5 soruda geçersiz diploma soruşturması

“Sahte diploma soruşturması” olarak bilinen ve 35 kişilik bir cürüm örgütünün faaliyetlerini kapsayan olay, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2024 yılında yürüttüğü kapsamlı bir çalışmayla ayrıntılı halde ortaya kondu. Hazırlanan iki farklı iddianamede, şüphelilerin kimlikleri, ortalarındaki para akışı ve kontaklar net bir formda belirlendi.

Benzer hatalara karıştığı tespit edilen şüpheliler, iki farklı elektronik imza sertifikası sağlayan firmayı kullanarak uydurma e-imzalar üretti. Bu düzmece imzalar, 14 üniversitenin öğrenci işleri çalışanı ve akademisyenleri ile Göç Yönetimi Başkanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Milli Eğitim Bakanlığı ve emniyet birimlerine ilişkin yetkililerin ismine düzenlendi.

Detaylı incelemelerle netlik kazanacak

Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde özellikle lise diplomaları ve ehliyet evraklarına odaklanan çetenin, birtakım üniversitelerin hukuk fakültelerinde dahi uydurma diplomalar düzenlediği belirlendi.

İddianamede yer alan bilgilere nazaran, düzmece diplomaların birçok üniversite mezuniyet dokümanı formatında hazırlanırken, bu dokümanlarla mesleksel faaliyet yürüten ya da akademik unvan kazanan şahısların tespiti ise kamu kurumlarının sürdüreceği ayrıntılı incelemelerle netlik kazanacak.

Örgütün sürücü kursu sahipleriyle de işbirliği yaptığı ve toplumsal medya üzerinden 50 bin liraya kadar çıkan fiyatlar karşılığında ehliyet, diploma ve çeşitli dokümanlar sattığı ortaya çıktı. Evrakların tümü, devlet sistemlerine yasa dışı yollarla erişilerek üretildiği için, resmi evrak niteliğinde kullanılabilecek seviyedeydi.

Çete üyeleri, uydurma kimliklerle elektronik imza sağlayan bir firmadan imza sertifikası alırken, uydurma telefon numaraları ve işbirliği içinde oldukları şirket çalışanlarının yardımıyla “yüz yüze kimlik doğrulaması” prosedürünü de aşarak çok sayıda geçersiz e-imzaya ulaştı.

Hangi yetkililer ismine uydurma imzaların üretildiği belirlendi

Birinci iddianamede çetenin, 2024 yılındaki 4 aylık hareketleri sıralandı ve hangi yetkililer ismine geçersiz imzaların üretildiği belirlendi.

İddianamedeki sanıkların, “Bilişim Sistemine Hukuka Alışılmamış Müdahale Suretiyle Haksız Çıkar Sağlama, Ölçme,Seçme ve Yerleştirme Başkanlığının Teşkilat ve Misyonları Hakkındaki Kanuna Muhalefet, Ferdî Dataları, Hukuka Muhalif Olarak Ele Geçirmek yahut Yaymak, Bilişim Sistemindeki Dataları Bozma Yoketme, Erişilmez Kılma, Sisteme Data Yerleştirme vb., Bilişim Sistemindeki Bilgileri Bozma Yoketme, Erişilmez Kılma,Sisteme Data Yerleştirme vb., Bilişim Sistemine Hukuka Karşıt Müdahale Suretiyle Haksız Çıkar Sağlama, 5070 Sayılı Kanuna Aykırılık” cürümlerinden yargılanması istendi, çok sayıda sanık da tutuklanmış durumda.

Sahte diploma çetesinin çalışma usulü şu formda;

• – Üniversite ve kamu vazifelileri ismine işbirliği içindeki resmi sertifika sağlayıcı şirketlerin çalışanlarıyla işbirliği yaparak, elektronik imza çıkartmak.
• – Bu elektronik imzanın onaylanması için ilgili yetkilinin fotoğraflarını çete elemanlarının kimliklerine yapıştırmak,
• – Bu elektronik imzalarla yaşadışı tekniklerle, üniversitelerin kayıt sistemlerine girerek, mezuniyet kayıtları oluşturarak YÖK sistemlerine eklemek,
• – Üniversitelerin sistemine girerek, kayıtlı öğrencilerin not puanlarını yükseltmek,
• – Ehliyet imtihan notlarını resmi kayıtlara girerek düzeltmek,

Çete ile çalışanlarn, yani uydurma diploma, ehliyet almak isteyenler de, ödemelerinin akabinde sisteme girekek kendi isimlerine evrakların oluşturulup oluşturulmadığını takip ediyordu ve çeteye para veren birçok kişi bu yola başvurdu. Bu durum, bu bireylerin şuurlu formda çeteyle çalıştığını gösterdi. İddianamede, çete elemanlarının ortasındaki para trafiği de netleştirildi.

Sorular ve cevaplarla, çetenin çalışmaları, iddianamelerdeki haliyle şöyle:

Sahte diploma soruşturması ne vakit başladı?

• – 2024 yılında, 2 değerli elektronik sertifika hizmet sağlayıcı kuruluşların Adana, Mersin, Hatay, Ankara ve İstanbul bayi ve ofisleri üzerinden düzmece şoför evrakı ve T.C. kimlik kartları kullanılmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarında misyonlu yöneticiler ismine elektronik imza müracaat ve üretiminde bulunulduğu anlaşıldı.
• – Birinci belirlemelerde, e-imzalar ile kamu kurumlarına ilişkin sistemlere yetkisiz erişim sağlandığı anlaşıldı. Savcılık, Gazi Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı yetkilisi ile Milli Eğitim Bakanlığı Daire Başkanlığı yetkilisi ismine uydurma kimlikler üretildiğini, bu kimliklerle A. Sarı isimli birisinin Gazi Üniversitesi bünyesinde Hukuk Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi mezuniyeti oluşturularak YÖKSİS sistemlerine eklendiğini belirledi.
• – Savcılık, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde sürücü belgesi elektronik imtihan sonuçlarının başarısız iken değiştirilerek başarılı duruma getirildiğinin şoför evrakı direksiyon imtihan sonuçlarının başarısız iken başarılı duruma getirildiğinin, dört bireye adapsız lise mezuniyet kaydı eklendiğinin tespit etti.

İddianameden anlaşıldığı üzere, sistemi kuran şahıslar, şuurlu halde kimi devlet ünitelerini ve üniversite idarelerini maksat aldı. Bunun için geçersiz kimliklerle elektronik imzalar oluşturdu.

Sistem üniversitelerde nasıl çalıştı?

İddianameye nazaran Gazi Üniversitesindeki yetkili ismine elektronik imza çıkartmak için, düzmece kimlikle elektronik imza alınırken, bu imzayı aktive etmek için bir diğer kişi ismine cep telefonu numarası kulanıldı. Bu formda, “Yüzyüze kimlik tespiti yapılmıştır” onayı sağlandı. Bu onayın ardandan, sistem ikinci basamağa geçti. Elektronik imza için ödemeler, sertifika kuruluşu çalışanlarının ferdî hesaplarına aktarıldı. Bu evreyi geçen dolandırıcılar, istedikleri şahısları Gazi Üniversitesi sistemine eklenmek suretiyle Hukuk, Teknik Eğitim ve Mühendislik fakültelerine kayıtları yapılmak suretiyle mezun gösterdiler.

Bu formda sistemde, A.Y – Hukuk Fakültesi, A.K.Ç. Hukuk Fakültesi, E.G. Hukuk Fakültesi, M.G. Hukuk Fakültesi Y.M. Teknik Eğitim Fakültesi, Y.S. Mühendislik Fakültesi mezunu gösterildi.

Gazi Üniversitesi elektronik sistemlerine, 22 Temmuz 2024 tarihinden itibaren girişler yapılmaya başlandı ve son giriş tıpkı yılın Ağustos ayında gerçekleştirildi.

Çete kaç şahıstan oluşuyordu?

İdianamaye nazaran çete, daha öncede misal halde yöntemsiz işlere karışmış 35 bireyden oluşuyor. Bu şüphelilerden yalnızca birisinin bile, T. isimli elektronik sertifika sağlayıcı kullanarak, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Ulusal Eğitim Bakanlığı Daire Başkanı, Göç İdaresi Başkanlığı İstanbul İl Göç Müdürlüğü, Ege Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı ve Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fizik Kısım Başkanlığı yetkilileri ismine uydurma imza çıkartması, çok önemli bir tertip kurduklarını gösteriyor.

Sahte diploma çetesi, hangi kurum ve üniversitelere sızmaya çalıştı?

İddianameye nazaran, tertip, maksatlarına ulaşmak için birçok devlet kurumunu yetkilisi ismine, düzmece imza üretmeyi sürdürdü.

Şüpheli H.E.’nin, T. isimli sertifika sağlayıcı şirket üzerinden, Adana bayisi aracılığıyla, geçersiz kimlikle üretilmiş olan toplam 16 e-imza başvurusu yaptığı belirlendi.

Bu devlet yetkililerinin, “yüz yüze kimlik onayı yapılmıştır” doğrulaması da düzmece telefon numalaralı üzerinden sağlandı ve bu biçimde, Ankara Gazi Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Adana Vilayet Müdürlüğü, Adana Çukurova Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Ulusal Eğitim Bakanlığı Daire Başkanlığı, Göç Yönetimi Başkanlığı, Ege Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, İbrahim Çeçen Üniversitesi Fizik Kısım Başkanlığı, Çevre, Şehircilik Bakanlığı, Mersin Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Narkotik Kabahatlerle Mücadele Başkanalığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Daire Başkanlığı, Yakup Atatürk Üniversitesi Öğretim Vazifelisi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı’nda misyon üst seviye yetkili isimler ismine alındığı anlaşıldı.

İddianamede Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi üzere tahsil kurumlarında yetkililer ismine da sahke kimliklerle elektronik imza oluşturduğu belirlendi.

Milli Eğitim Bakanlığı, iddianameye göre, savcılık soruşturması sırasında kendi kayıtlarını süratle gözden geçirerek, şebekenin hareketlerini inceledi ve şu sonuca vardı:

” MEBBİS ve E-Okul sistemine ilişkin log kayıtları üzerinde gerekli incelemeler sonucunda,

• – Motorlu Taşıt Şoför Kursiyerleri E İmtihan sonuçlarında başarısız olarak bedellendirilen 70 altı puan alan bireylerin imtihan notunda değişiklikler yapılarak, 70 ve üstü puan imtihan sonuçlarının başarılı olarak değiştirildiği
• – Direksiyon Eğitimi Dersi Uygulama İmtihan sonuçlarında başarısız olarak bedellendirilen şahısların sonuçlarında değişiklikler yapılarak imtihan sonuçlarının başarılı olarak kaydedildiğinin,
• – E-Okul sistemine erişim sağlanarak adapsız olarak lise mezuniyet kaydı eklendiğinin, İsimden işçi arama süreçlerinin yapıldığı,
• – Aday kayıt bilgisi güncelleme süreçlerinin yapıldığının, aday adres bilgisi güncelleme süreçlerinin yapıldığının tespit edildiği, Bu kapsamda;
• – 90 şüphelinin Milli Eğitim Bakanlığı Motorlu Taşıt Kursiyerleri E-Sınav sonuçlarıyla ilgili olarak başarısız olarak kabul edilen 70 puan altındaki notlarının , başarılı kabul edilen 70 puan üzerindeki notlar ile değiştirildiğinin,
• – 21 şüphelinin Ulusal Eğitim Bakanlığı Direksiyon Eğitimi Dersi Uygulama Sınavı sonuçlarının başarısızken başarılı olarak değiştirildiğinin, 4 şüphelinin ise Ulusal Eğitim Bakanlığına ilişkin eski mezun öğrenci bilgileri ekleme ekranına erişim sağlanarak yöntemsiz olarak lise mezuniyet kaydı oluşturulduğunun tespit edildiği” anlaşıldı.

İddianamede, isimleri kullanılarak isimlerine elektronik imza çıkartılan başı bireyler için soruşturmanın hala devam ettiği de vurgulandı.