Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının 23.07.2026 tarih ve 160660844 sayılı yazılarında aşağıdaki açıklamalarda bulunmuştur. Başkanlığımıza intikal eden bilgilerden; müfettiş yahut muhakkiklerce düzenlenen soruşturma raporlarında yer alan disiplin cezası tekliflerinin kıymetlendirilmesi sürecinde, disiplin amirlerince ilgili işçinin savunması alındıktan sonra teklif edilen disiplin cezasının motamot uygulanması, bir derece hafif disiplin cezası verilmesi yahut disiplin cezası uygulanmamasına karar verilmesi ile yetkili disiplin heyetlerince verilen ret kararları ve disiplin cezalarına karşı yapılan itirazlar üzerine verilen kabul kararları doğrultusunda yürütülen süreçlerde, disiplin amirlerince izlenecek adap ve asıllar ile takdir yetkisinin kullanımına ait tereddütler bulunduğu anlaşılmıştır. Bu prestijle, disiplin süreçlerinde uygulama birliğinin sağlanması, mevzuat kararlarının ülke genelinde yeknesak halde uygulanması, disiplin amirleri ile disiplin heyetlerinin vazife ve yetkilerine ait tereddütlerin giderilmesi ve türel uyuşmazlıkların önlenmesi maksadıyla aşağıdaki açıklamaların yapılmasına muhtaçlık duyulmuştur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül yahut muvaffakiyet dokümanı alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.” kararına yer verilmiş; tıpkı Kanun’un 126’ncı maddesinde ise disiplin cezası verme yetkisinin disiplin amirleri ve yetkili disiplin heyetlerine ilişkin olduğu düzenlenmiştir. Buna nazaran, anılan kanunda öngörülen kaidelerin bulunması halinde bir derece hafif disiplin cezası uygulanıp uygulanmayacağına karar verme yetkisi de disiplin cezası verme yetkisinin doğal bir sonucudur. Gerçekten Danıştayın yerleşik içtihatlarında da bir derece hafif ceza uygulanmasının zarurî olmadığı, yönetime tanınmış takdire bağlı bir yetki olduğu kabul edilmektedir. Bu çerçevede disiplin amirleri ile yetkili disiplin şuraları, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu bedellendirilen ve ödül yahut muvaffakiyet evrakı bulunan işçi hakkında bir derece hafif disiplin cezası uygulanıp uygulanmayacağına, somut olayın özelliklerini, çalışanın geçmiş hizmetlerini ve evrak kapsamındaki tüm bilgi ve dokümanlar ile ilgilinin savunmasını birlikte kıymetlendirerek karar vereceklerdir. Lakin bu takdir yetkisinin objektif ölçütlere dayanılarak, kamu faydası ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle ve gerekçeli olarak kullanılması zaruridir. Öbür taraftan, müfettiş yahut muhakkiklerce düzenlenen soruşturma raporlarında yer verilen disiplin cezası teklifleri, yetkili disiplin amiri yahut disiplin kurulunca pahalandırılacak hukuksal kıymetlendirme ve teklif niteliğindedir. Kesin karar verme ve disiplin cezasını belirleme yetkisi, 657 sayılı Kanun’un 126’ncı maddesi ile Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri uyarınca, disiplin amirleri ve yetkili disiplin konseylerine aittir. Bu sebeple disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu; ilgilinin savunmasını aldıktan sonra soruşturma raporunu, belge kapsamındaki türel kanıtları (bilgi ve belgeler) ve somut olayın özelliklerini birlikte kıymetlendirerek, kanunun kendisine tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde teklif edilen disiplin cezasının motamot uygulanmasına, bir derece hafif disiplin cezası verilmesine yahut disiplin cezası verilmemesine karar verebilir. Lakin gerek bir derece hafif disiplin cezası uygulanmasına gerekse disiplin cezası verilmemesine ait takdir yetkisi keyfi olarak kullanılamaz. Bu kapsamda alınacak kararların; somut olayın özelliklerine, belge kapsamındaki bilgi ve evraklara, hukuksal ve fiili değerlendirmelere dayanması, ulaşılan sonucun açık, somut, denetlenebilir ve yargısal kontrole elverişli münasebetlerle ortaya konulması gerekmektedir. Bilhassa disiplin cezası verilmemesi yönündeki kararların sırf “savunmanın kâfi görülmesi” üzere soyut sözlerle gerekçelendirilmesi kâfi olmayıp; isnat edilen fiilin sebep sübut bulmadığı, kanıtların sebep kâfi görülmediği yahut hangi türel ve fiili münasebetlerle farklı bir sonuca ulaşıldığının açık ve somut olarak ortaya konulması zaruridir. Ayrıyeten disiplin amirleri yahut yetkili disiplin heyetlerince, inceleme yahut soruşturma raporunda eksikliklerin tespit edilmesi halinde, bu eksiklikler de belirtilmek suretiyle inceleme/soruşturmanın tekrar kıymetlendirilmesi için birebir yahut diğer müfettiş/muhakkik görevlendirilmesi sağlanabilir. Yetkili disiplin heyetlerince verilen ret kararları ile verilen disiplin cezalarına karşı yapılan itirazlar üzerine alınan kabul kararları doğrultusunda yürütülen süreçlerde de disiplin amirince tekrar tesis edilecek süreçlerde yukarıda belirtilen unsur ve temellere uyulması mecburidir. Bu kapsamda disiplin amirlerince, disiplin şuralarının karar münasebeti ile evrak kapsamındaki tüm bilgi ve evraklar birlikte kıymetlendirilerek, anılan Kanun’un tanıdığı takdir yetkisinin objektif ölçütlere dayanılarak, açık, somut ve kâfi münasebetlerle, yargısal kontrole elverişli biçimde kullanılması gerekmektedir. Bahse ait örnek uygulama ve değerlendirmeler Ek’te yer alan “Disiplin Cezası Karar Tutanağı”nda gösterilmiş olup, kelam konusu tutanak sırf yol gösterici nitelik taşımaktadır. Bu sebeple, her somut olayın kendi özellikleri ile belge kapsamındaki bilgi ve dokümanlar çerçevesinde ayrıyeten kıymetlendirilmesi gerekmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının 23.07.2026 tarih ve 160660844 sayılı yazılarını bilgisayarınıza indirmek için
Ahmet KANDEMİR
