Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Dava konusu Yönetmeliğin 9. unsurunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müşavere hizmetlerine yer verilmemesi istikametindeki eksik düzenlemenin iptaline ait kısmının ONANMASINA, 56. unsurunun 10. fıkrasının “kınama yaptırımı” tarafından iptaline ait kısmının BOZULMASINA karar verdi.
Takdir ve teşekkür dokümanı verilemeden evvel öğrencinin tavır ve davranışlarının da dikkate alınması HUKUKA UYGUNDUR
Buna nazaran, yöneticilere, öğretmenlere, görevlilere ve arkadaşlarına kaba ve saygısız davranmak, okulun kurallarını dikkate almayarak kuralları ve ders ortamını bozmak, ders ve ders dışı aktifliklerin yapılmasını engellemek, okul idaresini yanlış bilgilendirmek, palavra söylemeyi alışkanlık haline getirmek, okulda bulunduğu halde merasimlere özürsüz olarak katılmamak ve merasimlerde uygun olmayan davranışlarda bulunmak, okulda ya da okul dışında sigara içmek, resmi evrakta değişiklik yapmak, okulda hengame etmek, bilişim araçları ya da toplumsal medya kanalıyla kişilik haklarını ihlal edecek halde müsaadesiz ses ya da imaj kaydetmek yahut yayınlamak, diğerinin malını haberi olmadan almak, okulun ve öğrencilerin eşya, araç ve gerecine kasıtlı olarak ziyan vermek, kılık ve kıyafetle ilgili kurallara uymamakta ısrar etmek, okul ile ilgili yer ve malzemeyi müsaadesiz ve eğitimin emelleri dışında kullanmak, yatılı bölge ortaokullarında, izinsiz olarak okulu terk etmek ve gece dışarıda kalmak, imtihanda kopya çekmek yahut kopya vermek, kınama yaptırımını gerektiren davranışlar olarak belirlenmiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu uyarınca, Türk Ulusal Eğitiminin genel emellerinden biri de, Türk Milletinin bütün fertlerini, vücut, zihin, ahlak, ruh ve his bakımlarından istikrarlı ve sağlıklı halde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse bedel veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapan, yaratıcı ve verimli bireyler olarak yetiştirmektir.
Bu prestijle; teşekkür ve takdir evrakı verilmesinde, öğrencinin akademik muvaffakiyetinin yanı sıra dava konusu düzenleme ile yaptırıma tabi tutulan olumsuz tavır ve davranışların da değerlendirmeye tabi tutulması, bu gayenin gerçekleştirilmesi bakımından kıymet arz edecektir.
Ancak; okul hudutları içinde yahut eğitim öğretim faaliyeti çerçevesinde öğrencilerden beklenen insani ve toplumsal kazanımlar bağlamında, yaptırıma bağlanan fiillerin yükü ve niteliğinin irdelenmesi gerekmektedir.
Hukuk devletinin ögelerinden olan “ölçülülük ilkesi” uyarınca Devlet, kural ihlali nedeniyle öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen gaye ortasında makul bir istikrar kurmak zorundadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, okul hudutları içinde yahut eğitim öğretim faaliyeti çerçevesinde öğrencilerden beklenen insani ve toplumsal kazanımlar bağlamında, “kınama cezası” gerektiren fiil ve davranışların niteliği ve tartısı dikkate alındığında, hedef ve araç ortasındaki makul istikrarın kurulduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Bu durumda, takdir ve teşekkür evraklarının, öğrencilerin eğitim-öğretim periyodu içinde gerek akademik gerekse toplumsal taraftan gösterdikleri üstün muvaffakiyet ve uğraşın ödüllendirilmesi emeliyle verildiği göz önünde bulundurulduğunda, bir öğrencinin kınama yaptırımı almasının ve hasebiyle bu yaptırıma sebep olan fiil ve davranışları sergilemiş olmasının, takdir ve teşekkür dokümanı verilmesinin önünde bir mani olarak belirlenmesine ait dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına, ölçülülük unsuruna, kamu faydası ve hizmet gereklerine terslik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
T.C.
DANIŞTAY
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 2023/1796
Karar No: 2024/3479
İSTEMİN KONUSU:
Danıştay Sekizinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 29/11/2022 tarih ve E:2020/1666, K:2022/6910 sayılı kararının iptale ait kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:
10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. hususuyla değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4. unsurunun birinci fıkrasının (f) bendini değiştiren düzenlemede yer alan; “tam zamanlı” ibaresinin, 4. hususuyla değişik “Etkinlik, ders, etüt ve dinlenme süreleri” başlıklı 6. hususunun birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan; “ellişer ve aralıksız” ibarelerinin, 6. hususuyla değişik 9. hususunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müracaat hizmetlerine yer verilmemesi halindeki eksik düzenlemenin, 10. unsuruyla değişik “Devam, devamsızlığın izlenmesi, müsaade verme” başlıklı 18. hususunun üçüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan; “ders öğretmeni” ibaresinin, 21. unsuruyla değişik “Öğretmenlerin nöbet görevi” başlıklı 44. unsuruna eklenen on ikinci fıkranın, 23. unsuruyla değişik “Belletici ve nöbetçi belletici öğretmen görevlendirmesi” başlıklı 46. hususunun birinci fıkrasının, 29. unsuruyla değişik “Yaptırım takdirinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 56. hususunun onuncu fıkrasının, 31. unsuruyla 60. unsurunu değiştiren düzenlemede yer alan; “öğretmen” ibaresinin, 39. hususuyla değişik “Okul öncesi eğitimde eğitime erişim modelleri” başlıklı 82. hususunun birinci fıkrasında yer alan; “yaz eğitimi ve gibisi esnek” ibaresi ile birebir fıkrada yer alan “yaz aylarında” ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti:
Danıştay Sekizinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 29/11/2022 tarih ve E:2020/1666, K:2022/6910 sayılı kararıyla;
10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 9. unsurunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müşavere hizmetlerine yer verilmemesi istikametindeki eksik düzenleme istikametinden;
Davalı idarece, 10/11/2017 tarih ve 30236 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3. hususunda “rehberlik servisi” tarifinde “psikolojik danışma” ibaresine yer verilmediği, anılan Yönetmelik ile uyumlu hale getirmek emeliyle dava konusu düzenlemenin yapıldığının savunulduğu; lakin, 10/11/2017 tarih ve 30236 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Müracaat Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26. hususuyla yürürlükten kaldırıldığı, 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik İstişare Hizmetleri Yönetmeliği’nde gerek başlığı gerek içeriği prestijiyle “psikolojik danışma” ibaresinin yer aldığı, hasebiyle dava konusu düzenlemenin sebep ögesi tarafından desteğinin kalmadığının anlaşıldığı, 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 9. unsurunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müşavere hizmetlerine yer verilmemesi yolundaki eksik düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı;
10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Yaptırım takdirinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 56. hususunun 10. fıkrasının kınama yaptırımı tarafından incelenmesi;
Okul hudutları içinde yahut eğitim öğretim faaliyeti çerçevesinde öğrencilerden beklenen insani ve toplumsal kazanımlar bağlamında, yaptırıma bağlanan fiillerin tartısı ve niteliği dikkate alındığında; “kınama cezası” gerektiren fiil ve davranışların, öğrencilerin eğitim öğretim periyodu içerisinde gerek akademik gerekse toplumsal istikametten gösterdikleri üstün muvaffakiyet ve uğraşın ödüllendirilmesi mahiyetindeki takdir ve teşekkür evrakı almalarının engellemesine ait düzenlemenin, öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen gaye ortasında makul bir istikrar gözetmediği, bu haliyle ölçülü ve orantılı olmadığı; fakat, okul değiştirme cezasını gerektiren fiil ve davranışların niteliği ve yükü dikkate alındığında, emel ve araç ortasındaki makul istikrarın kurulduğu kanaatine ulaşıldığı, bu prestijle; fertlerin, eğitimleri müddetince, ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda çeşitli programlara yahut okullara yöneltilerek yetiştirilecekleri, Ulusal eğitim sisteminin, her bakımdan, bu yöneltmeyi gerçekleştirecek biçimde düzenleneceği, yöneltmede ve muvaffakiyetin ölçülmesinde rehberlik hizmetlerinden ve objektif ölçme ve kıymetlendirme metotlarından yararlanılacağı kuralı karşısında; “kınama yaptırımı” alan öğrenciye o eğitim ve öğretim yılı içinde teşekkür ve takdir dokümanı verilmeyeceği yolundaki dava konusu Yönetmeliğin “Yaptırım takdirinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 56. unsurunun 10. fıkrasının “Kınama” yaptırımı istikametinden ölçülülük unsuruna karşıt olduğu,
10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4. unsurunun 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan “tam zamanlı” ibaresi, “Etkinlik, ders, etüt ve dinlenme süreleri” başlıklı 6. hususunun 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “ellişer ve aralıksız” ibareleri, “Devam, devamsızlığın izlenmesi, müsaade verme” başlıklı 18. unsurunun 3. fıkrasının (b) bendinde yer alan “ders öğretmeni” ibaresi, “Öğretmenlerin nöbet görevi” başlıklı 44. hususuna eklenen 12. fıkrası, “Belletici ve nöbetçi belletici öğretmen görevlendirmesi” başlıklı 46. hususunun 1. fıkrası, “Okul öncesi eğitimde eğitime erişim modelleri” başlıklı 82. hususunun 1. fıkrasında yer alan “yaz eğitimi ve gibisi esnek” ibaresi ile tıpkı fıkrada yer alan “yaz aylarında” ibaresi, “İfadelerin alınması, delillerin toplanması ve kararların yazılması başlıklı 60. hususunun 1. fıkrası istikametinden;
Anılan düzenlemelerde hukuka terslik bulunmadığı, gerekçesiyle 10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Rehberlik hizmetleri ve toplumsal etkinlikler” başlıklı 9. hususunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müşavere hizmetlerine yer verilmemesi tarafındaki eksik düzenlemenin ve “Yaptırım takdirinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 56. unsurunun 10. fıkrasının “kınama yaptırımı” istikametinden iptaline, öteki kısımların iptali istemi tarafından davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN TEZLERİ:
Davalı yönetim tarafından, idari süreçlerin tesis edildikleri tarihteki tüzel duruma nazaran yargılama yapılması gerektiği belirtilerek eksik düzenleme tarafından verilen iptal kararının ve “takdir/teşekkür” evraklarının içeriklerinden okul içinde ve dışındaki davranışların da dikkate alınması gerektiğinin anlaşıldığı, bu evraklar birer yaptırım olmadığından ölçülülük prensibinin uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilerek 56. hususun 10.fıkrasının “kınama yaptırımı” istikametinden iptaline ait kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:
Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ .’NUN KANISI:
Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Yargıcının açıklamaları dinlendikten ve evraktaki dokümanlar incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Üyeler ., . ve .’in, “dava konusu düzenlemeye karşı, … Sendikasının, fakat, hükmî kişiliğinden kaynaklanan genel hak ve fiil ehliyetine dayanarak menfaatinin ihlal edilmesi, üyelerinin ortak çıkarlarının etkilemesi ya da dava konusu düzenlemeye dayanılarak üyelerinden birinin menfaatini ihlal eden bir süreç tesisi ve tüzel yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyesini temsil ederek dava açmasının mümkün olduğu, bu şartların bakılan davada gerçekleşmediği, dava konusu düzenlemenin davacı Sendikanın menfaatini etkilemediği, bu nedenle somut uyuşmazlık tarafından davacının ehliyetinin bulunmadığı” yolundaki oylarına karşılık, davacı Sendikanın dava açma ehliyetinin bulunduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin aslına geçildi;
İNCELEME VE MÜNASEBET:
İLGİLİ MEVZUAT:
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 2. unsurunda,
“Türk Ulusal Eğitiminin genel emeli, Türk Milletinin bütün fertlerini,
1. Atatürk inkılap ve prensiplerine ve Anayasada tabirini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin ulusal, ahlaki, insani, manevi ve kültürel bedellerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve sürekli yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel prensiplere dayanan demokratik, laik ve toplumsal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı vazife ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;
2. Vücut, zihin, ahlak, ruh ve his bakımlarından istikrarlı ve sağlıklı biçimde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse bedel veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapan, yaratıcı ve verimli şahıslar olarak yetiştirmek;
3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, marifet, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini keyifli kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak;
Böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve memnunluğunu artırmak; öte yandan ulusal birlik ve bütünlük içinde iktisadi, toplumsal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapan, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır.” düzenlemesine,
6. unsurunda,
“Fertler, eğitimleri mühletince, ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda çeşitli programlara yahut okullara yöneltilerek yetiştirilirler.
Milli eğitim sistemi, her bakımdan, bu yöneltmeyi gerçekleştirecek biçimde düzenlenir. Bu emelle, ortaöğretim kurumlarına, eğitim programlarının maksatlarına uygun düşecek halde hazırlık sınıfları konulabilir.
Yöneltmede ve muvaffakiyetin ölçülmesinde rehberlik hizmetlerinden ve objektif ölçme ve kıymetlendirme metotlarından yararlanılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Ölçme ve değerlendirmenin genel esasları” başlıklı 20. hususunda; “(1) İlköğretim kurumlarında öğrenci muvaffakiyetinin ölçme ve değerlendirilmesinde aşağıdaki asıllar gözetilir;
a) Ders yılı, ölçme ve kıymetlendirme bakımından birbirini tamamlayan iki devirden oluşur.
b) Muvaffakiyetin ölçülmesi ve değerlendirilmesinde öğretim programlarında belirtilen gayeler ile kazanımlar temel alınır. Ölçülecek kazanımın özelliğine nazaran ilgili dersin öğretim programında yer alan ölçme ve kıymetlendirme temellerine uyulur.
c) (Değişik ibare:RG-10/7/2019-30827) Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrenciler için; Kişiselleştirilmiş Eğitim Programı Geliştirme Ünitesi tarafından kişiselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlanır ve bu öğrencilerin muvaffakiyetleri, bu programda yer alan maksatlara nazaran kıymetlendirilir.
(2) İlkokul 1, 2 ve 3 üncü sınıflarda öğrencilerin başarısı; gelişim seviyeleri dikkate alınarak öğretmen rehberliğinde gerçekleştirilen ders aktifliklerine iştirakleri ile öğretim programlarında belirtilen ölçme ve kıymetlendirme unsurlarına nazaran tespit edilir. Karnede “çok iyi”, “iyi” ve “geliştirilmeli” biçiminde gösterilir.
(3) İlkokul 4 üncü sınıfta öğrenci başarısı; imtihanlar ile ders aktifliklerine iştirak çalışmalarından alınan puanlara nazaran kıymetlendirilir.
(4) Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında öğrencilerin başarısı; imtihanlar, ders aktifliklerine iştirak ve varsa proje çalışmalarından alınan puanlara nazaran kıymetlendirilir.” kararı; “Ödüller ve mükafatların verilmesi” başlıklı 53. hususunda; “(1) İlkokul 4 üncü sınıf ile ortaokul ve imam-hatip ortaokullarının bütün sınıflarında puan ortalaması Türkçe dersinden 55.00, başka derslerin her birinden 45.00 puandan aşağı olmamak kaidesi ile tüm derslerin devir yüklü puan ortalaması 70.00-84.99 olanlar “Teşekkür” EK-6, 85.00 puan ve üst olanlar “Takdir” EK-7 dokümanı ile ödüllendirilir.
(2) İlköğretim kurumlarının tüm sınıflarında derslerindeki muvaffakiyet durumuna bakılmaksızın;
a) Ulusal ve memleketler arası yarışlara katılarak birinci beş dereceye giren,
b) (Değişik:RG-10/7/2019-30827) Toplumsal etkinlikler kapsamında üstün muvaffakiyet gösteren öğrenciler 8/6/2017 tarihli ve 30090 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinin ilgili kararlarına nazaran kıymetlendirilir.
c) (Mülga:RG-10/7/2019-30827)
ç) (Mülga:RG-10/7/2019-30827)
(3)(Değişik:RG-10/7/2019-30827) Teşekkür ve Takdir Dokümanıyla ödüllendirilenlerin evrakları, sınıf yahut şube rehber öğretmeni tarafından karne ile birlikte öğrencilere verilir.” kararı yer almaktadır.
HUKUKİ KIYMETLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin sonuncu kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Yordamı Kanunu’nun 49. unsurunda yer alan;
“a) Misyon ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka ters karar verilmesi,
c) Tarz kararlarının uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte yanılgı yahut eksikliklerin bulunması” sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Dayandığı hukukî nedenler ve münasebeti üstte açıklanan Danıştay Sekizinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulu kararının, dava konusu Yönetmeliğin “Rehberlik hizmetleri ve toplumsal etkinlikler” başlıklı 9. unsurunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müracaat hizmetlerine yer verilmemesi istikametindeki eksik düzenlemenin iptaline ait kısmı, tıpkı münasebet ile Heyetimizce da uygun bulunmuş olup davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen savlar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Danıştay Sekizinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulu kararının, dava konusu Yönetmeliğin 56. hususunun 10. fıkrasının “kınama yaptırımı” tarafından iptaline ait kısmına yönelik davalı yönetimin temyiz istemine gelince;
Dava konusu Yönetmeliğin “Yaptırım takdirinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 56. unsurunun 10. fıkrasında; “Kınama ve okul değiştirme yaptırımlarından birini alan öğrenciye o eğitim ve öğretim yılı içinde teşekkür ve takdir evrakı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yönetmelik eki takdir ve teşekkür evrakları içeriğinde; bu evrakların, öğrencinin okul içinde ve dışında, arkadaşlarına ve etrafına örnek olacak davranışları ile derslerindeki çaba ve muvaffakiyetinden ötürü verilecekleri ibarelerine yer verilmiş, “Yaptırım gerektiren davranışlar” başlıklı 55. hususunda ise öğrencinin muvaffakiyetinin belgelendirilmesine yönelik olarak düzenlenen takdir ve teşekkür dokümanlarının verilmesine mani teşkil eden “kınama yaptırımını gerektiren davranışları” tahdidi olarak düzenlenmiştir.
Buna nazaran, yöneticilere, öğretmenlere, görevlilere ve arkadaşlarına kaba ve saygısız davranmak, okulun kurallarını dikkate almayarak kuralları ve ders ortamını bozmak, ders ve ders dışı aktifliklerin yapılmasını engellemek, okul idaresini yanlış bilgilendirmek, palavra söylemeyi alışkanlık haline getirmek, okulda bulunduğu halde merasimlere özürsüz olarak katılmamak ve merasimlerde uygun olmayan davranışlarda bulunmak, okulda ya da okul dışında sigara içmek, resmi evrakta değişiklik yapmak, okulda hengame etmek, bilişim araçları ya da toplumsal medya kanalıyla kişilik haklarını ihlal edecek formda müsaadesiz ses ya da imaj kaydetmek yahut yayınlamak, oburunun malını haberi olmadan almak, okulun ve öğrencilerin eşya, araç ve gerecine kasıtlı olarak ziyan vermek, kılık ve kıyafetle ilgili kurallara uymamakta ısrar etmek, okul ile ilgili yer ve malzemeyi müsaadesiz ve eğitimin maksatları dışında kullanmak, yatılı bölge ortaokullarında, izinsiz olarak okulu terk etmek ve gece dışarıda kalmak, imtihanda kopya çekmek yahut kopya vermek, kınama yaptırımını gerektiren davranışlar olarak belirlenmiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu uyarınca, Türk Ulusal Eğitiminin genel hedeflerinden biri de, Türk Milletinin bütün fertlerini, vücut, zihin, ahlak, ruh ve his bakımlarından istikrarlı ve sağlıklı formda gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse paha veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapan, yaratıcı ve verimli bireyler olarak yetiştirmektir.
Bu prestijle; teşekkür ve takdir evrakı verilmesinde, öğrencinin akademik muvaffakiyetinin yanı sıra dava konusu düzenleme ile yaptırıma tabi tutulan olumsuz tavır ve davranışların da değerlendirmeye tabi tutulması, bu maksadın gerçekleştirilmesi bakımından kıymet arz edecektir.
Ancak; okul sonları içinde yahut eğitim öğretim faaliyeti çerçevesinde öğrencilerden beklenen insani ve toplumsal kazanımlar bağlamında, yaptırıma bağlanan fiillerin yükü ve niteliğinin irdelenmesi gerekmektedir.
Hukuk devletinin ögelerinden olan “ölçülülük ilkesi” uyarınca Devlet, kural ihlali nedeniyle öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen gaye ortasında makul bir istikrar kurmak zorundadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, okul hudutları içinde yahut eğitim öğretim faaliyeti çerçevesinde öğrencilerden beklenen insani ve toplumsal kazanımlar bağlamında, “kınama cezası” gerektiren fiil ve davranışların niteliği ve tartısı dikkate alındığında, emel ve araç ortasındaki makul istikrarın kurulduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Bu durumda, takdir ve teşekkür dokümanlarının, öğrencilerin eğitim-öğretim periyodu içinde gerek akademik gerekse toplumsal taraftan gösterdikleri üstün muvaffakiyet ve uğraşın ödüllendirilmesi maksadıyla verildiği göz önünde bulundurulduğunda, bir öğrencinin kınama yaptırımı almasının ve münasebetiyle bu yaptırıma sebep olan fiil ve davranışları sergilemiş olmasının, takdir ve teşekkür evrakı verilmesinin önünde bir mani olarak belirlenmesine ait dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına, ölçülülük prensibine, kamu faydası ve hizmet gereklerine terslik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı yönetimin temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Danıştay Sekizinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun temyize bahis 29/11/2022 tarih ve E:2020/1666, K:2022/6910 sayılı kararının, dava konusu Yönetmeliğin 9. hususunun başlığında ve içeriğinde ruhsal istişare hizmetlerine yer verilmemesi istikametindeki eksik düzenlemenin iptaline ait kısmının ONANMASINA, 56. hususunun 10. fıkrasının “kınama yaptırımı” istikametinden iptaline ait kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım istikametinden yine bir karar verilmek üzere belgenin Danıştay Sekizinci Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 23/12/2024 tarihinde metotta ve asılda oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- 10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 9. hususunun başlığında ve içeriğinde ruhsal müracaat hizmetlerine yer verilmemesi istikametindeki eksik düzenleme tarafından;
Davalı idarece dava konusu düzenlemenin sebep ögesi olarak gösterilen; 10/11/2017 tarih ve 30236 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin, karar tarihi prestijiyle yürürlükten kaldırıldığı görülmekte ise de; dava konusu değişiklik tarihi prestijiyle anılan Yönetmeliğin yürürlükte olduğu, dava devam ederken Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılmış olmasının, dava konusu süreci sebep ögesi istikametinden sakatlamayacağı; gerçekten, düzenleyici süreçlerin yürürlüğe girdiği tarihten sonra hukuksal sonuç doğuracağı açıktır.
Bu prestijle; Ulusal Eğitim mevzuatının uyumlulaştırılması kapsamında tesis edilen dava konusu düzenleyici sürecin yürürlüğe girdiği tarih prestijiyle dayandığı sebep ögesinin yürürlükte olduğu, bu haliyle süreçte hukuka terslik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenle, dava konusu düzenlemenin iptali yolundaki Müşterek Heyet kararının bozulması gerektiği oyu ile onama kararına katılmıyoruz.
KARŞI OY
XX- 10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Yaptırım takdirinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 56. unsurunun 10. fıkrası istikametinden;
Temyiz edilen kararla ilgili belgenin incelenmesinden; Danıştay Sekizinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunca verilen kararın, dava konusu Yönetmeliğin 56. unsurunun 10. fıkrasının “kınama yaptırımı” tarafından iptaline ait kısmının adap ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı yönetimin anılan kısma yönelik temyiz isteminin reddi ile temyize husus kararın bu kısmının onanması gerektiği oyuyla, bozma kararına katılmıyoruz.
