Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Türkiye İnsan Hakları Ve Eşitlik Kurumunun (TİHEK) 16.07.2026 tarih 260 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
I. MÜRACAATIN KONUSU
1. Müracaat, . tanısı bulunan başvuran için direksiyon eğitimi dersi sınavı saatlerinde gerekli önlemlerin alınmadığı gerekçesiyle engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği argümanına ilişkindir.
II. İNCELEME SÜRECİ
2. Başvuran müracaat dilekçesinde özetle
a. . teşhisinin bulunduğunu ve %80 oranında engelli olduğunu,
b. Önemli sıhhat riskleri taşıması nedeniyle direkt güneş ışığına maruz kalmaması gerektiğini, kelam konusu gerekliliğin kendisi hakkında düzenlenen erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu ve durum bildirir sağlık kurulu raporları ile sabit olduğunu,
c. Bu doğrultuda direksiyon eğitimi dersi imtihan saatlerinin engellilik durumuna uygun olarak belirlenmesi gayesiyle Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) ve Milli Eğitim Bakanlığı İletişim Merkezi (MEBİM) kanalları vasıtasıyla yönetime türlü müracaatlarda bulunduğunu,
ç. CİMER aracılığıyla yaptığı . tarihli müracaatına ait olarak Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından verilen karşılığı yazıda 29/5/2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği kararları uyarınca kelam konusu imtihanın 07:00 ile 21:00 saatleri arasında icra edilebileceğinin bildirildiğini,
d. CİMER ve MEBİM kanalları vasıtasıyla yaptığı . tarihli müracaatlarına ait olarak ise Elmadağ Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından verilen cevapta direksiyon eğitimi dersi imtihanının MEB tarafından ülke genelinde belirlenen 09:15 ile 17:25 saatleri arasında, randevu tarzına bağlı olarak icra edildiğinin kendisine bildirildiğini,
e. Elmadağ Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile ayrıyeten telefon aracılığıyla da bağlantıya geçerek sıhhat durumunu ayrıntılı bir biçimde aktardığını, yapılan telefon görüşmesinde yönetim yetkililerince imtihan saatlerinin MEB tarafından belirlendiğinin ve akşam saatlerinde imtihanda görevlendirilecek işçinin bulunamayacağının tabir edildiğini,
f. Sonuç olarak direksiyon eğitimi dersi imtihan saatlerinin engellilik durumuna uygun olarak belirlenmesine yönelik taleplerinin reddedildiğini,
ileri sürmekte
g. Direksiyon eğitimi dersi imtihanının akşam saatlerinde gerçekleştirilmesini talep etmektedir.
3. Muhatap Elmadağ Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından sunulan yazılı görüşte özetle başvuranın talebi hakkında Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün görüşünün sorulduğu, buna istinaden Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce gönderilen yanıtı yazıda başvuranın imtihana girmesinin sakıncalı olduğunun ve başlama-bitiş tarihlerinin belirtildiği doktor raporunun bulunması halinde kayıt dondurma sürecinin yapılabileceğinin bildirildiği tabir edilmiştir.
4. Başvuran, müracaat dilekçesinde yer alan tezlerine ek olarak yazılı görüşünde özetle
a. Direksiyon eğitimi dersi imtihanına yönelik makul düzenleme talebinin muhatap tarafından karşılanmadığını,
b. İmtihana katılmasının sıhhati açısından sakıncalı olduğuna ait rastgele bir tıbbi değerlendirmenin kendisi hakkında düzenlenen şoför adayları ve şoförler için sıhhat raporunda yer almadığını,
c. Engellilik durum bildirir raporunun geçerlilik müddetinin devam etmesine karşın kayıt dondurma süreçleri için kendisinden yeni bir rapor talep edildiğini,
ç. Türlü tarihlerde CİMER, Milli Eğitim Bakanlığı ve ilgili kurumlara müracaatlarda bulunduğunu, bu müracaatların bir kısmında direksiyon eğitimi dersi imtihanına yönelik gerekli düzenlemelerin yapılmasını talep ettiğini, müracaatlarının bir kısmının ise kayıt dondurma sürecine ait olduğunu,
d. CİMER aracılığıyla yaptığı son müracaatında makul düzenlemeye ait talebinin kabul edilmemesine yönelik münasebetin açıklanmasını talep ettiğini, lakin kelam konusu münasebetin açıklanmadığını ve sırf kayıt dondurma sürecine ait bilgi verildiğini, ehliyet sürecinin uzadığını,
belirtmiştir.
IV. KIYMETLENDİRME VE GEREKÇE
25. Bu kapsamda CİMER ve MEBİM kanalları vasıtasıyla yapılan . tarihli müracaatlar yoluyla başvuranın engellilik durumundan kaynaklanan sıhhat durumu hakkında muhatap Elmadağ Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün bilgilendirildiği ve direksiyon eğitimi dersi imtihan saatinin engellilik durumuna uygun olarak belirlenmesinin talep edildiği görülmektedir. Başka taraftan başvuran tarafından sunulan . tarihli erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu, 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin durum bildirir sağlık kurulu raporları . Hastanesi Başhekimliği tarafından gönderilen doktor görüşü birlikte incelendiğinde ultraviyole ışınına maruz kalınan gün içi saatlerinde başvuranın direksiyon eğitimi dersi imtihanına girmesinin uygun olmadığı bedellendirilmektedir.
26. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği kapsamında direksiyon eğitimi dersi imtihanlarının 07:00 ile 21:00 saatleri arasında yapılacağı, Özel MTSK Modülüne de direksiyon eğitimi dersi imtihan saatlerinin 08:30-20:25 olarak işlendiği, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün . tarihli yazısında da direksiyon eğitimi dersi imtihanlarının gerçekleştirildiği gün içinde son kursiyer olarak başvuranın imtihanının yapılmasının mümkün olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Direksiyon eğitimi dersi imtihan saatinin engellilik durumuna uygun olarak belirlenmesine ait olarak başvuranın ise Mart ve Nisan 2026 aylarında CİMER aracılığıyla talepte bulunduğu görülmekte olup, kelam konusu aylarda Ankara ili Elmadağ ilçesinde geçerli güneş batımı saatlerinin 18:38 ve 19:41 arasında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda Mart ve Nisan 2026 aylarında güneş batımından sonra başvuranın direksiyon eğitimi dersi imtihanının gerçekleştirilmesinin önünde rastgele bir pürüzün bulunmadığı kıymetlendirilmektedir.
27. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün . tarihli yazısında talepleri halinde engelli kursiyerlerin şoför olur raporundaki mahzur durumuna uygun tertibatları bulunan ve kendileri tarafından temin edilecek araçlarla eğitim ve imtihanlara katılma haklarının bulunduğu, “kış mevsiminde imtihana alınması uygundur” formundaki bir rapor ile ilgili kişinin ilçe ulusal eğitim müdürlüğüne başvurması halinde imtihan haklarının dondurularak kış aylarında (Kasım-Aralık) imtihana alınmasının mümkün olduğu ile ilgili konular belirtilmiştir. Muhatap tarafından sunulan yazılı görüşte ise başvuranın imtihana girmesinin sakıncalı olduğunun ve başlama-bitiş tarihlerinin belirtildiği doktor raporunun bulunması halinde kayıt dondurma sürecinin yapılabileceğinin Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce bildirildiği söz edilmiştir. Bununla birlikte Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne ilişkin görüşün Kurumumuza ibraz edilmediği, başvuran hakkında “sürücü olur” raporunun verildiği, bu kapsamda somut olayda başvuranın imtihana girmesinde ne üzere bir sakınca bulunduğunun muhatap tarafından ortaya konulmadığı, Mart ve Nisan 2026 aylarında güneş batımından sonra direksiyon eğitimi dersi imtihanının gerçekleştirilmesinin önünde rastgele bir mahzurun bulunmaması karşısında başlama-bitiş tarihlerinin belirtildiği doktor raporunun bulunması halinde kayıt dondurma sürecinin gerçekleştirilmesinin yahut şoför olur raporundaki mahzur durumuna uygun tertibatları bulunan ve kendisi temin edilecek araçla imtihana katılmasının beklenmesinin başvurana orantısız bir külfet yükleyebileceği bedellendirilmektedir.
28. Sonuç olarak başvuranın engellilik durumundan kaynaklanan sıhhat durumu hakkında muhatabın gereği üzere bilgilendirildiği ve direksiyon eğitimi dersi imtihan saatinin engellilik durumuna uygun olarak belirlenmesinin talep edildiği, direksiyon eğitimi dersi imtihan saatinin başvuranın engellilik durumuna uygun olarak belirlenmesine ait önlemlerin alınmasının gerekli olduğu ve bu önlemlerin alınmasında rastgele bir mahzurun de bulunmadığı, bununla birlikte muhatap tarafından Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’nde öngörülen imtihan saatlerine uygun hareket edilmediği, engellilik durumu sebebiyle başvuranın farklı muameleye maruz bırakıldığı ve direksiyon eğitim dersi imtihanına giriş hakkından faydalanamadığı, mezkür Yönetmelik’te öngörülen direksiyon eğitimi dersi imtihan saatlerine terslik teşkil eden kelam konusu farklı muamelenin haklı, objektif ve makul bir münasebetinin de bulunmadığı görüşüne varılmıştır. Bu kapsamda müracaat dilekçesinde yer alan argümanlarla ilgili olarak muhatap tarafından engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
29. İhlalin tesir ve sonucunun tartısı ile muhatabın ekonomik durumu ve tüzel pozisyonu göz önünde bulundurularak ihlal konusu hareketle ilgili muhataba 20.000,00 TL idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.
V. KARAR
-A. Müracaatta AYRIMCILIK YASAĞININ İHLAL EDİLDİĞİNE,
-B. Muhatap Elmadağ Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hakkında 20.000,00 TL (Yirmi Bin TL) İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
-C. Kararın taraflara bildirimine ve KAMUOYUNA DUYURULMASINA,
-Ç. Karara karşı bildirim tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemesine başvurulabileceğine,
-16/7/2026 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.
Bu bilgiler haricinde hukuksal münasebetler ve mevzuat yönünden mevzuyu ayrıntılı olarak inceleyen Türkiye İnsan Hakları Ve Eşitlik Kurumunun (TİHEK) 16.07.2026 tarih 260 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için
Ahmet KANDEMİR
