Fiyatlı öğretmenlikte vazife yapılan haftalık çalışma müddeti nasıl hesaplanır?

Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 21/04/2026 tarih ve 2026/6724-S.26.9354 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde İlköğretim Okulu, Halk Eğitim

Müdürlüğü, İlköğretim Okulu ve Akçakoca İlköğretim Okulunda fiyatlı öğretmenlik

yapmasına karşın anılan devirlerde sigorta priminin 30 günden eksik bildirildiğini, müracaat konusu hakkında Kamu Denetçiliği Kurumunun: ” .sınıf öğretmenliği için haftada 12 saat ve üzeri, branş öğretmenliği için haftada 10 saat ve üzeri vazife yapılan periyotların tam vadeli çalışma olarak kabul edilerek prim ödeme gün sayısının 30 gün üzerinden hesaplanması gerektiği yönünde.” Tavsiye Kararı olduğunu, kelam konusu hizmetinin 30 gün üzerinden bildirilmesinin Başöğretmenlik için aranan hizmet hesabını da etkileyeceğini belirterek anılan devirde 14- 16 gün olarak bildirilen hizmet günlerinin 30 gün üzerinden bildirilmesini talep etmektedir.

II. YÖNETİMİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından gönderilen sayılı ve 31.07.2025 tarihli yazı ve eklerinde kimi gönderilerin resmi yahut hafta sonu tatili olup olmadığına bakılmaksızın acil olduğu durumlarda dağıtımın gecikmeksizin yapılması gerektiği, 7201 sayılı Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ve Tebligat İşletme Prosedüründe gerektiğinde resmi tatil ve isimli tatil günlerinde de çalışması gerekebileceğine ait düzenleme olduğu, tekrar tıpkı prosedürde “Hızlı Tebligat Dağıtım/ Teslim İşlemleri ve Süreler başlıklı 6.28 üçüncü fıkrasında “Hızlı Tebligat servisinde hafta içi 08.00 – 20.00, cumartesi günlerinde 08.00 – 17.00 saatleri arasında mesai uygulanır. Pazar, bayram ve başka tatil günlerindeki mesai uygulaması merkez teşkilatınca belirlenir.” Hükmünün olduğu, ilgilinin Mart, Nisan, Mayıs 2025 devirlerinde cumartesi günleri fiyat seviyesi farkı ödenerek cumartesi günü çalıştığı, Haziran 2025 periyodunda de isteği dahilinde cumartesi çalışmasına katılmadığı, Posta ve Kargo Operasyonları Daire Başkanlığının Personelin Haftanın 6. İş Günü Çalışması HK yazıya istinaden evvel maaş farkı alarak haftanın 6. İş günü çalışmak isteyenlerin görevlendirilmesi gerektiği lakin bu sayının az olduğu görüldüğü için nöbetleşe çalışma yolunun belirlenmesi gerektiği talimatı üzerine uygulamanın bu formda yapılmaya devam edildiği belirtilmiştir.

V. KIYMETLENDİRME VE GEREKÇE

21. 657 sayılı Kanunun 4/A ve 86 ncı maddesi kapsamında istihdam edilen öğretmenler toplumsal güvenlik yönünden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) maddesi kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar. 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında kontratlı işçi statüsünde istihdam edilen öğretmenler ise 5510 sayılı

Kanunun 4/1-(a) maddesi kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar. Kelam konusu üç istihdam biçiminde de prim ödeme gün sayıları aylık 30 gün üzerinden bildirilmektedir.

22. 657 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi kapsamında fiyat karşılığı ders misyonu verilen öğretmenler hakkında ise 5510 sayılı Kanunun “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4 üncü maddesi uyarınca tıpkı maddenin (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan hizmet akdi ile bir yahut birden fazla patron tarafından çalıştırılanlar hakkındaki kararlar uygulanmaktadır. Anılan Kanunun “Prime temel kazançlar” başlıklı 80 inci

maddesinde, sigortalıların günlük çıkarlarının hesabında temel tutulan gün sayılarının, birebir vakitte, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterdiği; fakat, patron ve sigortalı arasında kısmi periyodik hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün kimi saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat

karşılığında fiyat alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısının, ay içindeki toplam çalışma saati mühletinin 4857 sayılı İş Kanununa nazaran belirlenen haftalık çalışma mühletine nazaran hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunacağı kararına yer verilmektedir. Yönetim tarafından prim ödeme gün

sayısının bu kararlar çerçevesinde hesaplandığı görülmektedir.

23. Belirtmek gerekir ki fiyatla ek ders vazifesi verilen öğretmenlere benzeri formda ders misyonu verilmek suretiyle Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda uzman ve usta öğretici statüsünde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayısı da tıpkı halde hesaplanırken 31/07/2008 tarihinde 5797 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna eklenen kararla birlikte kelam konusu hesaplama yönteminin değiştiği, bu çerçevede uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders fiyatı toplam fiyatının, prime temel günlük yarar alt sonuna bölünmesi sonucu bulunacağının karar altına alındığı görülmektedir. Madde münasebetinde, prim ödeme gün sayısının ders saati sayısının 7.5’e bölünmesi suretiyle hesaplanması yolunun geçerli olduğu durumda, sigortalı ayda 160 saat derse girse dahi 21 gün hizmet kazanabildiği, bu uygulamanın mağduriyetlere sebep olduğu vurgulanmaktadır. Birebir biçimde fiyat karşılığı ders misyonu verilmek suretiyle tam müddetli çalışan öğretmenlerin de tıpkı mağduriyeti yaşadığı anlaşılmaktadır.

24. Başvuranın ay içerisinde günün kimi saatlerinde çalıştığı ve çalıştığı saat karşılığında fiyat aldığı görülmektedir. Başvuranın 4857 sayılı Kanun kapsamında yer almadığı açık olmakla birlikte 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde başvurana birebir maddenin (a) bendine nazaran sigortalı sayılanlara ait kararların uygulanacağının düzenlendiği, anılan Kanunun 80 inci maddesine nazaran de prim ödeme gün sayısının belirlenebilmesi için tıpkı vakitte çalışmanın tam vakitli mı yoksa kısmi vakitli mı olduğunun tespit edilmesi gerektiği, bu sebeple yalnızca çalışma müddetinin hesaplanması yönünden 4857 sayılı Kanunun ilgili kararlarının dikkate alınması gerektiği görülmektedir.

25. 4857 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine nazaran, mukavelenin kısmi süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilebilmesi, emekçinin olağan haftalık çalışma mühletinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal emekçiye nazaran kıymetli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda mümkün olabilecektir. Kelam konusu ölçünün ne olacağına ait olarak İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinde düzenleme yapıldığı görülmektedir.

Buna nazaran, kısmi müddetli çalışma, işyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışmadır.

29. Bu bağlamda hem başvuranın MEBBİS kayıtları hem de Sigortalılık Tescil ve Hizmet Kaydı Belgesindeki tarihlerin uyuşması başvuranın bahsedilen tarihlerde ismi geçen okullarda fiyatlı öğretmenlik yaptığına karine teşkil etmekle birlikte başvuranın branş ve haftalık ders saati sayısı yönetimden temin edilen bilgi ve evraklardan anlaşılamamıştır. Bu sebeple, başvuranın ilgili devirlerdeki çalışmasının; fiyatlı öğretmen olarak görev yaptığı müddetlerde sınıf öğretmeni olarak vazife yaptığı müddetler için haftalık çalışma mühleti 12 saatten az ise kısmi müddetli çalışma, 12 saat ve üzerinde ise tam vadeli çalışma; branş öğretmeni

olarak misyon yaptığı mühletler için haftalık çalışma müddeti 10 saatten az ise kısmi periyodik çalışma, 10 saat ve üzerinde ise tam vadeli çalışma olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

VII. KARAR

-Açıklanan münasebetlerle; BAŞVURUNUN KABULÜNE,

-Başvuranın yapmış olduğu fiyatlı öğretmenlik vazifelerinin tespiti yapılmak suretiyle sınıf öğretmeni olarak misyon yaptığı devirler için haftalık 12 ders saati ve üzerinde, branş öğretmeni olarak misyon yaptığı periyotlar için ise haftalık 10 ders saati ve üzerinde hizmette bulunduğu aylara ait prim ödeme gün sayısının tam müddetli çalışmaya nazaran hesaplanarak bildirilmesi ve bu bildirim üzerine gerekli süreçlerin yapılması konusunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

-6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; ilgili yönetimler tarafından bu karar üzerine tesis edilecek sürecin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zarurî olduğuna,

-Kararın BAŞVURAN ile MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,

-Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Bu bilgiler haricinde tüzel münasebetler ve mevzuat yönünden mevzuyu ayrıntılı olarak inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 21/04/2026 tarih ve 2026/6724-S.26.9354 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için

Ahmet KANDEMİR