Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla verilen 25.09.2026 tarihli ve 2026/19352-S.26.26412 sayılı ret kararı (Başvuru No: 2026/23040), yurt dışında misyon yapan kamu vazifelilerinin çocuklarının Türkiye’ye dönüşte karşılaştığı okul yerleştirme meselesini gündeme taşıdı.
Tunus’ta Cambridge müfredatıyla okudu, LGS’ye giremedi
07.09.2026 tarihinde KDK’ya başvuran veli, oğlunun ailenin resmi yurt dışı görevi nedeniyle ortaokulu Tunus’taki International Maarif School’da Cambridge müfredatıyla tamamladığını, bulunduğu yerde imtihan merkezi olmadığı için LGS’ye katılamadığını belirtti.
Başvuruya nazaran öğrenci, Bakanlıkça düzenlenen Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları (UDSP) yabancı lisan imtihanından 100 üzerinden 94 puan alarak lisan yeterliliğini ispatladı. Ancak MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, IB programı uygulayan proje lisesine nakil talebini “LGS puanı bulunmadığı” gerekçesiyle reddetti.
Veli, 11 ve 12. sınıflarda İngilizce okutulan bu programa geçişte 8. sınıf LGS kuralının aranmasının zorlayıcı neden, liyakat, eğitim hakkı, ölçülülük ve çocuğun yüksek faydası unsurlarıyla bağdaşmadığını savundu. İdari müracaatlar ve CİMER’e karşın “şekilci bir mevzuat engeline” takıldıklarını belirten veli, ret sürecinin kaldırılarak öğrencinin proje lisesinin boş kontenjanına nakledilmesini istedi.
MEB: Dil sınavı nakil hakkı vermiyor
MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü KDK’ya gönderdiği yanıtı yazıda, Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları Uygulama Yönergesi’nin 8/1 maddesinde aranan yabancı dil seviye tespit sınavı puanının (en az 70 puan) sırf programa kabul için bir ön kaide olduğunu, direkt ortaöğretim kurumlarına geçiş ya da nakil sağlamadığını bildirdi.
Bakanlık, ortaöğretime geçişin Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 20. maddesinde merkezi imtihan (LGS) puanı, adrese dayalı kayıt alanı, pansiyonlu okul tercihi veya yetenek sınavı puanı temellerine nazaran düzenlendiğini, UDSP lisan imtihanının bu koşullar arasında yer almadığını vurguladı.
Yönergede dışarıdan gelene taban puan şartı
Kararda aktarılan mevzuata nazaran, UDSP Uygulama Yönergesi’nin 8. maddesi programa kabul için öğrencinin programın başladığı sınıf seviyesinde olmasını, il ulusal eğitim müdürlüğünün yapacağı lisan imtihanında en az B1 düzeyinde yeterlilik göstermesini ve gerekirse hazırbulunuşluk imtihanında başarılı olmasını kaide koşuyor. Tıpkı maddenin dördüncü fıkrasında ise şu karar yer alıyor:
“Okul dışından gelecek öğrencilerde birinci fıkrada belirtilen kuralları taşımanın yanında merkezi imtihan puanına nazaran oluşan taban puan kaidesi da aranır, bu yolla okula nakli yapılan öğrenciler okulun boş kontenjanında değerlendirmeye alınmaz.”
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 27. maddesi de yurt dışından gelen Türk vatandaşı öğrencilerden merkezi imtihan puanı bulunmayanların, kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara yerleştirileceğini; merkezi imtihan puanı bulunanların ise kontenjan kaidesi aranmaksızın puanının kâfi olduğu okula nakledileceğini düzenliyor.
KDK: Kişisel mazeretle merkezi okula geçiş eşitliği zedeler
Kamu Denetçisi Özcan Yıldız’ın ret yönündeki teklifini pahalandıran Kamu Başdenetçisi, kararında hukuki güvenlik, kanun önünde eşitlik ve çocuğun üstün faydası prensiplerini başka ayrı ele aldı. Kararda Anayasa Mahkemesinin 25.12.2014 tarihli (E. 2014/35, K. 2014/173), 03.04.2001 tarihli (E. 1999/50, K. 2001/67) ve 27.09.2012 tarihli (E. 2012/28, K. 2012/134) kararları ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.04.2025 tarihli (E. 2024/1270, K. 2025/859) ve Danıştay 8. Dairesinin 28.03.2017 tarihli (E. 2014/5384, K. 2017/2052) kararlarına atıf yapıldı.
KDK, yurt dışından dönen öğrencilerin durumunun genel sistemin dışında tutulmadığını; LGS’ye katılamayan bu öğrencilerin denklik süreçleriyle sınıf düzeylerinin belirlendiğini ve il-ilçe yerleştirme komitelerince imtihansız lokal yerleştirme okullarına yönlendirildiğini hatırlattı.
Kararın en dikkat çeken kısmında şu kıymetlendirme yer aldı:
“Yurt dışında edinilen yabancı lisan ve akademik kazanımların sistemin dışına çıkılarak korunmaya çalışılması; tıpkı okullara ve programlara yerleşebilmek ismine yıllarca merkezi sınava hazırlanmış, yarışma sınavı sürecinde emek sarf etmiş yüz binlerce öğrencinin haklı beklentileri ve fırsat eşitliği karşısında adalete uygun düşmeyecektir. Objektif ve ölçülebilir bir merkezi imtihan yerine kişisel mazeretler üzerinden merkezi okullara geçiş tanınması, kamu vicdanını ve eşitlik prensibini zedeleyici niteliktedir.”
Kurum, alternatif yeterliliklerle merkezi puanlı okullara geçiş kapısının aralanmasının yerleştirme sisteminin işleyişini zedeleyeceğini ve “öngörülemez bir muafiyet alanı” oluşturacağını belirterek, yönetimin sürecinde mevzuata, kamu faydasına, eşitlik ve adalet prensiplerine terslik bulunmadığı sonucuna vardı. Uygun idare unsurları yönünden de MEB’in bilgi ve evrak talebine müddetinde ve gerekçeli yanıt verdiği tespit edildi.
Kararda, 6328 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca durmuş olan dava açma müddetinin ret kararının bildirisinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacağı ve yetkili mahkemelerde yargı yolunun açık olduğu hatırlatıldı.
Karar, yurt dışı teşkilatında vazife yapan kamu vazifelilerinin çocukları için kıymetli bir sonucu ortaya koyuyor: Bulundukları ülkede LGS imtihan merkezi olmasa dahi, merkezi imtihan puanı bulunmayan öğrenciler Türkiye’ye dönüşte fen lisesi, toplumsal bilimler lisesi ve proje okulları üzere imtihanla öğrenci alan okullara nakil yapamıyor; sırf mahallî yerleştirme kapsamındaki okullara yönlendirilebiliyor.
