Otizm salgına dönüştü! Her 30 çocuktan birinde var

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürü Mustafa Otrar, TBMM Komitesine yaptığı konuşmada ülkemizde süratle artan otizm olaylarına dikkat çekti. Otrar, 20-25 sene evvel 2 bin 500’de 1 görülen otizm olaylarının, şu an her 30 bireyden 1’inde görüldüğünü belirterek, izah edilemeyecek bir yükseliş olduğunu söyledi.

Bu oran dünyada 100’de 1 olarak biliniyor. Her yıl 10 bin çocuğun özel eğitime gereksinim duyduğunu aktaran Otrar, son beş yılda 93 bin 447 öğrencinin otizm teşhisi aldığını söyledi. Otrar, “Bu yıl kasım ayı prestijiyle 11 bin 782 çocuğa otizm teşhisi kondu. Bu, yıl sonunda 12-13 bini bulacak” dedi. Halihazırda 428 bine yakın otizmli çocuğun kaynaştırma eğitimlerinden yararlandığını belirten Otrar, “Doğrudan özel eğitim kurumlarında eğitim alan öğrencimiz 67 bin 811, özel eğitim sınıflarında eğitim alan öğrencimiz 97 bin 925, yaklaşık 11 bin öğrencimiz konutta eğitim hizmeti alıyor. 537 öğrencimiz de hastane sınıflarında eğitimlerde yararlandırılıyor. 33 vilayetimizde 102 hastanede eğitim veriliyor. Okul öncesi eğitim kademesinde 281 kurumumuz var, 3 bin 263 öğretmenimiz 8 bin 19 öğrencimize eğitim veriyor” bilgisini paylaştı.

BİR MİLYON OTİZMLİ VAR

Otizm sayılarındaki artış sebebiyle ilerleyen yıllarda eğitim konusunda daha fazla muhtaçlık duyulacağını öngören Otrar, “Kaynaştırma eğitimi alan öğrenci sayısı, 2030 yılında, 750 bine çıkıyor. 2050 yılında bir milyonu geçecek” değerlendirmesinde bulundu.

Komisyonda konuşan Türkiye Otizm Meclisi Yürütme Kurulu Üyesi Av. Sedef Erken de Türkiye’de otizmli sayısının 1 milyona yakın olduğunun varsayım edildiğini kaydederek, “Türkiye’de bizim bilmediğimiz, hiç rapor almamış, raporları zihinsel engelli görünen belirli bir yaş ve üstü çok sayıda otistik var” diye konuştu. Otizmli bireylerin eğitiminden bakıma her hususta külfetli süreçleri olduğunu vurgulayan Erken, bu sorunun aileleri de yıprattığını ve otizmli aileler içinde boşanma oranının yüzde 80’e ulaştığını bildirdi.

Özel eğitim sınıflarında her türlü aksiliğe karşı kamera sistemleri kurulması gerektiğini lisana getiren Erken, otizm ile ilgili bir bilgi tabanı oluşturulması gerektiğini belirterek, şu tekliflerde bulundu: Asistanlı hayat sistemi kurulmalı. Tıpkı aile doktoru üzere her engelli bireyi olan ailenin bağlı bulunduğu bir toplumsal çalışmacısı olmalı. Bu şahısların evrakları hazırlanmalı. Toplumsal çalışmacı bu şahısları gerektiğinde üç ayda bir, gerektiğinde senede bir onların sorunlarının ve tahlillerinin yüküne, hafifliğine ya da gereksinimlerine nazaran planlayabilmeli.

GÖRÜNTÜLEME VE ANALİZLE TEŞHİSİ KONULAMIYOR

Otizm, birinci 3 yaş içinde ortaya çıkan ve ömür uzunluğu süren, bilhassa toplumsal münasebetler kurma ve sürdürmede zorluklara sebep olan gelişimsel bozukluk olarak tanımlanıyor. Otizmin kesin sebebi bilinmemekle birlikte, tek bir sebebi de bulunmuyor.

Yapılan araştırmalarda otizmin sebebi genetik ve genetik olmayan yahut doğum komplikasyonları, viral enfeksiyonlar ve etraf kirliliği üzere çevresel tesirler olarak görülüyor. Doğum komplikasyonları ve birtakım toksinlere maruz kalma üzere durumlar otizm riskini artırabiliyor. Farklı kromozomlardaki 100’den fazla gen, farklı şiddette otizme neden olabiliyor.

Beyin işlevlerini ve hücre bağlantılarını bozan, az de olsa birtakım genetik, nörometabolik (beyin kimya bozuklukları) hastalıklarda yahut epilepsi üzere durumlarda, küçük yaştan itibaren dijital dünyaya adım atanlarda otizm bulguları görülebiliyor. Otizm için tipik belirtiler, göz temasından kaçınma, kelamlı ve kelamsız irtibat kurmada zahmet, tekrar eden sesler ve hareketler, ismi ile seslenilmesine reaksiyon vermeme, makul imajlara, seslere, kokulara, ışıklara yahut fizikî temasa karşı hassaslık, davranış, yeme içme ve hareketlerde takıntılı olma halinde karşımıza çıkıyor.

Teşhisi anne karnında mümkün olmayan otizm, kız çocuklarına oranla erkek çocuklarda dört kat daha fazla görülüyor. Bunun sebebi tam olarak bilinmiyor. Otizm teşhisi laboratuvar testleri ve görüntüleme formülleriyle konulamıyor.

Teşhis, çocuk psikiyatristi tarafından çocuğun gözlemlenmesi, aileye birtakım soruların sorulması ve gelişim testleriyle alınabiliyor. Ayırıcı teşhis, eşlik eden hastalıklar istikametinden gerekirse kan analizleri, nörolojik, kulak burun boğaz, metabolik hastalıklar için öbür uzmanlık alanlarından konsültasyon istenebiliyor. Ayrıyeten otizmi büsbütün ortadan kaldırmayı sağlayan rastgele bir tedavi formülü bulunmuyor.