Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Eğitim-Bir-Sen ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın başkanlığında yapılan 65. Başkanlar Kurulu Toplantısı’nın sonuç bildirgesi yayımlandı.
Eğitim-Bir-Sen 65. Başkanlar Kurulu Toplantısı gerçekleştirildi. Heyette 8’inci Devir Toplu Mukavele süreci, eğitim çalışanlarının problemleri, eğitim gündemine ait gelişmeler, gelecek periyoda ait sendikal siyasetler ile ülke ve dünya gündemi ele alınırken Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki (TBMM) bütçe görüşmelerinde kamu vazifelilerinin kayıplarını telafi edecek düzenlemelerin 2026 yılı Merkezi İdare Bütçe Kanunu’na eklenmesi, yeni bir sendika ve toplu sözleşme kanunu daveti yapıldı.
Eğitim-Bir-Sen ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın başkanlığında yapılan toplantıda, Eğitim-Bir-Sen şube liderleri kelam alarak görüş ve tekliflerini lisana getirdiler. Toplantı, tüm liderlerin katkısıyla oluşturulan 65’inci Başkanlar Kurulu Toplantısı Sonuç Bildirgesi’nin yayımlanmasıyla sona erdi. Bildirgede 8’inci Periyot Toplu Kontrat sürecinin kamu patronunun uzlaşmaz hali nedeniyle mutabakatsızlıkla sonuçlandığına dikkat çekilerek, sendikal hak ve özgürlükler ile örgütlenme ve toplu pazarlık hakkının Memleketler arası Çalışma Teşkilatı (ILO) ve memleketler arası hukuk normları ekseninde emeğin bedeliyle ve akıtılan terle uyumlu hale getirilmesi emeliyle yeni bir sendika ve toplu sözleşme kanunu daveti yapıldı. Bildirgede TBMM’deki bütçe görüşmelerinde kamu vazifelilerinin kayıplarını telafi edecek düzenlemelerin 2026 yılı Merkezi İdare Bütçe Kanunu’na eklenmesi talep edildi. Bildirgede ayrıyeten konut ve kira problemine da dikkat çekilerek, kamu görevlilerine kira yardımı yapılması gerektiği vurgulandı. 20 unsurluk sonuç bildirgesi şöyle:
“1- Siyonist İsrail, soykırım ve insani krizi önlemeye yönelik milletlerarası protokolle sağlanan ateşkesi hiçe sayarak Gazze’de insanlık dışı kabahatleri ve soykırımı sürdürmektedir. Siyonist İsrail’in dünya barışı ve milletlerarası toplum için önemli bir tehdit oluşturduğu bir kere daha görülmüştür. Batı Şeria’da ise sistematik bir biçimde Filistinlileri temel haklarından yoksun bırakan, yeni bir soykırım teşebbüsüne hazırlanan siyonist İsrail’in Gazze’den sonra Batı Şeria’nın ilhakı tarafındaki atakları karşısında askeri alan başta olmak üzere siyasi, toplumsal, kültürel, ekonomik alanlarda da topyekün önleyici ve engelleyici hal ortaya konmalıdır.
2- Zenginlerin ve güç odaklarının aracı olan global sömürünün, işgal siyasetlerinin ve bölgesel despotluğun son örneği Sudan’da sergilenmektedir. Milyonlarca insanın mevtle hayat ortasında sıkışmasının sembolü haline gelen Sudan’da yaşananlar insanlık, vicdan ve ahlak ismine utanç vericidir. Sudan’da pak insanlara karşı sergilenen zulme son verilmesi, bunların sorumlularının hukuk önüne çıkarılması vicdan ve hak şuuruna sahip her insanın yükümlülüğüdür.
3- Doğu Türkistan başta olmak üzere mazlum halklara ve insanlara karşı sürdürülen, insanlığın ortak utancı olan katliamları, cinayetleri, açlığa maruz bırakılmayı ve hak ihlallerini şiddetle kınıyor; insanlık alemini zulme karşı durmaya, barışı, adaleti, özgürlüğü ve insan haklarını dünyamıza hakim kılmak için sorumluluk almaya, zalime ve zulme dur demeye çağırıyoruz.
4- Irk, lisan, din, sınıf ayrımı gözetmeksizin, devredilmez, vazgeçilmez temel insan haklarının korunması ve yaşatılması konusunda daha çok çaba gösterilmeli, global ve lokal düzlemde memleketler arası hukukun, hukukun üstünlüğünün, barışın ve adaletin tesis edilmesi için herkes elini taşın altına koymalıdır.
5- Anayasa değişikliği iradesinin ortaya konulmasına, sendikal hak ve özgürlüklerin anayasada en geniş biçimde yer almasının sağlanması ve örgütlenmenin önünde var olan pürüzlerin ortadan kaldırılması noktasında değerli bir fırsat ve dönüm noktası olarak bakılmalıdır. Anayasada çalışma hayatını düzenleyen kararların memleketler arası hukuk kurallarını, ILO normlarını ve üniversal sendikal hakları içerecek formda yer alması sağlanmalıdır.
6- 8’inci Periyot Toplu Kontrat süreci, kamu patronunun uzlaşmaz ve memurun haklı taleplerini görmezden gelen tutumları nedeniyle mutabakatsızlıkla sonuçlanmıştır. Kamu patronunun bu tavrı, kamuda tıpkı vazifesi yapan farklı statüdeki kamu vazifelileri ortasındaki fiyat dengesizliğinin sürmesine neden olmuştur. Devlet, yönlendirici, düzenleyici ve belirleyici rolünü, gelirde adaleti sağlama, sosyo-ekonomik eşitsizlikleri giderme, gelir dağılımı ve fırsat eşitliğinde adil bir sistem kurma ve toplumun her bölümünün sisteme eşit bir ortak olarak katılmasını sağlama istikametinde kullanmalıdır.
7- 4688 sayılı Kamu Vazifelileri Sendikaları ve Toplu Kontrat Kanunu’nun kamu vazifelilerinin mali, toplumsal, özlük haklarının korunması ve geliştirilmesi, çalışma kaidelerinden kaynaklanan meselelerinin toplu pazarlık masasında tahlili konusunda artık yetersiz kaldığı ortaya çıkmıştır. Sendikal hak ve özgürlükler ile örgütlenme ve toplu pazarlık hakkının ILO ve memleketler arası hukuk normları ekseninde, emeğin kıymetiyle ve akıtılan terle uyumlu hale getirilmesi hedefiyle yeni bir sendika ve toplu sözleşme kanunu yapılmalıdır.
8- İktisattaki dalgalanmaların da buna karşı yürütülen kamu siyasetlerinin da kamu vazifelilerinin alım gücünü zayıflattığı, Kamu Vazifelileri Hakem Şurası’nın yetkili konfederasyon ve sendikanın sesine kulak vermeyen dar bakış açısı, emeğin, alın terinin alınmasına gölge düşürmüştür. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde devam eden bütçe görüşmelerinde kamu vazifelilerinin fiyatlarında kayıpları giderecek, yüksek enflasyon ateşi karşısında maaşların erimesini önleyecek düzenleme, 2026 Yılı Merkezi İdare Bütçe Kanunu’nda yer almalıdır.
9- Kamu işçi rejiminde kademe/derece ilerlemesi ile ek göstergeyi irtibatlandıran bir süreç uygulanmalı, her bir takım unvanının birinci dereceye kadar yükselebilmesi sağlanmalıdır. Birinci dereceye yükselen kamu vazifelilerinin ek göstergeleri en az 3600 olmalı, buna ait toplu mukavelede karar altına alınan yasal düzenleme çalışması konusunda acilen adım atılmalıdır.
10- Yükseköğretim kurumlarının disiplin şuralarında ve lojman komitelerinde sendika temsilcisinin bulunması başta olmak üzere toplu mukavele kararlarımız, anayasa, milletlerarası mukaveleler ve kanunlarla müdafaa altına alınan kazanımlarımız engellenemez, engellenmemelidir. Atılan demokratik adımları, sendikal örgütlenme alanındaki gelişmeleri ve özgürleşme alanındaki genişlemeleri olumsuz etkileyecek uygulamalardan kaçınılmalıdır.
11- Konut ve kira sorunu, kamu vazifelilerinin çalışma koşullarını ve istihdam edildikleri hizmet yeri tercihlerini etkileyecek hatta yegane etken olacak kadar ağırlaşmıştır. Yalnızca büyükşehirlerle sonlu kalmayan, kamu görevlilerini kentlerden uzaklaşmaya zorlayan kira sorunu, bir geçim sıkıntısına dönüşmüştür. Bu sorun bir an evvel tahlile kavuşturulmalı, kamu görevlilerine kira yardımı yapılmalıdır.
12- Meslek ve liyakat prensibinin mecburî bir gereği olan vazifede yükselme ve unvan değişikliği imtihanları, kurumların takdirine ve yöneticilerin keyfi kararlarına bırakılmamalıdır. Tüm kamu kurumlarında vazifede yükselme ve unvan değişikliği imtihanları periyodik olarak yapılmalıdır.
13- Öğretmenlerin yer değişikliği talepleri karşılanmalı, öğretmen açığı kapatılmalı ve bölgesel farklılıkların giderilmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Anayasal bir hak olan mazerete bağlı yer değişiklikleri ve isteğe bağlı yer değişikliği ile yaşa ve deneyime dayalı bölgeler ortası adil bir öğretmen istihdamı birlikte uygulanmalı; hem öğretmenlerin yer değişikliği üzere temel çalışma haklarını hem de bölgeler ortasında adil dağılımını sağlayacak objektif bir yer değişikliği süreci hayata geçirilmelidir.
14- Eğitim yöneticiliğinin meslekleşmesi, mesleksel yeterliliklerin belirlenmesi, meslek öncesi ve meslek içinde yetiştirme ile liyakat, uzmanlık, bilgi, marifet ve tavır ekseninde yapılacak seçme ve atama, sorumlulukla orantılı mali haklar, kazanılmış hakların korunması ve ferdî deneyimin kurumsal sürekliliğe dönüştürülmesi eğitim idaresinin temel parametreleri olmalıdır.
15- Şube müdürlerinin ve şeflerin özlük hakları, sorumlulukları ekseninde iyileştirilmelidir. Ulusal eğitim uzmanı, bakanlık müfettişi ve yardımcısı, vilayet ulusal eğitim müdür yardımcısı, ilçe ulusal eğitim müdürü, araştırmacı, şube müdürü, eğitim müfettişi ve yardımcısı ile eğitim uzmanı takımlarında vazife yapanlardan, aranan hizmet müddetini tamamlayanlara da uzman öğretmenlik, başöğretmenlik unvanına dayalı haklar tanınmalıdır.
16-Eğitim ve öğretim hizmetinin aksamadan yürütülmesi için emek sarf eden genel yönetim hizmetleri, teknik hizmetler, yardımcı hizmetler ve öteki hizmet sınıflarında çalışanların mali ve özlük hakları güzelleştirilmeli; eğitim ve öğretim sınıfı çalışanlarına tanınan haklar kendilerine de tanınmalıdır.
17- Akademisyenlerin vakitlerini araştırma ve bilgi üretmeye hasretmelerinin, bilimsel bilgi ve toplumsal hizmet üretebilmelerinin ön kaidesinin iş teminatlarının sağlanması, mali haklarının ve çalışma koşullarının güzelleştirilmesi olduğu görülmeli ve bu mevzuda adım atılmalıdır.
18- Üniversitelerde ortaya konulan toplumsal hizmetin üretimine akademik işçi kadar katkıda bulunan ve akademik etraf kavramının ayrılmaz bir kesimi olan idari çalışana “üvey evlat” muamelesi yapılmasından vazgeçilmelidir. Akademisyenlere tanınan geliştirme ödeneği, yükseköğretim tazminatı, döner sermaye katkı hissesi üzere temel mali ve toplumsal haklar idari çalışana de tanınmalıdır.
19- Toplu kontratta karar altına aldırdığımız ‘üniversite idari işçisinin üniversiteler ortası merkezi yer değişikliği’ talebiyle ilgili kurumlarca çalışma gerçekleştirilerek düzenleme yapılması konusunda somut adımlar atılmalıdır. İdari işçinin üniversiteler ortası merkezi yer değişikliğini sağlayacak bir sistem bir an önce kurulmalı, aile sıhhat mazereti nedeniyle yer değişikliği taleplerini acilen karşılayan bir yer değişikliği süreci şeffaf ve denetlenebilir bir formda ortaya konulmalıdır.
20- Eğitim-Bir-Sen olarak insan haklarına yönelik her türlü şiddet, baskı, zulüm ve haksızlığa karşı çıkmaya, zulüm kimden gelirse gelsin zalimin karşısında, haksızlık kime yapılırsa yapılsın mazlumun ve mağdurun yanında olmaya; bugüne kadar olduğu üzere bundan sonra da güçlülerin hukuku için değil hukukun üstünlüğü için, kelamda değil özde eğitim için, kazanılmış hakların korunması ve yeni hakların elde edilmesi için uğraş harcamaya, sesimizi yükseltmeye, uğraş etmeye devam edeceğiz.”
