettir bu ülkenin eğitim altyapısını adım adım, sabırla inşa etmeye efor sarf ettik. Hamdolsun bir vakitler sıkıntımız olan en temel gereksinimlerin büyük çoğunluğunu geride bıraktık. Dört bir yana çağdaş okullar, donanımlı derslikler kazandırdık. Öğretmenlerimizin sayısını ve niteliğini artırdık. Her öğrencimizin kitabını fiyatsız eline ulaştırmaya başladık.

FATİH projesinden EBA’ya uzanan dijital altyapıyı kurduk ve eğitimi ülkenin en ücra köşesine kadar taşıdık. Kimi bölümlerce gereğince anlaşılmadığını düşündüğüm için de hatırlatmaktan geri durmayacağım. Zira bu birikim sayesinde Milli Eğitim Bakanlığı temel eksikliklerini çoktan geride bıraktı. Çağın yeni meydan okumalarını gündemine alıp gecikmeden aksiyon üretebilen bir kapasiteye ulaştı.”

“Eğitimde Yapay Zeka Siyaset Evrakı ve Aksiyon Planı”nın yayımlandığını anımsatan Tekin, DİLİM ile evrakta taahhüt edilen adımlardan birini hayata geçirdiklerini belirtti.

“Biz üçüncü ve güç olan bir yolu seçtik”

Bakan Tekin, kendi teknolojisini üretmeyen bir milletin oburlarının ürettiği teknolojinin kurallarına, bedellerine ve çıkarlarına boyun eğmek zorunda kaldığını çok açık gördüklerini lisana getirdi.

Teknolojiyi üretebilmenin, yönlendirebilmenin ve denetleyebilmenin değerine işaret eden Tekin, şunları kaydetti:

“Gelişen her yeniliği kendi kıymet terazimizde tartmadan, kendi pedagojimizden geçirmeden çocuğumuzun önüne koymak bu anlayışla çelişir. Evvel bakarız, süzeriz, bize ilişkin olanı alır, bizi biz yapan dokuya yabancı düşene kapılarımızı kapatırız. Yapay zekayı da bu iradeyle karşıladık. Onu bir tehdit olarak görüp kenara itmek de bütün tehlikelerine gözümüzü kapatıp olduğu üzere kucaklamak da bir kolaycılıktı. Biz üçüncü ve güç olan bir yolu seçtik. Yapay zekayı kendi kıymetlerimizin, kendi pedagojimizin ve kendi ulusal menfaatlerimizin süzgecinden geçirerek eğitim hizmetimize sunmaya uğraş sarf ettik.”

İdare süreçlerini yapay zeka takviyeli sistemlerle güçlendirdiklerini, karar alma sistemlerini datayla beslediklerini aktaran Tekin, öğretmenlerin ve idarecilerin işini kolaylaştıran akıllı yeni tahliller geliştirdiklerini vurguladı.

“Türkçeyi belirleyici ana bir ders mertebesine yükselttik”

Tekin, DİLİM Platformu’nun Bakanlığın lisana bakışını baştan sona değiştiren, uzun bir yürüyüşün vardığı yeni bir durak olduğunu belirterek, bu yürüyüşün Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile başladığını hatırlattı.

Modeli inşa ederken eğitimin kalbine “köklerden geleceğe” diyen bir anlayışı yerleştirmek istediklerini lisana getiren Tekin, “Bu anlayışın gereği olarak her şeyden evvel ana lisanımıza, hoş Türkçemize hak ettiği prestiji vermemiz gerekirdi. Türkçe öğretimini ezberin ve kuralın dar kalıplarından çıkardık. Onu, dinleme, konuşma, okuma ve yazma maharetlerinin tamamını kuşatan canlı bir bütün haline getirdik. Türkçeyi okullarımızda belirleyici ana bir ders mertebesine yükselttik ve ana lisandaki yetkinliği bir evladımızın eğitim seyahatinde göz arkası edilemeyecek ana parametre haline getirdik.” dedi.

Ana lisanında derinleşemeyen, kendi lisanının imkanlarıyla düşünemeyen bir zihnin hiçbir yabancı lisanda gerçek manada yeşeremeyeceğinin altını çizen Tekin, ana lisanda sağlam tabanı tesis ettikten sonra yabancı lisan öğretilmesine tartı verdiklerini tabir etti.

“Gereğini yapmakta bir an bile tereddüt etmedik”

Tekin, çocukların yabancı lisan öğrenmek niyetiyle eline bir ekran aldığında hudut tanımayan, hiçbir otoriteye hesap vermeyen global uygulamalarla karşı karşıya kaldıklarına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“Bu uygulamaların tamamını peşinen mahkum etmek natürel ki mümkün değil. Ancak hiçbirinin bizim çocuğumuz, bedel dünyamız, pedagojik unsurlarımız ve mahremiyet hassasiyetimizden, ulusal değerlerimizden bakmasını da bekleyemeyiz. Bir söz öğrensin diye o ekranı açan çocuklarımızın yaşına uygun olmayan manzaralarla, bizim hayat tasavvurumuza yabancı temalarla, kendi değerlerimizle bağdaşmayan içeriklerle bir anda yüz yüze gelmesi mümkün.

Bu yalnız bizim sıkıntımız değil. Kendi kültürünü ve evladını korumak isteyen bütün milletlerin ortak zahmeti. Sorunun asıl çetin tarafı ise o global uygulamaların muhtevasına dışarıdan bir filtre koymak, klasik tarzlarla bir kontrol getirmek mümkün olmuyor.

Bu türlü bir içeriği denetleyebilmek, ayıklayabilmek ve ulusal pahalara uygun hale getirebilmek lakin ona denk bir teknolojiyi, kendi yapay zekanızı elinizde bulundurmakla mümkün. Biz de bu sabırlı hazırlığın akabinde bu kapasiteye ulaştığımız birinci anda gereğini yapmakta bir an bile tereddüt etmedik.

DİLİM, bu kararlılığın, bu ulusal refleksin somut bir tezahürüdür. Bu platformda evlatlarımızın karşısına çıkan her bir cümle, görsel ve diyalog Genel Müdürlüğümüzün çatısı altında misyon yapan öğretmenlerimizin elinden, kendi uzmanlarımızın pedagojik ve ahlaki süzgecinden geçerek çıkmıştır.”

DİLİM Platformu’nun içeriğine ait bilgiler veren Tekin, bütün sürecin dünyanın kabul ettiği ortak ölçü olan Avrupa Lisanları Ortak Çerçevesi (CEFR) temel alınarak tasarlandığını aktardı.

“Önümüzde yeni lisanlar, maharetler, ufuklar var”

Bakan Tekin, şunları ifade etti:

“DİLİM, bir yazılım, bir uygulamanın çok ötesinde bir manaya sahip. Kendi aklıyla düşünen, kendi teknolojisini üreten, çocuklarını koruyan, verisine sahip çıkan, köklerinden aldığı güçle geleceğe yürüyen bir Türkiye’nin yapıtıdır. Biz bu yapıtla evlatlarımıza kendi kimliğiyle dünyaya bakmayı, kendi bedelleriyle çağı kucaklamayı, hem bu toprağın çocuğu hem de bütün bir dünyanın insanı olabilmeyi öğretiyoruz. Bu seyahat uzundur ve biz daha şimdi birinci duraklardayız. Önümüzde yeni lisanlar, yeni maharetler, yeni ufuklar var. DİLİM’i her geçen gün daha da geliştirerek milletimizin hizmetine sunmaya devam edeceğiz.”

Konuşmasının akabinde Tekin, platformda emeği geçenlerle hatıra fotoğrafı çektirdi.

MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri (YEĞİTEK) Genel Müdürü Mustafa Canlı’nın da bir konuşma yaptığı programda, Ankara Müzik ve Hoş Sanatlar Üniversitesi Hoş Sanatlar Lisesi öğrencileri müzik dinletisi sundu.