Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Çukurova Üniversitesi Adana Meslek Yüksekokulu Öğretim Vazifelisi alımında “Uzaktan eğitim konusunda en az 2 (iki) yıl deneyim sahibi olmak” kaidesi aranmıştır.
İlgili üniversite tarafından atanan adayın yine atanma sürecinde yapılan kıymetlendirme sonucunda; ilanda aranan koşulların şahsa mahsus kurallar içerdiği gerekçesiyle öğretim görevlisinin misyon müddeti uzatılmayarak ilişiği kesilmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan değerlendirmede; “Uzaktan eğitim konusunda en az 2 (iki) yıl deneyim sahibi olmak” koşulunun bilimsel, objektif denetlenebilir nitelikte olmayan, bireye has, adayı tanımlayan biçimde olduğu, davacının uzaktan eğitim deneyiminin 2 (iki) yıldan az olduğu için ilanda belirtilen niteliğe sahip olmadığı gerekçesiyle yapılan atama sürecini her vakit geri alabileceği gerekçesiyle ilişik kesme sürecini hukuka uygun bulmuştur.
Danıştay Sekizinci Dairesi ise, öğretim vazifelilerinin, yükseköğretim kurumlarında okutulan dersleri vermek, uygulama yapmak yahut yaptırmakla yükümlü akademik işçi olduğu dikkate alındığında; takımın ilan edildiği alanda ders vermek maksadıyla yapılacak öğretim vazifelisi atamasında uzaktan eğitim uygulamalarında deneyim aranmasının hizmetin gereği olduğu, akademik ve bilimsel kaliteyi artırma, öğrencilere sunulan eğitim hizmetinin niteliğini geliştirme emeli taşıdığı, kuralın, kişiyi tanım eder niteliği haiz olmadığına hükmetmiştir.
Bu kapsamda, atanan adayın iki yıllık deneyim mühletini taşıyıp taşımadığı istikametinde bir kıymetlendirme yaparak karar verilmesine hükmedilmiş ve sürecin iptaline karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Temel No : 2023/326
Karar No : 2025/3818
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :… Bölge Yönetim Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çukurova Üniversitesi Adana Meslek Yüksekokulunda öğretim vazifelisi olarak misyon yapan davacının, misyon mühletinin uzatılmasına ait sürecin iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı sürecin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Yönetim Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Meslek Yüksekokulu … Ana Bilim Kolu Öğretim Vazifelisi takım unvanına ait 21/07/2020 tarihli ilanda, “Uzaktan eğitim konusunda en az 2 (iki) yıl deneyim sahibi olmak” halinde bilimsel, objektif denetlenebilir nitelikte olmayan, şahsa mahsus, adayı tanımlayan kaidelere yer verildiği, davacının uzaktan eğitim deneyiminin 2 (iki) yıldan az olduğu için ilanda belirtilen niteliğe sahip olmadığı, bu durumun idarece yapılan soruşturma sonucunda tespit edildiği, bu kapsamda yönetimlerce yapılacak iş ve süreçlerde mevzuat kararlarının uygulanmasında açık yanlışa düşülmesi ya da mevzuat kararları ile hudutları çizilen türel durumlarda, mevzuat kararlarında öngörülenin dışına çıkılması halinde ilgililer lehine tesis edilen hukuka muhalif süreçlerin yönetimlerce her vakit geri alınabileceği yahut iptal edilebileceği, lehine süreç tesis edilen şahıslar açısından da kelam konusu süreçler ile doğan sonuçların kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceği dikkate alındığında dava konusu süreçte hukuka terslik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Yönetim Mahkemesi kararının özeti: İstinaf müracaatına bahis kararın hukuka ve tarza uygun olduğu ileri sürülen savların kelam konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Yordamı Kanunu’nun 45. hususunun 3. fıkrası uyarınca istinaf müracaatının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN ARGÜMANLARI : Davacı tarafından, temyize husus kararın hukuka alışılmamış olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı yönetim tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …’IN FİKRİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Yönetim Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Yargıcının açıklamaları dinlendikten ve belgedeki evraklar incelendikten sonra evrak tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıyeten bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE MÜNASEBET:
MADDİ OLAY :
Davacının, … Üniversitesi … Meslek Yüksekokulu …Ana Bilim Kolu Öğretim Vazifelisi takımına 17/08/2020 tarihli süreç ile bir (1) yıl mühletle atandığı, 25/02/2021 tarihli şikayet dilekçesi üzerine anılan takıma atama sürecine dair soruşturma başlatıldığı, bir yıllık mühletin dolacak olması nedeniyle 20/09/2021 tarihli Rektörlük süreciyle 06/10/2021 tarihinden itibaren iki (2) yıl müddetle atamasının yenilenmesine karar verildiği, 24/09/2021 teslim tarihli soruşturma raporunda belirtilen görüş doğrultusunda Çukurova Üniversitesi Rektörlüğünün … tarih ve … sayılı süreci ile davacının, misyon mühletinin uzatılmasına ait sürecin iptal edildiği, anılan sürecin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3. unsurunun (n) bendinde; “Öğretim Vazifelisi: Yükseköğretim kurumlarında okutulan dersleri vermek, uygulama yapmak yahut yaptırmakla yüküm olan öğretim elemanıdır.” kararı ve “Öğretim görevlileri” başlıklı 31. unsurunda; “Öğretim vazifelileri; üniversitelerde ve bağlı ünitelerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler yahut rastgele bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen mevzularının eğitim – öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve yapıtları ile tananmış şahıslar, vadeli yahut ders saati fiyatı ile görevlendirilebilirler.(Ek cümle: 15.04.2020 – 7243/3. md.) Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarına başvuracak olanlar hariç olmak üzere öğretim vazifelisi takımına başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak koşulu aranır. Öğretim vazifelileri, ilgili idare şuralarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı kısımlarda bölüm liderlerinin teklifleri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, araştırma vazifelisi ve öğretim vazifelisi takımlarına atanabilirler yahut takım koşulu aranmaksızın ders saati fiyatı yahut kontratlı olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi takımlarına öğretim vazifelileri en çok iki yıl mühlet ile atanabilirler; bu mühlet sonunda işgal ettikleri takıma başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve misyonlarına devamda fayda görüldüğü takdirde birebir metotla tekrar atanabilirler. Atanma müddeti sonunda misyonları zaten sona erer. Bunların yine atanmaları mümkündür. Bu takdirde birinci atama yolu uygulanır. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde daima olarak öğretim vazifelisi atanabilir.” kararı yer almaktadır.
09/11/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Takımlarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi İmtihan ile Giriş İmtihanlarına Ait Yöntem ve Asıllar Hakkında Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1. hususunda; “Bu Yönetmeliğin emeli, öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı takımlarına yapılacak atamalarda uygulanacak merkezi imtihan ve giriş imtihanlarına ait yol ve asıllarla bu imtihanlara girecek adaylarda aranacak kuralları belirlemektir.” kararı; “Kapsam” başlıklı 2. unsurunun birinci fıkrasında; “Bu Yönetmelik, devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim vazifelisi ve araştırma vazifelisi takımlarına yapılacak atamaları kapsar.” kararı; “Genel şartlar” başlıklı 6. unsurunun beşinci fıkrasında; “Yükseköğretim kurumları, bu Yönetmeliğe tabi öğretim elemanı takım ilanlarında lisans yahut lisansüstü mezuniyet alanları ile ilan edilen alana ilişkin bilimsel, objektif ve denetlenebilir şartlar dışında makul bir adayı tanımlayan özel kaideler koyamazlar.” kararı ve tıpkı hususun altıncı fıkrasında; “İlanlarda, alanında deneyim sahibi olmak koşulunun, hangi tahsil seviyesinden sonrasına ilişkin olduğu, makul bir adayı tanımlamayacak formda belirtilir.” kararı yer almaktadır.
HUKUKİ KIYMETLENDİRME:
Hukuk devleti unsuru ile yönetimlerin ve şahısların muhakkak kurallar çerçevesinde hareket etmelerini amaçlanmıştır. Toplumsal hukuk devletlerinde bu düzeneğin işleyişini sağlamaya yönelik olarak; asli ögelerin başında Anayasa yer almaktadır.
Anayasal ve yasal unsurlarla bağlı yasal yönetimin varlığı ise; yönetimlerin yargısal faaliyet ile yasal hudutlar içerisinde hareket etmesinin sağlanması ve yönetimlerin hareket alanlarının hukukî sonlarının çizilmesiyle mümkündür. O halde yönetimlerin süreç ve hareketlerinin yargı kontrolüne tabi olması da hukuk devleti prensibinin tabi sonucudur.
Kamu faydası kavramı, tüm devlet organlarının süreç ve hareketlerinin genel nitelikteki emelini ve birebir vakitte nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup; bu kavram genel bir tabirle ferdi, özel çıkarlardan başka ve bunlara üstün olan toplumsal faydası söz etmektedir.
Yönetimler, kanunlarla kendilerine verilen misyon, yetki ve sorumluluklar çerçevesinde, sundukları kamu hizmetinin ifasına yönelik olarak, kamu hizmetinin tesirli ve verimli bir biçimde yürütülmesi, kamu faydasının daha somut bir biçimde ortaya konulması için hizmet gerekleri doğrultusunda -ilgili kanununda bağlı yetki içinde bulunduğunun belirtilmemesi halinde- birden çok seçenekten birisini tercihte takdir yetkisiyle donatılmışlardır.
Üstte yer alan kararlardan de anlaşıldığı üzere; yönetimin, takdir yetkisi kapsamında ilan edilen rastgele bir takıma başvuran ve değerlendirmesi sonucunda ataması olumlu görülen adaylar ortasından kelam konusu takım için en uygun adayın tercihi konusunda maddelerin tanıdığı hürü çerçevesinde tercihte bulunabileceği açıktır.
Anılan takdir yetkisinin, öncelikle ilgili mevzuatta belirlenen sonlar çerçevesinde, 2547 sayılı Kanun’un öngördüğü maksatlar doğrultusunda, objektif kriterlere dayanılarak ve bu suretle hukuka uygun olarak -yargısal kontrolüne imkan verecek şekilde- kullanılması gerekmektedir.
Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Takımlarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi İmtihan ile Giriş İmtihanlarına Ait Yol ve Asıllar Hakkında Yönetmelik gereği, yükseköğretim kurumları tarafından, takım ilanlarında muhakkak bir adayı tanımlamayacak biçimde, “alanında deneyim sahibi olmak şartının” aranmasının mümkün olduğu, özel koşulun ilan edilen alana ilişkin bilimsel, objektif ve denetlenebilir nitelik taşıması gerektiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın tahlili için, davacının uzatma onayının iptaline ait sürece münasebet olarak birinci atama süreci için davacının özel kaidesi sağlamadığı münasebet gösterildiğinden, Çukurova Üniversitesi Adana Meslek Yüksekokulu …Ana Bilim Kolu Öğretim Vazifelisi takımı için ilanda yer alan; “Uzaktan eğitim konusunda en az 2 (iki) yıl deneyim sahibi olmak” koşulunun, bilimsel kaliteyi artırmak gayesi taşıyıp taşımadığı, objektif ve denetlenebilir nitelikte olup olmadığının açıklığa kavuşturulması değer arz etmektedir.
Öğretim vazifelilerinin, yükseköğretim kurumlarında okutulan dersleri vermek, uygulama yapmak yahut yaptırmakla yükümlü akademik işçi olduğu dikkate alındığında; davalı idarece, takımın ilan edildiği alanda ders vermek maksadıyla yapılacak öğretim vazifelisi atamasında uzaktan eğitim uygulamalarında deneyim aranmasının hizmet gereği olduğu, akademik ve bilimsel kaliteyi artırma, öğrencilere sunulan eğitim hizmetinin niteliğini geliştirme gayesi taşıdığı, koşulun, kişiyi tanım eder niteliği haiz olmadığı anlaşılmıştır.
Çünkü; ilan edilen takıma ait alanda aranan minimum deneyim kuralını sağlayan ve bunu belgeleyen her adayın müracaat yapabileceği, başka şartların da sağlanması halinde değerlendirmeye alınabileceği açıktır.
Öte yandan; 11/03/2020 tarihinde global salgın olarak tanımlanan COVID-19 salgını nedeniyle Ulusal Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca, Sıhhat Bakanlığı bünyesinde kurulan Bilim Şurasının tavsiye önlemleri doğrultusunda, Bakanlığa bağlı tüm resmi/özel okullarda ve yükseköğretim kurumlarında 16 Mart 2020- 19 Haziran 2020 tarihleri ortasında yüz yüze eğitime orta verilerek uzaktan eğitim uygulamasına geçildiği, 2021-2021 eğitim öğretim devrinin başlamasını müteakip gerek birinci devirde gerekse ikinci devirde Bilim Konseyi’nin tavsiye önlemleri doğrultusunda belirli aralıklarla uzaktan eğitim uygulamalarına tekrar devam edildiği dikkate alındığında; 21/07/2020 tarihli Adana Meslek Yüksekokulu …Anabilim Kolu Öğretim Vazifelisi alım ilanında “Uzaktan eğitim konusunda en az 2 (iki) yıl deneyim sahibi olmak” kuralına yer verilmesi, ilan tarihi prestijiyle mevcut şartların da bir gereğidir.
Buraya kadar yapılan açıklamalar ışığında; “Uzaktan eğitim konusunda en az 2 (iki) yıl deneyim sahibi olmak” kuralının, kamu faydası ve hizmet gereği doğrultusunda belirlendiği, bilimsel kaliteyi artırma emeline yönelik olduğu, objektif ve denetlenebilir nitelik taşıdığı anlaşıldığından, davacının bu koşulu sağlayıp sağlamadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Olayda; Adana Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Daire Başkanlığının … tarih ve E. … sayılı sürecinde davacının 2017 yılından itibaren belediyenin sanal eğitim ve uzaktan eğitim faaliyetlerinde vazife aldığı tabir edilmiştir. Yeniden birebir ünitenin … tarih ve E… sayılı sürecinde ise; Belediye bünyesinde sanal eğitim ve uzaktan eğitim faaliyetlerine 2019 yılı Aralık ayından başlandığı ve bu devirden itibaren devam edildiği açıklamalarına yer verilmiştir. Hasebiyle; evrakta yer alan bilgi ve dokümanların incelenmesinden davacının uzaktan eğitim konusunda deneyiminin bulunup bulunmadığı konusunda tereddüt oluştuğundan; Mahkemece anılan tereddütün giderilmesine yönelik olarak verilecek Orta Kararı üzerine Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığınca mevzuya ait evraka sunulacak bütün bilgi ve evrakın incelenmesi ve kıymetlendirilmesi suretiyle uyuşmazlıkta yine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu prestijle; eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf müracaatın reddine ait Bölge Yönetim Mahkemesi kararında hukuksal isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. hususuna uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge Yönetim Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yine bir karar verilmek üzere evrakın üstte belirtilen Bölge Yönetim Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 17/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
X- Bölge Yönetim Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Adabı Kanununun 49. unsurunun 1. fıkrasında yazılı nedenlerden birinin bulunmasına bağlıdır.
Bölge Yönetim Mahkemesince verilen karar ve dayandığı münasebet tarz ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.
