Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
“Yeğitek Okul Sorumlusu Görevlendirme Esasları” başlıklı makalemizde;
“Sorun sebep kaynaklanmaktadır?
Sorun Milli Eğitim Bakanlığı yetkililerinin bir resmi yazı, genelge kılavuz vb haber konumuzdaki üzere “YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarını” hazırlar iken temel hukuk kuralları ile temel mevzuata uygunluk denetimi yapmamalarından kaynaklanmaktadır. Genellikle ben yaptım oldu uygulaması yıllardır uygulana gelmektedir.
Çünkü; 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri İle Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanunla öğretmenlerin aylık karşılığı girecekleri ders saatleri sayısı ve ek ders karşılı alacakları fiyatlar düzenlenmiş ve Kanunun açıklaması olan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla bu konular ayrıntılandırılmıştır.
Bu iki genel mevzuat olan Kanunda ve açıklaması olan Ek Dersle İlgili Kararda yer almayan bir konu asıllarla düzenlenemez, değiştirilemez. Zira Kanunda değişiklik yahut düzenleme yapma tekrar kanun çıkarma yetkisi TBMM’ne aittir. Ek Dersle İlgili Kararda ise Kanuna uygun olarak değişiklik yahut düzenleme yapma yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar konseyindedir.
Halbuki YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarının 11. maddesindeki “… YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” kararlarının tüzel bir desteği bulunmamakta ve genel mevzuat olan 439 sayılı Kanun ve açıklaması olan ek dersle ilgili kararın öğretmenlere ek ders ödenmesini düzenleyen kararlarına karşıtlık teşkil etmektedir.
YEĞİTEK, “öğretmenlere, ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” uygulamasını normlar hiyerarşisinde kanunların ve Yönetmeliklerin altında olan, yalnızca kanunları ve yönetmelikleri açıklamak ve ayrıntılandırmak için çıkardığı Kılavuzlar, Genelgeler, Resmi Yazılar, Esaslar ve Talimatlar ile uygulamaya sokamaz.
T.C. Anayasasının 124. maddesinde de belirtildiği üzere; bakanlıklar kendi vazife alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara ters olmamak kuralıyla, yönetmelikler çıkarabilmektedir. Normlar hiyerarşisinde Anayasa, kanunların ve yönetmeliklerin altında yer alan genelgelerin, asılların yasal düzenlemeleri genişletmek ve değiştirmek üzere bir fonksiyonları yoktur.
Norm hiyerarşisi içinde daha üst nitelikte norm olan Anayasa, yasalar ve yönetmeliklere uygunluğu mecburî bulunan asılların, genelgelerin-yazıların üst normunda bulunmayan “öğretmenlere, ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” uygulamasını, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği, öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğini baypas yaparak protokolle uygulanır hale getiremez.” demiştik.
Ardından “MEB YEĞİTEK merkezinde görevlendirilen öğretmenler aylık karşılığı derse giriyorlar mı?” başlıklı makalemizde “MEB YEĞİTEK merkezinde ve başka genel müdürlükler ile başkanlıklarda Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine ait Karar’ın 16’ncı maddesinin 2.fıkrası kapsamında haftada 18 saat ek ders fiyatı ile görevlendirilen öğretmenler aylık karşılığı derse ve mecburî ek derse giriyorlar mı? Girmiyorlarsa birebir maddeye nazaran görevlendirilen “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” sebep aylık karşılığı derse ve mecburî ek derse girmek zorunda bırakılıyor?” diye sormuştuk.
Ardından “YEGİTEK Okul Sorumlusu tam vakitli mı yoksa kısmi vakitli mı görevlendirilebiliyor?” makalemizde “Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 30.09.2025 tarih ve 142429716 sayılı yazılarıyla YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarının 11. maddesindeki “… YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıyeten asli misyonu için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” kararlarına nazaran YEGİTEK Okul Sorumlusunun ek ders fiyatı alıp alamayacağını açıkladı. Pekala YEGİTEK Okul Sorumlusu “tam zamanlı” mı? Yoksa “kısmi zamanlı” mı? Görevlendirilebiliyor. YEGİTEK nerede yanılgı yapıyor? belgemizde tüm sorulara karşılık veriyor ve tahlil yollarını söylüyoruz.” açıklamasında bulunmuştuk.
Akabinde “YEĞİTEK OKUL SORUMLUSU” OLARAK GÖREV YAPACAK SÜPERMEN ÖĞRETMEN ARAMAKTADIR” başlığı altında;
“YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak görevlendirilen öğretmenlere hangi fiyatlar ödenmeyecektir?
Diyelim ki “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak süreksiz görevlendirilen öğretmen hem de okulunda 21 saat derse giriyor.
– 6 saat ek ders fiyatı ödenmeyecektir.
– Öğrenci toplumsal kişilik hizmetleri ( kulüp/rehberlik) fiyatı ödenmeyecektir.
– Aylık ve fiyat karşılığı okuttukları her 10 saat için ders dışı hazırlıktan alacağı (DDH) 2 saat ek ders fiyatı ücreti ödenmeyecektir.
– İlgili mevzuatına nazaran nöbet tutmak zorunda olduğu için 3 saat nöbet fiyatı ödenmeyecektir.
“YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak görevlendirilen Öğretmenlere ödenmeyecek ek ders fiyatı kalemlerini artırabiliriz.
Kısacası YEGİTEK “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak hem okuldaki öğretmenlik vazifelerini “angarya” olarak yerine getirecek hem de “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak vazife yapacak “Süpermen Öğretmen” aramaktadır.” diyerek MEB Personel Genel Müdürlüğü’ne davette bulunmuştuk;
“SORUNU MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇÖZER” başlığı altında yapmış olduğumuz davette;
“İlginçtir ki; MEB Personel Genel Müdürlüğü’de bu işe durun, yanlış yapıyorsunuz dememektedir.
YEGİTEK HARİCİ TÜM GENEL MÜDÜRLÜKLERDE GEÇİCİ GÖREVLENDİRİLEN ÖĞRETMENLERE DERS GÖREVİ VERİLMEMEKTEDİR
Aslında MEB Personel Genel Müdürlüğüne şu soruyu sormak gerekmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16’ncı maddesinin 2. fıkrası kapsamında; İşyeri Sağlık Ve Güvenlik Birimi (İSGB) Koordinatör İş Güvenliği Uzmanı, İlçe İSG Büro Yöneticisi, İSG Bürosu İş Güvenliği Uzmanı, İş Güvenliği Uzmanı (İGU), Periyodik Kontrol Uzmanı (PKU), İlk Yardım Eğitim Merkezi (İYEM) Mesul Müdürü Ve İlk Yardım Eğitmeni, Milli Eğitim Bakanlığı Arama Kurtarma Birimi (MEB AKUB) Ekip Lideri, Okul Sağlığı Hizmetleri Sorumlusu, Enerji Yöneticisi olarak ilgili mevzuatı uyarınca İl ve İlçe İSG Birimlerinde tam vakitli olarak süreksiz görevlendirilen öğretmenlere ilgili mevzuatı uyarında aylık ve zarurî olarak ek ders misyonu verilebilir mi?
BU SORUNUN CEVABI ELBETTE Kİ “VERİLEMEZ” OLACAKTIR.” demiştik.
MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NDEN BİR SES ÇIKMAYINCA KONUYA SON NOKTAYI DANIŞTAY KOYDU.
Danıştay İkinci Dairesinin Esas No: 2025/4362 ve 09/06/2026 tarihli Yürütmeyi Durdurma Kararında;
“III. DAVA KONUSU ESASLAR’IN 11. MADDESİ YÖNÜNDEN:
Dava konusu Esaslar’ın 11. maddesinde; “Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16’ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ek ders fiyatından yararlandırılmak üzere YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıyeten asli misyonu için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” kararına yer verilmiştir.
Hukukun temel unsurlarından biri olan normlar hiyerarşisine nazaran, hukuk kuralları arasında astlık üstlük münasebeti bulunmaktadır. Her norm, geçerliliğini kendisinden üstte yer alan hukuk kuralından almakta olup, alt normların üst normlara ters kararlar içermesi mümkün değildir. Bu sebeple, alt düzenleyici süreçlerle üst normlarda tanınan hakların daraltılması yahut sonlandırılması ya da üst normlarda öngörülmeyen yeni yükümlülüklerin getirilmesi hukuka uygunluk taşımamaktadır.
Dava konusu Esaslar”ın 11. maddesi ile YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere ödenecek ek ders fiyatının kapsam ve ölçüsü belirlenmekte; kelam konusu öğretmenlerin, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar (Karar)’ın 16/2. Maddesi kapsamında ek ders fiyatından yararlandırılmaları halinde, asli vazifeleri için öngörülen ek ders fiyatının ödenmeyeceği karar altına alınmaktadır.
Karar’ın 16/2. maddesi; ilgili mevzuatı uyarınca verilen misyonları yapmak üzere Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında ya da öbür kurumlarda görevlendirilen yönetici ve öğretmenlerin, fiilen misyon yapmak kaydıyla, misyona başladıkları tarihten itibaren haftada 18 saat ek ders vazifesi yapmış sayılacağını ve buna ait ek ders fiyatlarının takımlarının bulunduğu kurumca ödeneceğini, bu kapsamda ek ders fiyatından yararlanan çalışana ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatının ödenmeyeceğini kurala bağlamakta olup; bu içeriğiyle, asli misyonun fiilen yerine getirilmediği tam vakitli süreksiz görevlendirmeler bakımından uygulanabilecek istisnai bir düzenleme niteliğindedir.
Buna karşılık, Esaslar’da yer alan düzenlemeler incelendiğinde, YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlerin, mevzuatı gereği yürütmek zorunda oldukları asli ders misyonlarını tamamladıktan sonra kalan vakitte bu vazifesi yürüteceklerinin tabir edildiği görülmektedir. Münasebetiyle bu öğretmenler, bir yandan asli öğretmenlik misyonlarını fiilen sürdürmekte, öteki yandan ise ek bir idari ve teknik sorumluluk üstlenmektedir.
Yukarıda “İlgili Mevzuat” kısmında görüldüğü üzere, öğretmenlerin hak, ödev ve sorumlulukları ile ders yükümlülükleri, ek ders misyonları ve bunlara ait fiyatlandırma temelleri; 657 sayılı Kanun, 439 sayılı Kanun, 7528 sayılı Kanun, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar başta olmak üzere üst hukuk normlarıyla detaylı biçimde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemelerde, ek ders fiyatına temel misyonların kapsamı, bu vazifelerin hangi yol ve temellere nazaran verileceği, hangi vazifelerin aylık karşılığı ders misyonu kapsamında değerlendirileceği ve yinelenmiş ödeme yapılmamasına ait unsurlar açıkça belirlenmiştir. Özellikle Karar’ın 16/2. maddesi, belli görevlendirmeler bakımından istisnai bir düzenleme getirmekte olup, bunun dışında genel kararların uygulanacağı açıktır.
Ek ders fiyatının kapsam ve asıllarının belirlenmesi, öğretmenlerin mali haklarını direkt etkileyen ve kamu harcamaları üzerinde sonuç doğuran bir bahis olduğundan, bu alanda yapılacak düzenlemelerin fakat kanun yahut kanuna dayanılarak çıkarılacak Cumhurbaşkanı kararı ya da yönetmelik seviyesindeki normatif süreçlerle gerçekleştirilmesi mümkündür. Mali hakları sonlandıran yahut yeni mali yükümlülükler doğuran düzenlemelerin alt düzenleyici süreçlerle yapılması hukuken mümkün değildir.
Esaslar’ın 11. maddesiyle getirilen düzenleme, öğretmenlerin YEĞİTEK Okul Sorumluluğu misyonu karşılığında ek ders fiyatına hak kazanıp kazanamayacaklarını, bu vazifenin hangi ders saati karşılığı değerlendirileceğini ve başka ek ders haklarıyla münasebetini yine tanımlamaktadır.
Bu yönüyle kelam konusu düzenlemenin, üst hukuk normlarında yer almayan bir sınırlama getirdiği ve üst normların kapsamını daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple, dava konusu Esaslar’ın 11. maddesinde üst normlara ve hukuka uyarlık görülmemiştir.”
V. DAVA KONUSU ESASLAR’IN 16. MADDESİNDE YER ALAN “…SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMENLERE VE ADAY ÖĞRETMENLERE…” İBARESİ YÖNÜNDEN:
Esaslar’ın 16. maddesinde; “Ders fiyatı karşılığında görevlendirilen öğretmenlere, kontratlı öğretmenlere ve aday öğretmenlere YEĞİTEK Okul Sorumluluğu vazifesi verilmez.” düzenlemesi yer almıştır.
7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde, öğretmenin; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (A) ve (B) fıkraları kapsamında öğretmen kadro ve pozisyonlarında misyon yapanlar ile bu Kanun’da münhasıran belirtilen kararlar bakımından özel öğretim kurumlarında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında vazife yapan öğretmenleri, bu kurumlarda öğretmenliğe atanma kurallarını taşıyan yöneticileri ve Bakanlık dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında vazife yapan öğretmenleri tabir ettiği belirtilmiştir. Tıpkı Kanun’un “Sözleşmeli öğretmenlikte istihdam” başlıklı 15. maddesinde de; Kanun’da öngörülen kuralları taşımak kaydıyla 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında kontratlı öğretmen istihdam edileceği, sözleşmeli öğretmenlikte istihdam ve bu maddenin uygulanmasına ait öbür konuların da Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
16/01/2025 günlü, 32784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik kararları yeterince de, kontratlı işçinin istihdamına ait adap ve asıllar belirlenmiş; alanlarında misyon yapan takımlı öğretmenler için öngörülen vazife ve sorumlulukları yerine getirmekle de yükümlü kılınmışlardır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi uyarınca istihdam edilen kontratlı öğretmenler, kural olarak birebir eğitim-öğretim hizmetini yürütmekte, birebir nitelik ve yeterlilik kaidelerini taşımakta ve takımlı öğretmenlerle birebir ders yükümlülüklerine tabi tutulmaktadır.
Anayasa’nın 10. maddesinde teminat altına alınan eşitlik unsuru, birebir durumda bulunan bireylere farklı muamele yapılmasını, lakin objektif ve makul bir sebebe dayandığı takdirde kabul etmektedir. Dava konusu düzenleme, kontratlı öğretmenleri bu vazifeye ait olarak genel kuraldan ayrık tutmakta, fakat bu ayrımın objektif ve makul bir hukuksal münasebetini ortaya koymamaktadır.
Özellikle, YEĞİTEK Okul Sorumluluğuna ait evvelki yıllarda yapılan ve Fatih Projesi BT Rehberliği Görevi olarak isimlendirilen görevlendirmelerde (örneğin, Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 30/12/2015 günlü, 13507730 sayılı yazısıyla belirlenen asıllar ile tekrar bu misyonun güncellenmesine yönelik 07/01/2025 günlü, 123717975 sayılı yazı ekindeki görevlendirme esaslarında) kontratlı öğretmenlere de bu misyonun verildiği görülmektedir.
Sözleşmeli öğretmenlerin, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde asli eğitim-öğretim vazifelerini yerine getirdikleri dikkate alındığında, gönüllülük aslına dayalı olarak görevlendirilmesi yapılan YEĞİTEK Okul Sorumluluğu vazifesinin bu öğretmenlere verilmemesi, eşitlik unsuruna ve hukuka terslik teşkil etmektedir.
Aday öğretmenler yönünden ise; aday öğretmenlik süreci, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’na dayanılarak hazırlanan ve 21/12/2024 günlü, 32759 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği kararları
uyarınca, adayların mesleksel ahenk, yetiştirme ve performans değerlendirmesine tabi tutulduğu süreksiz bir statüdür. Bu süreçte adaylığın temel maksadı, mesleksel yeterliliğin kazanılması ve değerlendirilmesidir.
İdari sorumluluk ve süreklilik arz eden YEĞİTEK Okul Sorumluluğu misyonunun, adaylık sürecindeki öğretmenlere verilmemesi, adaylık sisteminin gayesine, mevzuatın ruhuna ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olduğundan, aday öğretmenler yönünden dava konusu düzenlemede hukuka karşıtlık görülmemiştir.
Yukarıda yer verildiği üzere dava konusu Esaslar’ın 11. maddesi ile 16. maddesinde yer alan “…sözleşmeli öğretmenlere…” ibaresinin, hukuka tersliğinin saptanmasına karşın icrailiğinin devam etmesi, tüm süreç ve hareketlerinin hukuka uygun olduğu karinesine dayanan hukuk devleti unsuruna ters bir durum oluşturacak, ilgililer nezdinde inanç zedelenmesine yol açacak ve dava sonunda verilmesi mümkün iptal kararına karşın, süreçten evvelki halin iadesi bakımından telafisi güç ziyana sebep olacaktır.”
Açıklamasında bulunarak; “1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6352 sayılı Kanun ile değişik 27. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen şartların birlikte gerçekleştiği anlaşıldığından; Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 29/08/2025 günlü, 139292068 sayılı “YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirmesi” bahisli yazısı ekindeki “YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esasları”nın dava konusu 11. maddesinin oyçokluğuyla, 16. maddesinde yer alan “…sözleşmeli öğretmenlere…” ibaresinin ise oybirliğiyle YÜRÜTÜLMESİNİN DURDURULMASINA,” kararını vermiştir.
Danıştay İkinci Dairesinin Esas No: 2025/4362 ve 09/06/2026 tarihli Yürütmeyi Durdurma Kararını bilgisayarınıza indirmek için
Ahmet KANDEMİR
