Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya, TBMM Genel Heyeti’nde 2026 Bütçe Teklifi görüşmeleri sırasında Milli Eğitim Bakanlığı ve yükseköğretim politikalarına ait sert tenkitlerde bulundu. Kaya, üniversite sayısındaki süratli artışın muvaffakiyet üzere sunulduğunu lakin bu tablonun Türkiye’nin geleceği açısından önemli riskler barındırdığını söyledi. Türkiye’de yükseköğretimin plansız biçimde büyütüldüğünü vurgulayan Kaya, niceliksel artışın niteliği gölgelediğini belirterek genç işsizliğinin diplomanın bedelini aşındırdığını tabir etti.
Üniversite Sayısındaki Artış ve Genç İşsizliği
“Üniversite sayısı 76’dan 208’e, öğrenci sayısı 2 milyondan 7 milyona çıkarıldı.” Bu artış bir muvaffakiyet üzere anlatılıyor ancak gerçekte diplomaların birer işsizlik sertifikasına dönüştüğünü görüyoruz. Genç işsizlikle genel işsizlik ortasındaki uçurum bunun en açık göstergesidir.
Plansız Büyüme ve Gizlenen İşsizlik
- Kaya, bilhassa taşrada kurulan üniversitelerin eğitim gereksiniminden çok popülist ve rant odaklı yaklaşımlarla hayata geçirildiğini lisana getirdi.
- Üniversitelerin, işsizlik istatistiklerini baskılamanın bir aracı haline getirildiğini savundu.
“Her kente üniversite açmak, işsizliği çözmek değil, işsizliği ertelemektir.” Altyapısı, akademik takımı ve bilimsel planlaması olmayan üniversitelerle gençlere umut satılıyor. Bu tablo, işsizlik sayılarını saklamanın en kolay ve en hoyrat yoludur.
Taşra Üniversiteleri ve Rant
Taşra üniversitelerinin kent merkezlerinden uzak alanlara kurulmasının dahi rant hesaplarıyla yapıldığını söz eden Kaya, eğitimden çok imar ve ulaşım gelirlerinin gözetildiğini söyledi.
Kalite Düşüyor, Dünya Sıralamasında Geriliyoruz
Konuşmasında Türk üniversitelerinin memleketler arası pozisyonuna da değinen Kaya, yayın sayısı artsa da nitelikli bilimsel üretimde önemli bir gerileme yaşandığını vurguladı.
- “Makale sayısı artıyor lakin tesir pahası yüksek mecmualardaki yayınlarımız artmıyor.”
- Atıf sayılarında epeyce gerilerdeyiz.
- Dünyanın birinci 500 ve birinci 1000 üniversitesi ortasında yer alan üniversite sayımız her geçen yıl azalıyor.
Kaya, üniversitelerin bütçelerinden AR-GE’ye kâfi hisse ayrılmadığını, birtakım vakıf üniversitelerinin ise eğitimden çok kar odaklı çalıştığını tabir etti.
Liyakat Yerine Vasatlık Üretiliyor
Akademik takımların belirlenme sürecine de dikkat çeken Kaya, liyakat yerine öbür kriterlerin öne çıktığını, bunun da bilimsel üretimi zayıflattığını söyledi.
“Üniversitelerde takımlar birçok vakit nitelikli akademisyenler için değil, muhakkak isimler için tanımlanıyor.” Nitekim uzman adayların önü kesiliyor, vasat takımlar oluşturuluyor. Bu vasatlık, üniversitelerimizin geleceğini direkt etkiliyor.
Dijital Dönüşüm ve Ezberci Anlayış
Yapay zeka ve dijital dönüşüm çağında üniversitelerin hala ezberci bir anlayışla yönetildiğini belirten Kaya, bilgi aktaran değil, bilgi üreten üniversitelere gereksinim olduğunu vurguladı. Konuşmasının sonunda yükseköğretimin bir ülkenin geleceği olduğunu söz eden Kaya, mevcut anlayışla Türkiye’nin yarınlarının inşa edilemeyeceğini söyledi.
“Çocuklarımızı otoyol kenarlarına sıkıştırılmış kampüslerle, nitelikten uzak bir eğitim sistemiyle geleceğe hazırlayamayız. Yükseköğretim, rantın değil bilimin merkezi olmak zorundadır.”
Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri