5434 Kapsamında Emeklilikte İntibak Derecesinin Ehemmiyeti

Mevzuat ve Değerlendirmeler:

Emeklilik keseneğine temel derece ve kademenin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin önünde olması, emekli maaşı hesaplamasını tesirler ve memur için en yüksek emekli aylığı ve emekli ikramiyesi ödenmesini sağlayan intibakı ve/veya takım derecesi temel alınır.

Memurun emekli aylık ve ikramiyesinin hesaplanmasında temel alınan ögeler:

Emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabında KHA ve EKEA ve KADRO derecesi temel alınır.

Kazanılmış hak aylığı (KHA) ve Emekli keseneğine temel aylık (EKEA) ayrımı konusunda yaptığımız değerlendirmeler emekli aylıkları ve emekli ikramiyesi açısından 5434 e tabi memurlar hakkında; sırf emekli ikramiyesi açısından da 5510 a tabi memurlar hakkında yapılmaktadır.

KADRO DERECESİ NEDİR:

Memurun vazife unvanı ile direkt bağlıdır. Memur için takım derecesi 5, bilgi hazırlama denetim işletmeni için takım derecesi 3, Teknisyen Yardımcısı için takım derecesi 5, Şef için takım derecesi 3, Şube Müdürü ve üst unvanlar için takım derecesi 1 üzere. Birtakım durumlarda da 657 sayılı Kanun Madde 68/B kararı uygulanarak Kurumların takdiri sonucunda takım dereceleri belirlenir.

Memurun kazanılmış hak aylığı yahut emekli keseneğine temel aylık derecesi takım derecesinden daha düşük olsa bile takım derecesi için öngörülen ek gösterge sayısı uygulanır. Bu bakımdan takım derecesinin ehemmiyeti yüksektir.

NOT: Kıymetlendirme olarak artık muhakkak unvanlarda bulunan memurların da takım derecesinin güncellenmesi gerektiğidir.

Örnek: Yüksek okul mezunu olan şube müdürü, daire başkanı vb. üzere unvanda bulunanların toplam hizmetleri üzerinden yapılan intibaklarında 3 üncü derece 2 nci kademede kalsa dahi, bu durumdaki unvanlar için genel olarak takım dereceleri 1 olduğundan yahut kimi unvanlarda da Kurumlarca 657 sayılı Kanun Madde 68 kararı uygulanarak 1. Derece takım verilir, hasebiyle da 1. Derece için öngörülen ek gösterge uygulanır. Takım derecesi kazanılmış hak aylık yahut emekli keseneğine temel aylık derece ve kademeyle farklı tutulur.

(KHA) KAZANILMIŞ HAK AYLIK DERECESİ VE KADEMESİ NEDİR:

Memurun tahsiline nazaran memurluk hizmeti, mesleği ile ilgili geçmiş olan personellik, esnaflık üzere hizmetleri (Teknik, Sağlık, Öğretmenlik, Avukatlık hizmet sınıfları) ve tekrar kazanılmış hak aylık derecesinde kıymetlendirilmesi gereken öteki müddetler (askerlik, doğum sebebiyle fiyatsız müsaade mühleti vb.) üzere memurun ek gösterge almasını sağlayacak yahut tahsiline nazaran yükselebilecek derece ve kademeyi belirtir. Bu durum ön lisans dahil yüksek tahsil görenler için azami 1 inci derecenin 4 üncü kademesidir. Lise mezunları için 3 üncü derecenin 8 inci kademesidir (sicil notundan ötürü ek kademe olduğunda ise 2 nci derecenin 6 ncı kademesidir)

(EKEA) EMEKLİ KESENEĞİNE ESAS AYLIK DERECE VE KADEME NEDİR:

Memurun, personel, esnaf, memurluk hizmetlerinin tamamı ve kazanılmış hak aylığı intibakında dikkate alınan mühletler temel alınarak yeniden tahsiline nazaran yükselebileceği derece ve kademeyi söz eder. Lakin, bu formda yükselinen derece ve kademenin karşılığı olan ek göstergesi verilmez. Örnek: Emekçi, esnaf memurluk hizmetleri ile birlikte yüksekokul mezunu öğretmen, mühendis, şube müdürü olan bireyler 1 inci derece 4 üncü kademeye gelmiş olsun, lakin örnek bireylerin kazanılmış hak aylığı ise 3 üncü derecenin 3 üncü kademesinde kalsın. Bu durumda olanlardan Öğretmen olan kişi 3600 ek gösterge değil, 2800 ek gösterge,

Mühendis olan kişi 4200 ek göstergeden değil 2800 ek gösterge,

Şube Müdürü 3600 ek göstergeden değil 2800 ek gösterge,

Esas alınarak emekli aylık ve emekli ikramiyeleri hesaplanır, lakin derece ve kademesi ¼ temel alınır.

İşte bu çeşit memuriyet öncesi SSK yahut Bağ-Kur’lu hizmet bulunması halinde, emekli keseneğine temel derece ve kademe, kazanılmış hak aylık derece kademesinin önüne geçmektedir.

Böyle bir durumdaki kişinin emekli olması halinde ise emekli maaşı hesabı değişmektedir.

Buna nazaran, ek gösterge hesabında kazanılmış hak aylık (KHA) derece ve kademesi temel alınırken, göstergede ise emekli keseneğine temel derece ve kademe (EKEA) temel alınmaktadır.

Örnek: Emekli Keseneğine Esas Aylık Derece ve Kademesi 3/5 olan memur için aylık ve ikramiye 657 SK/43 üncü maddedeki karşılığı 1210 olacaktır. Fakat, birebir memurun Kazanılmış Hak Aylık Derece Kademesi 4/2 ise, EK GÖSTERGE olarak Yüksekokul mezunu ise yüksekokul mezunları için tespit edilen 4/2 intibakın karşılığı ek gösterge, değilse yüksekokul mezunu olmayanlar için tespit edilen 4/2 intibakın karşılığı ek gösterge uygulanır.

Emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabında yukarıda belirttiğimiz süreçler uygulanır.

Sonuç olarak, vazifede yahut emeklilikte ek gösterge alınabilmesi için kesinlikle kazanılmış hak aylık derecesinin, emekli keseneğine temel aylık derecesinden daha yüksek olması gereklidir. Eğer, KHA derecesi EKEA derecesinden düşük ise emekli aylık ve emekli ikramiyesi hesabında EKEA intibakı da dahil temel alınacak fakat ek gösterge daha düşük olacağından aylık ve ikramiye fiyatı da daha az olacaktır.

Peki memur unvanının takım derecesinin 5. Derece takımda kalması emekli aylığı ve ikramiyesini tesirler mi?

Yukarıda yaptığımız açıklamalardan da anlaşılacağı üzere takım derecesinin düşük olması, yani memur takımının 5. Derecede olması emeklilikte rastgele bir eksiltmeye yol açmayacağını söyleyebiliriz. Çünkü, yüksek okul mezunları hizmetlerine nazaran ve ek derece yahut kademelerle kazanılmış hak aylık dereceleri itibariyle 1. Dereceye kadar yükselir ve emeklilikleri de 1. Derece ve ek gösterge üzerinden yapılır.

5434 kapsamındakiler için hem aylık hem de ikramiye hesabı için,

5510 kapsamındakiler için ise yalnızca emekli ikramiye hesabı için

https://www.memurlar.net/hesaplama/emekli-maas/ maaş robotumuz ziyaret edilebilir.