Ersoy: Yaşayan Miras Okulunu Ankara’da pilot olarak başlatıyoruz

15 Temmuz Demokrasi Müzesi’nde, somut olmayan kültürel mirasın nesiller ortası transferini hedefleyen “Yaşayan Miras Okulu”nun açılış merasimi gerçekleştirildi.

Meddah sunumuyla başlayan Yaşayan Miras Okulu Projesi Tanıtım Programı’nda, en genç yaşayan miras temsilcilerinden Çağdaş Civelek tarafından ıslık lisanı örnekleri, akabinde da tulum dinletisi sunuldu.

Bakan Ersoy, burada yaptığı konuşmada, “Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak hayata geçirdiğimiz Yaşayan Miras Okulu Projesi, kültürel mirasımızı muhafazanın ötesine geçerek, onu yaşatarak, üreterek ve nesilden jenerasyona aktararak geleceğe taşıma irademizin güçlü bir göstergesidir.” sözünü kullandı.

Somut olmayan kültürel mirasın bir milletin hafızasını oluşturduğunu belirten Ersoy, klâsik sanatlar, zanaatlar, müzik, oyunlar ve kelamlı anlatıların da kimliği şekillendiren ve toplumu bir ortada tutan temel ögeler ortasında yer aldığını vurguladı.

Projeyle bu pahaları sadece anlatmakla yetinmeyip çocukların ve gençlerin şahsen deneyimlemesini, öğrenmesini ve üretmesini hedeflediklerini tabir eden Ersoy, “Yaşayan Miras Okulunu Ankara’da pilot olarak başlatıyor, bu modeli vakitle Türkiye’nin dört bir yanına yaygınlaştırmayı amaçlıyoruz. Zira biz, kültürel mirasın sadece korunacak bir paha değil, öğrenilecek, üretilecek ve paylaşılacak yaşayan bir miras olduğuna inanıyoruz.” diye konuştu.

Ersoy, proje kapsamında çocukların “Yaşayan Miras Elçisi” olarak yetiştirileceğini, usta-çırak alakasıyla nesiller ortası gerçek bir transferin sağlanacağını, vakitle kopmuş olabilecek kültürel miras zincirinin tekrar kurulacağını ve usta ile çırak ortasındaki nesiller ortası kültürel uzaklaşmanın en aza indirileceğini belirtti.

Çocuklar deneyimleyerek öğrenecek

Yaşayan Miras Okulu Projesi’nin güçlü bir kurumsal dayanışma örneği sunduğunu tabir eden Bakan Ersoy, projenin Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü uyumunda, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, UNESCO Türkiye Ulusal Komisyonu, Milli Eğitim Bakanlığı, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve müzelerle işbirliği içinde yürütüleceğini söyledi.

Ersoy, çocukların etkileşimli sunumlar ve atölyelerle somut olmayan kültürel mirası tanıyacağını, uygulamalı çalışmalarda ustalar eşliğinde usta-çırak bağını deneyimleyeceğini, üniversite öğrencilerinin ise süreci dijital içerik ve yaratıcı irtibat çalışmalarıyla kayıt altına alarak mirası görünür kılacağını anlattı.

Kültürel transferi sadece öğretici değil birebir vakitte üretken, iştirakçi ve sürdürülebilir bir sürece dönüştürecek yaklaşımla hareket ettiklerini belirten Ersoy, şunları kaydetti:

“Bizler asırlara dayanan bu kültürü, yaşayan insan hazinelerimiz ve somut olmayan kültürel miras taşıyıcılarımızla, çocuklarımıza aktarmak için efor sarf ediyoruz. Geçmişimizin hazinelerini, geleceğimizin hazinelerine aktarıyoruz. Bu nedenle Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak, bu alanda atılacak her adım bizim için hayati değere sahip. Bizler de bu samimi ve güçlü adımları, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğümüzün uyumunda, daha sistemli, daha kapsayıcı ve daha profesyonel bir çatı altında bir ortaya getirmiş olduk.”

7 binden fazla Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Kartı verildi

Ersoy, somut olmayan kültürel miras alanlarında üretimi teşvik etmek ve klasik kültürü yaşatmak hedefiyle miras taşıyıcılarını tespit ederek kayıt altına aldıklarını söyledi.

Bugüne kadar 7 binden fazla kültürel miras taşıyıcısına “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Kartı” verildiğini aktaran Ersoy, “Aynı kararlılıkla ulusal envanter çalışmalarımızı da sürdürüyoruz. 2025 yılı prestijiyle 16 yeni ögenin eklenmesiyle Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri’ne kayıtlı öge sayımız 368’e ulaşmıştır. Lokal uygulamalara yapılan 162 yeni kayıtla birlikte toplam kayıt sayısı ise 1707’ye yükselmiştir.” bilgisini paylaştı.

Ersoy, “Yaşayan İnsan Hazinesi” ilan edilen kişi sayısının 102’ye yükseldiğini belirterek, 2025 yılında 10 yeni kayıt yapıldığını lisana getirdi.

Aralık ayı başında Hindistan’ın Yeni Delhi kentinde düzenlenen 20. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Komite Toplantısı’nda “Antep işi nakışı”nın, İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne kaydedildiğini hatırlatan Ersoy, böylelikle Türkiye’nin UNESCO listelerindeki yaşayan miras ögesi sayısının 32’ye çıktığını ve Türkiye’nin, dünyada en çok öge kaydettiren ikinci ülke pozisyonunu güçlendirdiğini söz etti.

Geleneksel sanatlar, zanaatlar ve anlatılar aktarılacak

24-26 Aralık’ta gerçekleştirilecek tanıtım programının bu yaklaşımın güçlü bir yansıması olduğunu vurgulayan Ersoy, tulum dinletisinden ıslık lisanına, ebrudan çiniye, sınır sanatından klâsik Türk okçuluğuna, Karagöz’den Dede Korkut anlatılarına uzanan güçlü mirasın çocuklarla buluşacağını kaydetti.

Türk kahvesi ve mesir macununun kıssalarının de kültürün gündelik hayatla bağını ortaya koyduğunu belirten Ersoy, Yaşayan Miras Okulunun klasik sanatların, zanaatların, anlatıların ve ustalığın yaşayarak öğrenildiği bir kültür ve eğitim mecrası olduğunu söyledi.

UNESCO Türkiye Ulusal Komitesi Lideri Prof. Dr. Öcal Oğuz da toplantıda yaptığı konuşmada, somut olmayan kültürel mirasın jenerasyondan nesle aktarılmasının kültürel belleğin korunması açısından hayati değerde olduğunu belirterek, bu transfer sağlanmadığında mirasın artık “yaşamıyor” hale geldiğini söyledi.

Oğuz, somut olmayan kültürel mirasın arşivlenebileceğini ya da kitaplaştırılabileceğini lakin hayatın içine aktarılamadığında gelecek jenerasyonlara taşınmasının mümkün olmadığını söz etti.

Konuşmaların akabinde okul zilinin çalınmasıyla Yaşayan Miras Okulunun açılışı gerçekleştirildi. Açılışın akabinde Ersoy, okçuluk temalı minyatür yapıtların yer aldığı sergiyi ve kültürel mirasın tanıtıldığı stantları gezerek yetkililerden bilgi aldı, stantlarda çocuklarla etkinliklere katıldı.