Sayıştay’dan, Ulusal Eğitim Bakanlığına vekaleten atama ve görevlendirme uyarısı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2025 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu

“BULGU 1: Vekaleten Atanan Memurlardan Gerekli Şartları Taşımayanlara Vekalet Aylığı, Zam ve Tazminat Farkı ile Ek Ödeme Farkı Ödenmesi Bakanlık taşra ünitelerinde misyon yapıp gerekli kaideleri taşımadıkları halde vekaleten atanan memurlara yersiz olarak vekalet aylığı, artırım ve tazminat farkı ile ek ödeme farkı ödendiği görülmüştür.

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde; “(1) 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir vazifeye kurum içinden yahut öbür kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu konunun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı yahut müşterek karar ile atama yapılması gereken takım yahut vazifeler için ilgili Bakan, diğer kadro veya misyonlar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm koşulları (asaleten atanmada imtihan koşulu aranılan takım yahut misyonlar için bu imtihanlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri takım yahut vazifeler için bu Karar uyarınca öngörülen artırım ve tazminatların toplam net meblağının, asli takım yahut misyonları karşılığında fiilen aldıkları artırım ve tazminatların toplam net meblağından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet vazifesine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet misyonunun fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2) aa) Esas ve yönteme ait olarak yukarıda belirtilen kaideleri bir arada taşımayanlara,

bb) Mehil süresi, yıllık müsaade, mazeret müsaadesi, hastalık müsaadesi, süreksiz misyon, vekalet, vazifeden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs yahut seminer sebebiyle misyonlarından ayrılanlara vekalet edenlere,

cc) Vekaletleri esnasında yıllık müsaade, mazeret müsaadesi, hastalık müsaadesi, vekalet misyonuna ait olmayan süreksiz misyon, misyondan uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs, seminer ve gibisi sebeplerle vekalet misyonuna ara verenlere (ara verdikleri günler için),

çç) Diğer işçi kanunlarına tabi olanlardan bu Kararname uyarınca artırım ve tazminat ödenmesi öngörülen takım yahut vazifelere vekalet edenlere,

dd) Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinde kadrosu bulunmayan okul müdürlüğü, okul müdür başyardımcılığı ve okul müdür yardımcılığı vazifelerini yürütenlere,

ee) Bu Kararname uyarınca artırım ve tazminat ödenmesi öngörülen takım yahut misyonlara vekalet eden her statüdeki kontratlı işçiye (6/2/1997 tarihli ve 97/9021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamındaki takım karşılığı kontratlı işçi hariç), vekalet sebebiyle öngörülen artırım ve tazminatlar ödenmez.

b) Bir misyona açıktan vekalet edenlere, bu vazifeye ilişkin artırım ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın vekalet aylığıyla birlikte ödenir.” denilmektedir.

160 Seri Numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı kısmının 6’ncı maddesinde Kararın 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan kararların uygulanmasına açıklık getirilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86’ncı maddesi uyarınca kurum içinden, başka kurumlardan yahut açıktan bir vazifeye vekalet ettirilen çalışana artırım ve tazminat farkı ödenebilmesi muhakkak ve birlikte gerçekleşmesi gereken kurallara bağlanmıştır.

B

u çerçevede, vekalet görevlendirmesinin açıkça 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine dayanması ve bu konunun onayda belirtilmiş olması, vekaletin asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi ve vekalet eden işçinin asaleten atanmada aranan tüm genel ve özel kaideleri taşıması gerekmektedir. Bu kaidelerin tamamının sağlanması halinde, vekalet edilen takım için öngörülen artırım ve tazminatların toplam net fiyatının, işçinin asli takımı karşılığında aldığı fiyattan fazla olması durumunda aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175’inci maddesindeki 1/3 ve 2/3 oranları uygulanmaksızın, vekalet misyonunun fiilen yürütüldüğü mühlet boyunca ödenebilecektir.

Öte yandan, yukarıda sayılan kurallardan rastgele birinin eksik olması halinde görevlendirme hukuken “vekalet” olarak değil, “tedviren görevlendirme” olarak kabul edilmektedir. Tedviren görevlendirmede ise kişi fiilen vazifesi yürütse dahi, mevzuatta öngörülen adap ve yetki kaideleri gerçekleşmediği için artırım ve tazminat farkından yararlanması mümkün değildir.

Yapılan incelemede, vekaleten atananların vekalet aylığı ile artırım ve tazminat farkı ile ek ödeme farkının ödenebilmesi için gerekli olan kaideleri taşımadıkları, görevlendirmelerin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine dayandırılmadığı yahut bu konunun onaylarda açıkça belirtilmediği, ayrıyeten vekalet misyonlarının asili atamaya yetkili amirler tarafından verilmediği tespit edilmiştir.

Kamu yönetimi karşılığında, Personel Genel Müdürlüğünce mevzuat kararlarına nazaran süreç tesis edilmesinin sağlanması konusunda ilgili yönetimlere gerekli talimatların verildiği belirtilmiştir.

Kamu yönetimi tarafından vekalet misyonu kapsamında yapılacak vekalet aylığı, artırım ve tazminat farkı ile ek ödeme farkı ödemelerinin, sadece mevzuatta öngörülen kaideleri eksiksiz olarak taşıyan çalışana yapılması gerekmektedir.”

Milli Eğitim Bakanlığı 2025 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporundaki bu ihtara istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 05.10.2026 tarih ve 171618469 sayılı yazısıyla il ulusal eğitim müdürlüklerine ihtar yazısı gönderdi.

Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 05.10.2026 tarih ve 171618469 sayılı yazısında aşağıdaki açıklamalara yer vermiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatında görev yapan işçiden; memur, şef, ayniyat saymanı, sayman, mühendis, şube müdürü, ilçe ulusal eğitim müdürü gibi ünvanlı kadrolara valiliklerce vekaleten atama/görevlendirme yapılmaması, yapılmış olanların da sonlandırılmasını 02.04.2026 tarihli ve E-41289672-903.02-156434201 sayılı yazı ile bildirmiştir.

2025 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da; “… vekaleten atananların vekalet aylığı ile artırım ve tazminat farkı ile ek ödeme farkının ödenebilmesi için gerekli koşulları taşımadıkları, görevlendirmelerin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine dayandırılmadığı yahut bu konunun onaylarda açıkça belirtilmediği, ayrıyeten vekalet vazifelerinin asili atamaya yetkili amirler tarafından verilmediği tespit edilmiştir.” denilmektedir.

Bu prestijle, hususa ait olarak 02.04.2026 tarihli ve E-41289672-903.02-156434201 sayılı yazımız kapsamında gerekli iş ve süreçlerin acilen yapılması gerekmektedir.

İşte o ikaz yazısı;

Ahmet KANDEMİR