Öğretmenlerin ek dersinde azalmanın nedenleri

Yıl boyunca devam eden geç yatma sorunu her yıl Aralık ayında zarurî olarak farklılaşmakta ve öğretmenler Aralık ayı ek ders fiyatlarını ay daha doğrusu yıl bitmeden almaktadırlar. Bunun da sebebi mevcut yılın ödemesinin gelecek yıla bırakıl(a)mamasıdır.

Ek ders fiyatlarındaki vergi hesaplarını da içeren ayrıntılı bir yazıyı hesap örneğiyle birlikte 2024 yılında ele almıştık. Ayrıntıya bu linkten ulaşabilirsiniz.

https://www.memurlar.net/haber/1121597/ogretmenlerin-ek-ders-ucretleri-bu-ay-farkli-yatacak.html?amp=1

Aralık2025 ek derslerin hesaplara yatması ile birlikte öğretmenler bir şok yaşamışlardır. Zira yatan ek ders fiyatları öbür aylara nazaran yüzde 15-27 aralığında düşüş göstermiştir.

Yani örneğin; Ekim ayında bir ders için 163 TL fiyat alınırken Aralık 2025’de bu meblağ yıllık matrah durumuna nazaran 138,56 ile 119 TL aralığına gerilemiştir.

Bunun nedenini kısaca özetleyecek olursak;

2022 yılından beri gelir vergisi için minimum fiyat kadar istisna uygulaması başlamıştır. Yani aylık gelirin(matrahın) taban fiyat kadar kısmından vergi alınmamaktadır. Aşan kısmı için ise vergi alınmaktadır.

Öğretmenin/memurun matrah hesabı yapılırken tüm maaş değil yalnızca maaşın aşikâr bir kısmı alınmaktadır.

Örneğin 70bin TL maaşı olan bir öğretmenin aylık matrahı yaklaşık 18binTL civarındadır. Öğretmenin öbür geliri yoksa (ek ders, imtihan. vs) matrahı, taban fiyat olan 22bin TL’nin altında olduğu için o ay vergi ödemez. 22bini aşan ölçüler için ise vergi öder.

Şöyle örnek verelim. Öğretmen Kasım ayı başında(Ekim ayı ek dersi) 5bin TL ek ders alsın. Kasım ayındaki birinci geliri bu olduğu ve minimum fiyatın altında kaldığı için vergi kesilmeden alır ek ders fiyatını.

Bu öğretmen 15 Kasım geldiğinde maaşını alınca buradan da 18binTL matrah çıkınca ek ders ile birlikte matraha temel çıkarı 18bin+5bin=23bine ulaşır. Buradan 22bin TL minimum ücret(yuvarlayarak yazıyorum) kadar kısmı düşersek öğretmenin maaşından 1000TL’lik kısım için vergi kesilir. Kesilen vergi yıl içinde ulaştığı vergi dilimine nazaran yüzde 15 ile yüzde 27 ortasında değişir. Yani 1000 TL için 150-270TL aralığında vergi kesilir maaşından.

Bu ortada ek ders fiyatlarının ay bittikten sonra (çalışılan ayın ardından gelen ay başında) hesaplandığını bu nedenle bir sonraki ayın matrahına girdiğini hatırlatalım.

2025 Aralık ayında ek dersler ay bitmeden hesaplandı zira 2026 bütçesine kalmaması gerekiyordu. Bu her yıl bu türlü olur.

Aralık 2025’de;

1- Ayın birinci günlerinde Kasım ayı ek ders fiyatı alındı (diyelim ki 5 bin) Kasım ayına ilişkin birinci gelir (asgari fiyat altında) olduğu için vergi kesilmedi.
2- 15 Aralık’ta maaş alındı (diyelim maaşa ilişkin matrah 18binTL oldu). Maaştan üstteki hesapta olduğu üzere 1000 TL için vergi kesildi.
3- 2026 bütçesine kaymasın diye Aralık ek ders fiyatı aralık bitmeden ödendi (önceki ay hesabına nazaran yeniden 5bin TL’lik ders olsun)

Bu ay matrah aşıldığı için bu 5bin TL’nin tamamı için vergi kesilmiştir. Bu da evvelki ayda da tıpkı saat ek dersi olan öğretmenin 5binTL yerine yüzde 15’lik dilimde ise (ki en azından yüzde 20’lik dilime geçiyor neredeyse tüm öğretmenler) 750 TL vergi ödemiş ve 4250 TL almıştır.

Yüzde 20’lik dilimde ise 4bin TL,
Yüzde 27’lik dilimde ise 3650TL ek ders fiyatı almıştır.
Yani aralık ayı ek ders fiyatlarının hesaplamadan kaynaklı sebeplerle yüzde 15-27 aralığında düşük alınması kelam konusu olmuştur.

Maksut BALMUK
Öğretmen, Yazar