Üniversite kapıları daralıyor! Kontenjanlarda 246 binlik azalma

Üniversite kontenjanlarında son yıllarda adım adım uygulanan daraltma siyaseti, 2026 YKS süreci öncesinde daha net bir tablo ortaya koydu. Mezun sayısı ile istihdam istikrarı bozulan alanlarda kontenjanlar aşağı çekilirken yükseköğretimde nitelik odaklı planlama öne çıktı. Adayları bu yıl, evvelki periyotlara kıyasla daha sonlu lakin daha seçici bir tercih periyodu bekliyor.

Son 3 yıllık bilgiler, üniversite sisteminde kıymetli bir dönüşüme işaret ediyor. 2023 yılında 1 milyon 90 binin üzerinde olan toplam kontenjan sayısı, 2025 prestijiyle 843 bin düzeylerine kadar geriledi. Böylelikle sistemden yaklaşık 246 bin kontenjan çekilmiş oldu. Bu daralma sırf sayıları değil, kısım bazlı rekabet istikrarlarını de direkt etkiledi.

HUKUKTA SERT DÜŞÜŞ

Kontenjan daraltmasının en net hissedildiği alanların başında hukuk fakülteleri oldu. 2025 prestijiyle devlet üniversitelerinde hukuk kontenjanlarında yüzde 45’e varan düşüş yaşadı. Yeni fakülte açılmaması ve mevcut kontenjanların aşağı çekilmesiyle hukuk programları adaylar için daha rekabetçi hale geldi. Vakıf üniversitelerinde de emsal bir daraltmaya gidildi.

Öğretmen yetiştiren programlarda genelden fazla alan bazlı planlama öne çıktı. Fen bilgisi, ilköğretim matematik, İngilizce ve sınıf öğretmenliği üzere branşlarda kontenjanlar aşağı çekildi. Öğretmen ihtiyacının bölge ve alan bazlı hesaplanmasıyla kimi programlarda yüzlerce kontenjan sistem dışına alındı. Bu durum, eğitim fakültelerinde taban sıralamaların yükselmesine yol açabilecek tablo oluşturdu.

AÇIKÖĞRETİM’DE BÜYÜK KAYIP

Kontenjan daraltmasının en sert hissedildiği alan açıköğretim programları oldu. Lisans ve önlisans seviyesinde çok sayıda açıköğretim programının kontenjanı yüzde 30 ila yüzde 40 ortasında azaltıldı. Önlisans programları özelinde bakıldığında, 312 programdan 131’inde kontenjan düşüşü yaşandı ve bu kalemde yaklaşık 125 bin kontenjan sistemden çıkarıldı.

İktisat, işletme, memleketler arası ilgiler ve gibisi iktisadi ve idari bilimler fakültesi programları da daraltmadan hissesini aldı. Bilhassa ikinci öğretim programlarının kaldırılmasıyla birlikte bu alanlarda binlerce kontenjan azaldı. Mimarlık, gazetecilik ve birtakım toplumsal bilim programlarında da mezun yoğunluğu gerekçesiyle kontenjanlar tekrar düzenlendi.

SAĞLIKTA İNCE DENGE

Sağlıkta ise daha temkinli bir yaklaşım benimsendi. Tıp fakültelerinde büyük çaplı daraltmaya gidilmedi lakin eczacılık, diş hekimliği, hemşirelik ve fizyoterapi üzere alanlarda üniversite bazlı hudutlu düzenlemeler yapıldı. Maksat, mezun fazlasını engelleyerek eğitim kalitesini artırmak.

CEYDA KARAASLAN