Türkiye eğitimde OECD’yi solladı: 5 yaşta %98 okullaşma

Türkiye’de 5 yaş kümesinde okullaşma oranı, yüzde 86 olan OECD ortalamasını geçerek yüzde 98’e ulaştı.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütünün (OECD) her yıl hazırladığı ve ülkelerdeki eğitim sistemlerine dair en kapsamlı mukayeseli bilgileri sunan “Bir Bakışta Eğitim 2025” raporu yayımlandı.

Rapora nazaran Türkiye, eğitimde en fazla ilerleme kaydeden ülkeler ortasında yer alırken, eğitimde kapsayıcılığı artırma ve genç nüfusu eğitime kazandırmada da OECD ülkeleri ortasında öne çıktı.

Rapor, Türkiye’de okul öncesinden yükseköğretime kadar her kademede eğitime erişimin arttığını, yükseköğretimi tamamlama oranlarının yükseldiğini ve terk oranlarının düşük seviyede olduğunu, öğretmen maaşları ile sınıf mevcutlarının uygunlaştırıldığını ve temel derslere ayrılan mühletin de OECD ortalamalarının üzerinde olduğunu ortaya koydu.

Türkiye’de son 10 yılda yüzde 28’den yüzde 54’e yükselen 3-5 yaş ortası çocukların okullaşması oranındaki yüzde 26’lık artış, OECD ülkeleri ortasında en yüksek artışlardan biri olarak kayda geçti. 5 yaş kümesinde okullaşma oranı ise yüzde 86 olan OECD ortalamasını geçerek yüzde 98’e ulaştı.

Bununla birlikte 15-19 yaş kümesindeki okullaşma oranı yüzde 69’dan yüzde 79’a yükseldi. Türkiye, bu oranla yüzde 84 olan OECD ortalamasına yaklaşırken, yüzde 80 oranıyla ABD ve yüzde 81 ile İngiltere üzere ülkelerin seviyesine yaklaştı.

2019’da yüzde 41 ölçülen 25-34 yaş kümesinde ortaöğretimi tamamlamayanların oranı, OECD ortalamasına kıyasla güzelleşme kaydederek geçen yıl yüzde 28’e geriledi.

Türkiye, yükseköğretimde okul terkinde en düşük ülkelerden oldu

Türkiye’de lisans programlarında birinci yıl okul terk oranı yüzde 1 oldu. Bu oran, OECD’nin yüzde 13 pahasındaki ortalamasına nazaran en düşük terk oranı olarak kayıtlara geçti.

Türkiye’de yükseköğretimde öğrencilere sunulan bütüncül dayanaklar doğrultusunda lisans öğrencilerinin yüzde 64’ünün müddetinde, yüzde 86’sının ise beklenen mezuniyet yılından en geç 3 yıl içinde mezun olduğu belirtildi.

Türkiye, STEM (fen, teknoloji, mühendislik, matematik) alanlarında yüzde 81, sıhhat alanlarında yüzde 94’lük tamamlama oranıyla da OECD’nin yüzde 58 ve yüzde 74 oranındaki ortalamalarının üzerine çıktı.

Ayrıca, bayan ve erkeklerde lisans tamamlama oranı OECD üyesi ülkelerin ortalamasının üzerinde seyretti. Bu kapsamda bayanlarda lisans tamamlama oranı OECD ortalaması olan yüzde 75’in üzerinde gerçekleşerek yüzde 91, erkeklerde ise yüzde 63 olan ortalamanın üzerine çıkarak yüzde 80 oldu.

Raporda, yükseköğretimde memleketler arası öğrencilerde ülkelerde yaşanan artışa da yer verildi. Buna nazaran Türkiye, 2018’de yüzde 1,7 olan milletlerarası öğrenci oranını 2023’te yüzde 4,3’e yükseltti.

Türkiye, kamu kaynaklarından eğitime ayrılan hissede OECD ortalamasının üzerinde

Rapora nazaran, Türkiye’de kamu kaynaklarından eğitime ayrılan hisse yüzde 10,6 olurken, OECD’nin 10,1 oranındaki ortalamasının üzerinde yer aldı.

Türkiye ayrıyeten, Danimarka, Finlandiya, Norveç ve İsveç ile kamu yükseköğretim kurumlarında tahsil fiyatı almayan ülkeler ortasında kendine yer buldu.

2024 datalarına nazaran, Türkiye’de öğretmenlerin yıllık brüt başlangıç maaşları, satın alma gücü paritesine nazaran tüm kademelerde OECD ortalamalarını geçti. Bununla birlikte Türkiye, son 10 yılda öğretmen maaşlarının reel olarak en fazla arttığı OECD üyesi ülkelerin başında geldi.

Öğretmen atamalarıyla birlikte öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ilkokulda 18, ortaokul ve genel liselerde 13, meslek liselerinde 14, lise genelinde ise 12’ye geriledi.

Türkiye, en genç öğretmen profiline sahip ülkelerden

Ayrıca Türkiye, ortaokul kademesinde 50 yaş ve üzeri öğretmenlerde yüzde 13 oranındaki ortalamasıyla yüzde 38’lik OECD ortalamasını geçerek üye ülkeler ortasında en genç öğretmen profiline sahip ülkelerden biri oldu.

İlkokul sınıf mevcutları da 2013’ten bu yana 2 öğrenci azalarak 21’e düştü ve OECD ortalamasıyla tıpkı düzeye geldi.

Öte yandan rapora nazaran, Türkiye’de ilkokulda ders saatlerinin yüzde 47’si, ortaokulda ise yüzde 30’u lisan ve matematiğe yönelik temel derslere ayrılıyor. Bu doğrultuda her iki oran da OECD ortalaması olan yüzde 41 ve yüzde 27’nin üzerine çıkmış oldu.