Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Sağlık Bakanlığı verileri ile Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarından derlenen bilgilere nazaran, 15 yaş ve üzeri nüfusta tütün eseri kullanım oranı erkeklerde yüzde 46, bayanlarda ise yüzde 20,6 olarak hesaplandı.
Türkiye’de 2008’de yüzde 31,2 olan toplam tütün kullanım oranı 2025’te yüzde 33,2’ye yükseldi. Bu periyot aralığında erkeklerde tütün kullanım oranı yüzde 47,9’dan yüzde 46’ya gerilerken, bayanlarda tütün kullanımı 17 yılda yüzde 35 artarak yüzde 15,2’den yüzde 20,6’ya çıktı.
Erkeklerde tütün kullanım oranı 2012’de yüzde 41,5, 2014’te yüzde 47,4 olarak kaydedildi.
Tüm ölümlerin yüzde 67,3’ü sigarayla direkt ilişkili
Tütün kullanımının, dünyadaki kronik hastalıkların yaklaşık yüzde 25’inden ve akciğer kanserlerinin yüzde 90’ından sorumlu olduğu biliniyor. Dünyada her yıl 7 milyon kişi tütün sebebiyle hayatını kaybederken, bu ölümlerin 1,6 milyonu pasif etkilenimden kaynaklanıyor.
Türkiye’de ise 25 bini pasif etkilenim kaynaklı olmak üzere, her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütün sebebiyle hayatını kaybediyor.
Türkiye, erkeklerde akciğer kanseri sıklığı ve buna bağlı ölümlerde dünyada birinci sırada yer alıyor. 2024 datalarına nazaran, tüm ölümlerin yüzde 67,3’ü sigarayla direkt bağlantılı olan sirkülasyon, tümör ve teneffüs sistemi hastalıklarından kaynaklanıyor.
Tütün dumanına maruz kalmak, sırf tütün eseri kullananları değil, birebir ortamı paylaşan çocukları, gençleri, aileleri ve çalışanları da etkiliyor.
Bu maruziyet, kalp ve damar hastalıkları, teneffüs sistemi hastalıkları ve akciğer kanseri başta olmak üzere önemli sıhhat sıkıntılarıyla ilişkilendiriliyor.
Tütünle Mücadele Timleri 1 milyondan fazla vatandaşa ulaştı
Sağlık Bakanlığınca tüm il ve ilçelerde faaliyete geçirilen Tütünle Mücadele Timleri ve Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri, tütünle çabayı aktifleştirmek, farkındalık oluşturmak ve sigarayı bırakmak isteyen vatandaşları tabiplerle buluşturmak hedefiyle çalışmalar yürütüyor.
1 Eylül 2025’ten itibaren oluşturulan timler, bugüne kadar 1 milyondan fazla vatandaşa ulaşarak, tütün dumanından pasif etkilenim konusunda bilgilendirme yaptı.
Sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara da Mobil Sigara Bırakma Polikliniklerinde danışmanlık hizmeti sunuldu.
Dumansız hava alanı kapsamında çapraz kontroller başlatıldı
Başta tütün eseri kullanmayanlar olmak üzere toplumun tamamının sıhhatini müdafaaya yönelik Dumansız Hava Sahası uygulaması kapsamında rehberlik, bilgilendirme, farkındalık ve kontrol çalışmaları sürdürülüyor.
Kontrollerin aktifliğini ve uygulamada standardizasyonu güçlendirmek gayesiyle iller arası işbirliği artırılarak çapraz kontroller başlatıldı.
Alanda yürütülen çalışmalarla vatandaşlara pasif etkilenimin ziyanları ve dumansız ortamların değeri anlatılıyor.
Vatandaşlardan gelen bildirimler kıymetlendirilerek tütün kontrol gruplarınca müdahale ediliyor.
Çocuk ve gençlerin tütün eserlerinden korunmasına yönelik eğitimler yürütülüyor
2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda, “Çocuk ve Gençlerin Tütün Ürünleri Kullanımından Korunması ve Ulaşabilirliğinin Engellenmesi” başlığı yer alıyor.
Bu kapsamda öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik gözetici ve önleyici eğitimler, Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversiteler ile Gençlik ve Spor Bakanlığı işbirliğinde yürütülüyor.
Üniversiteler için “Dumansız Kampüs” rehberi hazırlandı
Üniversitelerde ulusal seviyede “Dumansız Kampüs” uygulamasının hayata geçirilmesi için Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve YÖK işbirliğinde kriter seti, uygulama asılları ve rehber hazırlandı.
Uygulamayla üniversite yerleşkelerinde sigara bırakma hizmetlerinin sunulması, kapalı ve açık alanlarda tütün eseri kullanım alanlarının sınırlanması ve tütün eserlerinin görünürlüğünün önlenmesi amaçlanıyor.
Bu çalışmalarla tütün sanayisinin maksat kitlesindeki gençlerin korunmasına yönelik uygulamaların güçlendirilmesi hedefleniyor.
