Okul ve etrafı güvenliğinde okulların risk kıymetlendirme ölçeği, okul güvenlik denetim listesi ile kurumların vazife ve sorumlulukları

1. B) Emniyet Genel Müdürlüğü Ve Jandarma Komutanlığının Yürütmesi Gereken Görevler

• Personel Görevlendirmesi: Öncelik derecesi yüksek okullarda sabit “Okul Kolluk Görevlisi”, öteki okullarda ise “Güvenli Eğitim Uyum Görevlisi” görevlendirmek.
• Risk Tahlili Kurulu: Emniyet müdür yardımcıları yahut vilayet jandarma kumandan yardımcıları başkanlığında; asayiş, siber, çocuk, istihbarat, narkotik ve trafik ünitelerinden temsilcilerin iştirakiyle okul bazlı risk tahlil komiteleri oluşturmak.
• Saha Kontrolleri ve Devriyeler: Okul giriş ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğünü artırmak; okul etraflarındaki kör alanlarda, metruk yapılarda, parklarda ve oyun salonlarında devriye faaliyetlerini sıklaştırmak.
• Siber Devriye: Siber ünitelerin kapasitesini güçlendirerek toplumsal medya üzerinden gelen tehditleri, siber zorbalık ve şiddet içeriklerini titizlikle takip edip gerekli süreçleri yapmak.
• Uyuşturucu ve Silahla Gayret: Çocukların ateşli silahlara erişimini önlemek için saha kontrolleri yapmak ve okul etraflarında uyuşturucu husus satışını engellemeye yönelik önlemleri artırmak.
• Trafik Düzenlemeleri: Okul önleri ve etrafındaki trafik düzenlemelerini inceleyerek ilave önlemler planlamak ve eksikliklerin (levha, üst geçit vb.) giderilmesini koordine etmek.
• Bilişim ve Bildirim: Okul yönetimleriyle birlikte kuşkulu durumlar için süratli bildirim sistemleri kurmak ve siber güvenlik konusunda okullarla koordineli çalışmak.
• Fiziki Güvenlik Dayanağı: Park ve rekreasyon alanlarına kamera ve aydınlatma sistemlerinin kurulması için yerel yönetimlerle iş birliği yapmak.
• Eğitim Faaliyetleri: Öğrenci ve öğretmenlere yönelik siber güvenlik farkındalık ve siber bilinçlendirme eğitimleri düzenlemek.

1. C) İlgili Kolluk Ünitelerinin (Asayiş, Siber, Çocuk, İstihbarat, Narkotik, Trafik) Yürütmesi Gereken Görevler
2. Ortak Komite Çalışmaları

• Emniyet müdür yardımcıları yahut vilayet jandarma kumandan yardımcıları başkanlığında oluşturulan kurullarda yer alarak “Okul ve Etrafı Güvenlik Ölçeği” datalarını pahalandırmak.
• Okul bazlı risk tahlillerini acilen güncellemek ve dinamik tehdit çeşitlerine nazaran saha bilgilerini raporlamak.

1. Siber Birimler

• Siber devriye faaliyetlerine yük vererek internetteki tehlikeleri ve toplumsal medya üzerinden yapılan hata teşkil eden paylaşımları takip etmek.
• Sosyal medya üzerinden gelen gaye gösterme, siber zorbalık ve şiddet içeriklerini tespit ederek ilgili ünitelere bildirmek.
• Öğrenci ve öğretmenlere yönelik siber güvenlik farkındalık, dijital etik ve inançlı internet kullanımı eğitimleri düzenlemek.

1. Narkotik ve Çocuk Birimleri

• Okul etraflarındaki işletmeleri yakından izleyerek çocuklara bağımlılık yapan hususların satışını engellemek için kontrolleri artırmak.
• Okul önlerinde öğrencilerin güvenliği bakımından tehlike teşkil eden, okulla ilgisi olmayan bireylerin beklemesini ve toplanmasını engellemek.

1. Trafik Birimleri

• Okul önleri ve etrafındaki trafik düzenlemelerini inceleyerek ilave önlemler planlamak.
• Okul etrafındaki trafik işaret ve levhaları, korkuluk, üst geçit üzere eksiklikleri tespit ederek ilgili kurumlarla uyum içinde tamamlanmasını sağlamak.

1. İstihbarat ve Asayiş Birimleri

• Çocukların ateşli silahlara erişiminin önlenmesi gayesiyle istihbari çalışmalar ve risk odaklı saha kontrolleri yapmak.
• Okul etrafındaki metruk yapılar, parklar, internet kafeler ve oyun salonları üzere kör alanlarda devriye faaliyetlerini sıklaştırmak.
• Radikalleşme eğilimleri, dışlanma ve taklitçi davranışlar üzere dijital yahut fizikî risk işaretlerini erken ikaz kapsamında takip etmek.

2. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI VE EĞİTİM KURUMLARI

2. A) Ulusal Eğitim Müdürlüklerinin Yürütmesi Gereken Görevler

• Fiziki Güvenlik Eksikliklerinin Giderilmesi: Okulların etraf duvarları, giriş-çıkış müracaat noktaları, kamera sistemleri ve eşya denetimi üzere fiziki güvenlik tedbirlerini kolluk üniteleriyle eş güdüm içerisinde gözden geçirmek ve tespit edilen eksiklikleri acilen gidermek.
• İş Sıhhati ve Güvenliği Önlemleri: Okullardaki yangın alarm sistemleri, kaçak akım röleleri ve başka iş güvenliği ekipmanlarının denetimini yaparak standartlara uygun hale getirilmesini sağlamak.
• Rehberlik ve Psikososyal Dayanak: Akran zorbalığı, dışlanma, şiddet eğilimi ve travmatik durumlara karşı rehberlik ve ruhsal takviye sistemlerini etkin tutmak; şiddet olaylarından etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik takviye hizmetlerini sürdürmek.
• Erken İkaz Sistemlerinin İşletilmesi: Öğrencilerdeki şiddet eğilimi, saldırgan davranışlar yahut dijital mecralardaki risk işaretlerini takip ederek erken müdahale düzeneklerini devreye sokmak.
• Dijital İyilik ve Farkındalık Çalışmaları: Öğrenci, öğretmen ve velilerin dijital risklere karşı hünerlerini artırmak hedefiyle siber güvenlik, dijital etik ve inançlı internet kullanımı bahislerinde farkındalık eğitimleri düzenlemek.
• Okul Güvenliği İdare Gruplarının Uyumu: Okul müdürü başkanlığında kurulan ekiplerin periyodik kıymetlendirme toplantıları yapmasını sağlamak ve bu toplantılarda risk tahlilleri ile güvenlik önlemlerinin aktifliğini denetlemek.
• Afet ve Acil Durum Planlaması: “Afet ve Acil Durum İdaresi Genelgesi” doğrultusunda; yangın, doğal afet ve güvenlik tehditlerine karşı korunma, kurtarma ve tahliye prosedürlerini içeren “Acil Durum Planları”nı hazırlamak ve uygulanmasını takip etmek.
• Kurumlar Ortası Data Paylaşımı: Risk tahlili kurullarının gereksinim duyacağı öğrenci ve okul bazlı dataları (öznel bilgi içermeden ve olay bazlı olarak) kolluk ünitelerine ve ilgili komitelere aktarmak.

1. B) Okul İdarelerinin Yürütmesi Gereken Görevler

• Veri Paylaşımı ve Risk Tahlili: Okul kayıtlarına yansımış olay bazlı bilgileri, öznel bilgi içermeden inançlı eğitim uyum görevlisine yahut okul kolluk görevlisine iletmek.
• Kamera ve Fiziki Güvenlik: Okul içi ve etrafını görecek kamera sistemlerini kurmak, mevcut sistemlerin 24 saat aktif kalmasını sağlamak ve giriş-çıkışların tek bir kapıdan denetimli yapılmasını koordine etmek.
• Okul Güvenliği İdare Grubu: Okul müdürü başkanlığında bir ekip oluşturmak ve bu grupla tertipli aralıklarla risk tahlili, dijital tehditler ve güvenlik önlemlerinin aktifliğini kıymetlendiren toplantılar yapmak.
• Hızlı Bildirim Düzeneği: Kolluk üniteleriyle koordineli bir formda, kuşkulu durumlarda kullanılmak üzere süratli bir bildirim sistemi kurmak ve işletmek.
• Siber Tehdit Takibi: İnternet ortamında okulu, öğrencileri yahut işçisi gaye alan tehdit içeriklerini nizamlı olarak izlemek ve tespit edilen siber zorbalık durumlarını ilgili ünitelere bildirmek.
• Siber Olay Data Tabanı: Şikayete bahis olan yahut açık kaynaklardan tespit edilen siber olayları kayıt altına alarak bir olay bilgi tabanı oluşturmak.
• Servis ve Bahçe Güvenliği: Özel araçların okul bahçesine girmesine müsaade vermemek ve servis araçlarının bekleme alanlarını kolluk üniteleriyle ortaklaşa belirlemek.
• Tehlikeli Araç ve Silah Kontrolü: Çocukların ateşli silahlara yahut kesici/delici tehlikeli araçlara erişimini önlemek maksadıyla kollukla ortak saha kontrolleri ve risk odaklı çalışmalar yürütmek.
• Siber Güvenlik Prosedürleri: Okul bünyesinde bir “Siber Olay Müdahale Prosedürü” oluşturmak ve okul bazlı siber güvenlik planını hazırlamak.
• Ziyaretçi ve Fizikî Denetim: Giriş-çıkış noktalarında müracaat kayıtlarını tutmak, gerek görüldüğünde eşya denetimi yapmak ve okulun fiziki mahzurlarını (duvar, tel-çit vb.) daima denetim etmek.

2. C) Okul Rehberlik Servislerinin Yürütmesi Gereken Görevler

• Psikolojik Güvenliğin Korunması: Öğrencilerin sadece fizikî değil, ruhsal güvenliğinin de korunması hedefiyle; akran zorbalığı, dışlanma ve şiddet eğilimi üzere durumlara karşı faal rehberlik hizmeti sunmak.
• Gelişimsel ve Önleyici Rehberlik: Öğrencilerin gelişimlerini desteklemek ve onları olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini azaltmak için önleyici rehberlik çalışmalarını tesirli bir biçimde yürütmek.
• Erken İhtar ve Müdahale: Şiddet eğilimi, tehdit lisanı, denetim meseleleri ve saldırgan davranış örüntülerini (hem fizikî hem dijital ortamda) izleyerek erken müdahale düzeneklerini işletmek.
• Psikososyal Dayanak: Okulda bir şiddet olayı meydana gelmesi durumunda, olaydan etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik psikososyal takviye hizmetlerini koordine etmek ve sürdürmek.
• Risk Kümesi Takibi: Risk kümesinde yer aldığı bedellendirilen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmalarını gerçekleştirmek; bu süreçte veli iş birliği ve kurumlar ortası uyumu sağlamak.
• Koordinasyon Toplantılarına İştirak: Okul idareleri ve kolluk üniteleri ile kurulan süratli bildirim ve yakın uyum aslına dayalı işleyişin bir kesimi olmak.
• Dijital İyilik Çalışmaları: Dijital risklere karşı öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin marifetlerini artırmaya yönelik “dijital esenlik” çalışmalarını yaygınlaştırmak.
• Ailelerin Güçlendirilmesi: Çocukların gelişiminde ailelerin rolünü desteklemek ve risk işaretlerini erken fark edebilmelerini sağlamak hedefiyle ailelere yönelik bilgilendirme çalışmalarını artırmak.

1. YEREL İDARELER VE BAŞKA KAMU KURUMLARI

3. A) Belediyeler ve Vilayet Özel Yönetimlerin Yürütmesi Gereken Görevler

• Metruk Yapıların Islahı: Okul etraflarında bulunan ve eğitim-öğretim ortamı açısından risk oluşturan metruk bina ve yapıların acilen yıkılmasını sağlamak.
• Park ve Rekreasyon Alanlarının Güvenliği: Okul etraflarındaki park ve dinlenme alanlarına yönelik, kolluk üniteleriyle koordineli bir halde güvenlik kamerası sistemleri kurmak.
• Aydınlatma Sistemleri: Bilhassa uyuşturucu unsur kullanımı ve kabahat çeşitleri açısından riskli olan okul etrafındaki alanlarda aydınlatma sistemlerinin kurulmasını ve aktif tutulmasını sağlamak.
• Trafik ve Altyapı Takviyesi: Okul önlerinde ve etrafında trafik ünitelerince tespit edilen trafik işaretleri, levhalar, korkuluklar ve üst geçitler üzere eksikliklerin giderilmesi sürecinde ilgili paydaş olarak uyuma katılmak.
• Koordinasyon Toplantıları: Valilik ve Kaymakamlıklar başkanlığında her ayın birinci haftası düzenlenen okul güvenliği toplantılarına ilgili paydaşlar olarak iştirak sağlamak.

3. B) Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının Yürütmesi Gereken Görevler

• Veri Seti Hazırlama: Okul bazlı risk tahlillerinin yapılabilmesi için gereksinim duyulan hane gelir seviyesi, toplumsal yardım bağımlılığı ve göç yoğunluğu üzere kritik dataların temin edilmesi emeliyle bilgi setleri hazırlamak.
• Uzman Dayanağı: Risk tahlili süreçlerinde ve oluşturulan komitelerde kıymetlendirilmek üzere ilgili alanlarda uzman işçi görevlendirmek ve irtibat sağlamak.
• Koordinasyon: Toplumsal hizmet üniteleri aracılığıyla; okul idaresi, kolluk kuvvetleri ve sıhhat üniteleri ortasında daima ve süratli bilgi paylaşımına dayalı uyumun bir kesimi olmak.
• Ailelerin Güçlendirilmesi: Çocukların sağlıklı gelişimini desteklemek hedefiyle ailelerin eğitilmesi ve toplumsal açıdan güçlendirilmesine yönelik çalışmaları artırmak.
• Risk Takibi: Risk kümesinde yer aldığı bedellendirilen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmalarında kurumlar ortası uyumu sağlamak ve bu çocukların takibi için sistemler kurmak.
• Yürütme Heyetlerine İştirak: Valiler ve kaymakamlar başkanlığında her ay düzenlenen İl/İlçe Yürütme Kurulu toplantılarına ilgili paydaş olarak katılarak okul güvenliği önlemlerinin eş güdüm içinde uygulanmasına takviye vermek.

3. C) Sıhhat Bakanlığının Yürütmesi Gereken Görevler

• Bilgi Paylaşımı ve Uyum: Okul idaresi, kolluk kuvvetleri, lokal yönetimler ve toplumsal hizmet üniteleri ortasında daima ve süratli bilgi paylaşımına dayalı uyumun bir kesimi olmak.
• Risk Tahlili Data Dayanağı: Güvenlik planlamasının insan faktörünü (öğrenci/personel/veli) kapsayan çok katmanlı yapısı içerisinde sıhhat datalarıyla ilgili süreçlerde yer almak.
• Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesi: Valilik ve kaymakamlıklar uyumunda, mümkün olaylarda müdahale sırası ve uyum tarzlarını gözden geçirerek birinci müdahale kapasitesini güçlendirmek.
• Yürütme Konseylerine İştirak: Valiler ve kaymakamlar başkanlığında her ayın birinci haftası düzenlenen İl/İlçe Yürütme Kurulu toplantılarına ilgili paydaş olarak iştirak sağlamak.
• Psikososyal Takviye Süreçleri: Şiddet olaylarından etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik yürütülecek psikososyal takviye hizmetlerinde diğer kurumlarla iş birliği yapmak.

1. DİĞER PAYDAŞLAR

4. A) Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ve Eğitim Sendikaların Yürütmesi Gereken Görevler

• İstişare Süreçlerine İştirak: Okul güvenliğine yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında, kamu kurumlarıyla gerekli temasları kurarak bilgilendirme ve istişare süreçlerinde yer almak.
• Yanlış Algıların Önlenmesi: Güvenlik önlemleri uygulanırken kamuoyunda oluşabilecek yanlış anlaşılmaların yahut olumsuz algıların önüne geçmek için etkin rol oynamak.
• Güven Hissinin Güçlendirilmesi: Eğitim ortamlarındaki inanç hissinin pekiştirilmesi gayesiyle, kendi üyeleri ve toplum nezdinde destekleyici çalışmalar yürütmek.
• Kamuoyu Bilgilendirmesi: Okul güvenliğiyle ilgili hususlarda toplumu gerçek yönlendirmek ve dezenformasyona karşı sorumlu bir dil kullanarak iş birliği yapmak.

4. B) Öğrenci Velilerinin Yürütmesi Gereken Görevler

• Güvenlik Sistemine Faal İştirak: Veliler, okul güvenliği için geliştirilen önlem ve stratejilerin etkin bir paydaşı olarak sürece dahil edileceklerdir.
• Davranış Değişikliklerini İzleme: Çocuklardaki ani davranış değişikliklerini, risk işaretlerini ve dijital mecralardaki olumsuz yönelimleri erken fark edebilmek için hassas olacaklardır.
• Eğitim ve Farkındalık Çalışmalarına İştirak: Dijital risklere karşı maharetleri artırmaya yönelik “dijital esenlik” çalışmalarına ve inançlı internet kullanımı üzere bilgilendirme faaliyetlerine katılacaklardır.
• Kurumlarla İş Birliği: Risk kümesinde yer alan öğrencilere yönelik yürütülen müdahale, sevk ve takip çalışmalarında ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde hareket edeceklerdir.
• Silah ve Tehlikeli Araç Güvenliği: Taşıma yahut bulundurma ruhsatlı silahı olan ebeveynler, çocukların bu araçlara erişimini önlemek maksadıyla bilinçlendirme çalışmalarına dahil olacak ve bu bahiste azami dikkat göstereceklerdir.
• Medya Okuryazarlığı ve Rehberlik: Şiddetin sıradanlaştırıldığı dijital yayınlar ve tanınan kültür ögelerine karşı yürütülen medya okuryazarlığı ve aile rehberliği odaklı çalışmalarda yer alacaklardır.
• Psikososyal Dayanak: Okulda meydana gelebilecek muhtemel şiddet olaylarından sonra yürütülecek psikososyal dayanak hizmetlerinden faydalanacak ve bu sürece takviye vereceklerdir.

T.C. İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 24.04.2026 tarih ve 23635644249130906 sayılı “Okul ve Etrafı Güvenlik Tedbirleri” bahisli genelgesini bilgisayarınıza indirmek için

Okulların Risk Kıymetlendirme Ölçeğini bilgisayarınıza indirmek için

Okul Güvenlik Denetim Listesini bilgisayarınıza indirmek için

Ahmet KANDEMİR