‘Çocuklarımızın milletlerarası arenada rekabet ederken güçlü olmasını istiyoruz’

Milli Eğitim Bakanlığının (MEB) son yıllarda eğitimde hayata geçirdiği yeni müfredat, dijitalleşme adımları ve milletlerarası öğrenci muvaffakiyet araştırmalarındaki yükseliş, milletlerarası kuruluşların raporlarına yansırken eğitim etraflarının de dikkatini çekiyor.

Bakanlıktan alınan bilgiye nazaran, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki yeni müfredat, dijitalleşme alanında atılan adımlar ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından yapılan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ile Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) üzere milletlerarası araştırmalarla ortaya çıkan Türkiye’nin yükselen grafiği, memleketler arası arenada dikkati çeken başlıklar arasında bulunuyor.

MEB tarafından 10 yıllık uzun soluklu bir çalışmanın eseri olarak ortaya çıkan ve 2024-2025 eğitim öğretim yılında kademeli olarak uygulanmasına başlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, bilgi transferinin yanı sıra maharet temelli öğrenmeyi, pahalar eğitimini ve öğrencilerin bütüncül gelişimini merkeze alıyor.

Çeşitli memleketler arası toplantılarda ve ülkeler arası diplomatik temaslarda, Türkiye’nin yeni müfredat yaklaşımı OECD’ye üye ülkeler başta olmak üzere birçok ülke tarafından da takip ediliyor ve modelin marifet odaklı yapısının global eğitim eğilimleriyle uyumlu olduğu yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Güney Afrika Cumhuriyeti’nde geçen yıl kasım ayında düzenlenen G20 Eğitim Bakanları Toplantısı’nda MEB’in eğitim alanındaki atılımları ve öne çıkan uygulamaları, UNICEF tarafından dünyaya örnek olarak gösterildi. UNICEF Küresel Eğitim ve Ergen Gelişimi Direktörü Pia Britto, “değer ve maharet temelli” Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin, memleketler arası alanda takdir edildiğini lisana getirdi.

Öğretmenlerin yeni müfredata hazırlanması için yürütülen yüz yüze eğitimlerin, örnek uygulamalar olarak öne çıktığına dikkati çeken Britto, Türkiye’nin, sahip olduğu merkezi eğitim sistemiyle erken çocukluk eğitiminde ulusal standartları muvaffakiyetle uygulayan ülkeler arasında yer aldığını tabir etti.

Azerbaycan’dan bir haber ajansının yaptığı haberde de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin paha eğitimi, karakter gelişimi ve milli-manevi kimliğin akademik gelişimle birlikte ele alındığı, böylelikle Türkiye’nin yalnızca altyapıda değil kendi bedelleriyle örtüşen eğitim modeliyle de kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştirdiği aktarıldı.

“Türkiye’nin eğitim alanında teknoloji kullanımı konusunda dayanağını bekliyoruz”

Türkiye’nin eğitimde dijitalleşme alanındaki ilerleyişine ait olumlu görüşler kimi raporlarda yer alırken, bakan düzeyinde yapılan görüşmelerde de Türkiye’nin bu bahisteki deneyimlerinin takdirle karşılandığı söz edildi.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) raporları, Türkiye’nin eğitim teknolojilerindeki global liderliğine dikkati çekerken, raporda Türkiye için neredeyse tüm dersliklerinde etkileşimli tahta ve internet altyapısı bulunan dünyadaki tek ülke olduğu vurgusu yapıldı.

Kırgızistan Eğitim Bakanı Dogdurkul Kendırbaeva, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile görüşmesinde, Türkiye’nin eğitimde yapay zekayı ve teknoloji kullanımını takdirle izlediklerini belirterek, “Türkiye’nin, eğitim alanında teknoloji kullanımı konusunda dayanağını bekliyoruz.” diye konuştu.

Eski Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Thomas Ossowski de MEB ile yürütülen başarılı projelerden gurur duyduklarını, eğitimde dijitalleşme başta olmak üzere Türkiye’nin birçok alanda öbür ülkelere rol model olabileceğini lisana getirdi.

OECD tarafından yayımlanan ve eğitim sistemlerine dair mukayeseli bilgileri sunan “Bir Bakışta Eğitim 2025 Raporu”nda, Türkiye’nin eğitimde güçlü yükseliş gösterdiği vurgulandı. Rapor, Türkiye’nin eğitimde kapsayıcılığı artırma ve genç nüfusu eğitime kazandırma alanlarında OECD ülkeleri arasında öne çıktığını ortaya koydu.

“Sihirli bir değnek buldukları için değil, dengeli sistemler inşa ettikleri için”

Türkiye’nin OECD tarafından yapılan PISA’nın yanı sıra TIMSS’in son uygulamasındaki sıralaması, birçok ülke ve kurum temsilcisinin dikkatini çekti.

Bakanlığı ziyaret eden Japonya eğitim heyeti, Türkiye’nin PISA araştırmalarındaki yükselen muvaffakiyetini ve ölçme-değerlendirme alanındaki uygulamalarını yerinde inceledi.

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, Bakan Tekin ile yaptığı görüşmede, PISA sonuçlarının son 10 yılda Türkiye’nin hakikat yönde eğilim gösteren az sayıdaki ülkeden biri olduğunu belirtti.

UNESCO Eğitimden Sorumlu Genel Direktör Yardımcısı ve eski İtalya Eğitim Bakanı Stefania Giannini de farklı bakış açılarından ve zorluklardan gelerek tahliller üreten ve ilerleme kaydeden parlak ülke örneklerinden birinin de Türkiye olduğunu vurguladı.

PISA ve TIMSS’in uygulanmadığı yıllarda ABİDE araştırmasıyla öğrenciler izlendi

Milli Eğitim Bakanı Tekin, Türkiye’nin eğitimde hayata geçirdiği uygulamalar ve bunların milletlerarası alandaki yansımalarına ait, açıklamalarda bulundu.

Tekin, 2010’lu yıllardan itibaren eğitim öğretim sistemini, hem Bakanlık bünyesinde kurdukları izleme ve kıymetlendirme üniteleriyle hem de memleketler arası göstergeler prestijiyle sigaya çektiklerini anlattı.

Bakanlık bünyesinde fiziki altyapı, akademik muvaffakiyet ve insan kaynakları uygulamalarını yapay zeka üzerinden tahlil eden, izleyen, pahalandıran ve raporlandıran bir sistem kurduklarını söyleyen Tekin, “Nerede, hangi okulumuzun neye gereksinimi var, elektronik ortamda bütün genel müdür arkadaşlarımız, ilgili ünitelerdeki arkadaşlar orayı görebiliyor. Bu, fiziki altyapı ve teknolojik altyapıyla ilgili.” kelamlarını sarf etti.

OECD ve UNESCO üzere kuruluşların eğitim öğretim süreçleriyle ilgili rutin aralıklarla raporlar yayımladıklarını anımsatan Tekin, “Bu kuruluşlar, ‘Eğitime bakış’ gibisi isimlerle raporlar yayımlar ve PISA ve TIMSS örneğinde olduğu üzere akademik maharetleri izleyecek döngülerle uygulamalar yaparlar. Biz bu iki değerlendirmede; hem içeride hem dışarıdaki değerlendirmeler üzerinden politikalarımızı belirleyip yürüyorduk.” bilgisini paylaştı.

“Göstergeler prestijiyle geldiğimiz nokta önemli”

Tekin, “Bilhassa 15 Temmuz sürecinde Bakanlık üzerindeki vesayetçi yapıların ve uygulamaların önünün kesilmesiyle Türkiye’nin memleketler arası raporlardaki muvaffakiyetleri da yukarıya hakikat bir ivme kaydetmeye başladı.” dedi.

Türkiye’deki eğitime ait yayımlanan milletlerarası raporlara değinen Tekin, şöyle devam etti:

“Okullaşma oranı, derslik başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, eğitimde teknolojinin kullanımı üzere hususlarda Türkiye’nin milletlerarası ortalamaların üzerine çıktığı çok net bir biçimde söz ediliyor. Bu bizim için değerli ve biz bunun devamını sağlayacak, bu manada geriye düşmeyecek adımları atmaya devam ediyoruz. Aslında Sayın Cumhurbaşkanı’mızın, başbakan olduğu tarihten itibaren bütün bütçelerimizde eğitim öğretime birinci öncelik verildiği için bu bu türlü devam edecek.

Dolayısıyla, fiziki ve teknolojik altyapı ve gibisi maddi hususlarla ilgili meseleler büyük oranda çözülmüş durumda. Büyük oranda diyorum zira bir zelzele neslinde yaşıyoruz. Zelzele güçlendirmesi, sarsıntı denetimleri, tahlilleri yapıldıkça bu cins muhtaçlıklar ortaya çıkacaktır. Ekonomik ömrünü tamamlayan okullarımız var, onların yıkılıp tekrar yapılması süreci devam edecek. Ancak göstergeler prestijiyle geldiğimiz nokta kıymetli.”

“Müfredatımız maharet odaklı hale gelince bu muvaffakiyetler artmaya başladı”

Bakan Tekin, 2013-2014 yıllarında memleketler arası ortamlarda kendilerine “sizin programlarınız hala çocuklara bilgi verme odaklı olduğu için milletlerarası imtihanlarda çocuklarınızın başarılı olma ihtimali yok.” denildiğini hatırlattı.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni, Türkiye’nin eğitim sistemine ait “beceri odaklı bir yapınız yok” eleştirisini ortadan kaldırmak üzere hazırladıklarını vurgulayan Tekin, yeni müfredatın milletlerarası yapılar, öğretmenler ve akademisyenlerin görüşü alınarak hazırlandığını söyledi.

Geçen yılın mayıs ayında 59. PISA Yönetim Kurulu Toplantısı’nın Türkiye’de yapıldığını anımsatan Tekin, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Orada kendilerine yaptığımız sunumdan sonra bu program değişikliklerinin farklı lisanlara çevrilip farklı ülkelere anlatılması gerektiği yönünde tavsiye kararı oldu. Birçok ülkeden de bunları anlatmamız için bizden heyetler istenmeye başlandı ve arkadaşlarımız bunu anlatıyorlar. Bu, skorlara da yansımaya başladı.”

Tekin, son açıklanan TIMSS skorlarında, Türkiye’nin, milletlerarası göstergeler açısından büyük muvaffakiyet yakaladığını söz ederek, 4. sınıf fen bilimleri alanında 4’üncü, 8. sınıf fen bilimleri alanında 7’nci, 4. sınıf matematik alanında 8’inci, 8. sınıf matematik alanında ise OECD ülkeleri arasında 10’uncu sırada yer aldığını vurguladı.

“Çocuklarımızın milletlerarası arenada rekabet ederken güçlü olmasını istiyoruz”

PISA 2025 sonuçlarının 8 Eylül’de Slovakya’nın başşehri Bratislava’da açıklanacağını anımsatan Tekin, OECD’nin Türkiye’den beklentisinin yüksek olduğunu söz etti.

Bakan Tekin, “Çocuklarımızın uluslararası arenada rekabet ederken güçlü olmasını istiyoruz fakat bir taraftan da bizi biz yapan bedellerden de uzaklaşmalarını istemiyoruz. Münasebetiyle bu türlü bakıyoruz konuya. Diğer ülke yetkilileriyle konuşurken de o ülkenin kendi geleceğinin çocukları tarafından sahiplenilmesi, dünya barışının çocuklar tarafından içselleştirilmesi, dünyada insan hakları ihlallerinin, savaşların sona erdirilmesi için eğitim öğretim programlarında kesinlikle bunların yer alması gerektiğini paylaşıyoruz.” diye konuştu.